Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 16.
Do pomiarów temperatury na odległość służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr służy do bezkontaktowego pomiaru temperatury z pewnej odległości (najczęściej na podstawie promieniowania podczerwonego emitowanego przez obiekt). Pozostałe przyrządy dotyczą innych wielkości: piezometr wiąże się z pomiarem ciśnienia, wariometr z prędkością wznoszenia/opadania, a wakuometr z pomiarem podciśnienia/próżni.

Pełne wyjaśnienie:

Do pomiarów temperatury "na odległość" stosuje się pirometr. Jest to przyrząd umożliwiający bezdotykowy pomiar temperatury obiektu, zwykle poprzez analizę promieniowania cieplnego (najczęściej w podczerwieni) emitowanego przez badaną powierzchnię. Taki pomiar jest szczególnie przydatny, gdy element jest gorący, trudno dostępny, porusza się lub dotykanie go byłoby niebezpieczne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "piezometr" nie służy do temperatury. To pojęcie z obszaru pomiaru ciśnienia (np. w hydraulice) i poziomu/ciśnienia w słupie cieczy, więc dotyczy innej wielkości fizycznej.
  • "wariometr" jest związany z pomiarem zmian wysokości w czasie (prędkości wznoszenia/opadania), używany m.in. w lotnictwie i szybownictwie. Nie jest przyrządem do pomiaru temperatury.
  • "wakuometr" służy do pomiaru podciśnienia lub próżni (ciśnienia poniżej atmosferycznego). Również nie dotyczy temperatury.

Wskazówka egzaminacyjna: końcówka "-metr" oznacza "miernik", ale o tym co jest mierzone decyduje rdzeń nazwy. W zadaniach testowych warto szybko skojarzyć wielkość fizyczną: pirometr–temperatura, wakuometr–podciśnienie/próżnia, piezometr–ciśnienie, wariometr–zmiana wysokości w czasie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pirometr i do czego służy?
Pirometr to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury obiektu z pewnej odległości. Najczęściej działa na zasadzie pomiaru promieniowania podczerwonego emitowanego przez powierzchnię. Stosuje się go, gdy dotyk jest niebezpieczny, utrudniony lub mógłby zaburzyć pomiar.
Jak działa bezdotykowy pomiar temperatury na odległość?
Bezdotykowy pomiar temperatury polega na rejestracji promieniowania cieplnego emitowanego przez obiekt. Pirometr "widzi" obszar pomiaru i przelicza sygnał na temperaturę. Wynik zależy m.in. od właściwości powierzchni (np. emisyjności) i od poprawnego doboru odległości.
Dlaczego pirometr jest lepszy niż termometr kontaktowy w serwisie?
Pirometr bywa lepszy, bo pozwala mierzyć temperaturę szybko i bez dotykania elementu. To ważne przy gorących lub niebezpiecznych częściach (np. obudowy urządzeń, przewody, elementy wirujące). Termometr kontaktowy wymaga przyłożenia czujnika, co bywa wolniejsze i ryzykowniejsze.
Co mierzy wakuometr i kiedy się go używa?
Wakuometr służy do pomiaru podciśnienia lub poziomu próżni (ciśnienia niższego niż atmosferyczne). Używa się go np. w układach próżniowych, instalacjach z pompami próżniowymi lub do diagnostyki podciśnienia. Nie jest to przyrząd do pomiaru temperatury.
Co mierzy piezometr i z czym się kojarzy w praktyce?
Piezometr jest związany z pomiarem ciśnienia (często w układach cieczowych, np. w hydraulice). W praktyce może oznaczać element/układ umożliwiający obserwację wysokości słupa cieczy odpowiadającej ciśnieniu. To inna wielkość fizyczna niż temperatura, więc nie pasuje do pytania.
Co mierzy wariometr i gdzie się go spotyka?
Wariometr mierzy tempo zmiany wysokości (prędkość wznoszenia/opadania). Spotyka się go głównie w lotnictwie, np. w szybowcach. Nazwa może brzmieć jak typowy "miernik", ale nie dotyczy temperatury ani pomiarów termicznych w urządzeniach energetycznych.
Jakie błędy najczęściej robi się w pytaniach o przyrządy "-metr"?
Najczęstszy błąd to wybór na podstawie brzmienia zamiast wielkości fizycznej. Uczniowie zakładają, że skoro wszystkie kończą się na "-metr", to mogą pasować. Pomaga szybkie skojarzenie: piro–ciepło, waku–próżnia, piezo–ciśnienie, wario–zmiana.
Jak dobrać pirometr do prac przy urządzeniach OZE?
Dobór pirometru zależy od zakresu temperatur, warunków pracy i odległości pomiaru. W serwisie urządzeń OZE liczy się szybki odczyt, czytelność oraz bezpieczeństwo pracy przy elementach gorących lub pod napięciem. Warto zwrócić uwagę na instrukcję i ograniczenia pomiaru powierzchni błyszczących.
Czy pirometr zawsze pokazuje poprawną temperaturę powierzchni?
Nie zawsze. Wynik może być obarczony błędem, gdy powierzchnia ma inną emisyjność niż zakłada przyrząd, jest błyszcząca, zabrudzona lub gdy mierzony obiekt jest mały względem "plamki" pomiarowej. Dlatego w praktyce porównuje się wyniki i dobiera ustawienia zgodnie z instrukcją.
Jak rozpoznać, że pytanie dotyczy pomiaru bezdotykowego na egzaminie?
Słowa kluczowe to: "na odległość", "bezdotykowo", "bez kontaktu", "promieniowanie", "podczerwień". W takim kontekście najczęściej chodzi o pirometr (albo rozwiązania termowizyjne). Jeśli w odpowiedziach są różne "-metry", trzeba przypisać je do właściwych wielkości fizycznych.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pirometr służy do bezkontaktowego pomiaru temperatury z pewnej odległości (najczęściej na podstawie promieniowania podczerwonego emitowanego przez obiekt).

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Pirometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Wakuometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wakuometr (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy metrologii (działy: pomiar temperatury, czujniki i przyrządy bezkontaktowe)
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji i diagnostyki urządzeń (rozdziały o pomiarach kontrolnych)
  • Instrukcje obsługi pirometrów/termometrów IR (sekcje: emisyjność, odległość do plamki, BHP)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego