KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 16.
Do pomiarów terenowych in situ w monitoringu wód powierzchniowych nie należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parametry in situ mierzy się bezpośrednio w terenie sondą lub miernikiem, np. mętność, odczyn (pH) i tlen rozpuszczony. "Utlenialność" jest wskaźnikiem wymagającym wykonania oznaczenia metodą analityczną z użyciem odczynników (typowo w laboratorium), więc nie należy do pomiarów terenowych.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiary terenowe in situ w monitoringu wód powierzchniowych to takie oznaczenia, które można wykonać bezpośrednio w miejscu badań, zwykle przy użyciu przenośnych mierników lub sond wieloparametrowych. Ich celem jest szybka, bieżąca ocena podstawowych właściwości fizykochemicznych wody bez konieczności prowadzenia reakcji chemicznych w kolbach czy miareczkowania.

Odpowiedź "utlenialność" jest poprawna, ponieważ utlenialność (np. jako wskaźnik oparty o reakcje utleniania) jest oznaczeniem wymagającym procedury analitycznej: dodawania odczynników, kontroli czasu i warunków reakcji oraz wykonania oznaczenia w sposób powtarzalny. To powoduje, że jest to typowe badanie laboratoryjne, a nie bezpośredni pomiar terenowy.

Pozostałe odpowiedzi to parametry, które standardowo da się oznaczyć w terenie:

  • "mętność" – może być mierzona przenośnym turbidymetrem lub sondą, a wynik otrzymuje się szybko na miejscu.
  • "odczyn wody" – jest to pH, które mierzy się elektrodą pH po kalibracji; jest to klasyczny parametr in situ.
  • "tlen rozpuszczony" – mierzy się sondą tlenową (elektrochemiczną lub optyczną) bezpośrednio w wodzie; to jeden z kluczowych parametrów terenowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się wskaźniki wymagające odczynników (miareczkowanie, utlenianie/redukcja, ekstrakcja), najczęściej nie są to pomiary in situ. Parametry kojarzone z sondami i czujnikami (pH, tlen, przewodność, temperatura, mętność) zwykle należą do pomiarów polowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomiary in situ wykonuje się bezpośrednio w miejscu badań (np. na rzece, jeziorze) przy użyciu przenośnych sond i mierników. Dają szybki wynik dla parametrów takich jak pH, temperatura, przewodność, tlen rozpuszczony czy mętność, bez pełnej procedury laboratoryjnej.
Utlenialność jest wskaźnikiem wymagającym przeprowadzenia reakcji chemicznej z odczynnikami i zachowania określonych warunków (czas, dawki, przygotowanie próbki). To sprawia, że standardowo oznacza się ją w laboratorium, a nie sondą w terenie.
Najczęściej są to: odczyn (pH), tlen rozpuszczony, temperatura, przewodność elektrolityczna oraz czasem mętność. To parametry, dla których istnieją czujniki umożliwiające szybki odczyt na miejscu po odpowiedniej kalibracji i sprawdzeniu działania sprzętu.
Odczyn wody to jej pH. W terenie mierzy się je przenośnym pH-metrem z elektrodą, zwykle po kalibracji na roztworach wzorcowych. Ważne jest też płukanie elektrody i stabilizacja wskazań, aby wynik był wiarygodny.
Mętność często można oznaczyć w terenie przenośnym turbidymetrem lub sondą, więc bywa traktowana jako parametr terenowy. W praktyce kluczowe jest zapewnienie właściwej metody i warunków pomiaru (czyste kuwety, brak pęcherzyków, poprawna kalibracja).
Tlen rozpuszczony mierzy się sondą tlenową zanurzaną w wodzie. Należy zwrócić uwagę na temperaturę, ruch wody i czas stabilizacji. Przed wyjazdem w teren zwykle sprawdza się stan membrany/czujnika oraz wykonuje kontrolę lub kalibrację zgodnie z instrukcją.
Typowe błędy to mylenie wskaźników wymagających odczynników z pomiarami sondą oraz zakładanie, że każdy parametr jakości wody da się zmierzyć "od ręki" w terenie. Pomaga pytanie kontrolne: czy do wyniku potrzebujesz reakcji chemicznej i szkła laboratoryjnego?
Gdy oznaczenie wymaga złożonej procedury analitycznej, specjalistycznej aparatury lub odczynników i kontroli jakości typowej dla laboratorium. Dotyczy to m.in. części wskaźników organicznych, niektórych form azotu i fosforu oraz innych parametrów wymagających przygotowania próbki.
Warto opanować listę typowych parametrów terenowych (pH, tlen, mętność, przewodność, temperatura) oraz rozumieć, które analizy są laboratoryjne (wymagają odczynników, miareczkowania lub aparatury). Ucz się też zasad kalibracji i kontroli jakości pomiarów w terenie.
Parametr polowy zwykle ma odpowiednik w czujniku (sonda, elektroda) i daje wynik w kilka minut. Wskaźnik chemiczny sugeruje reakcję: "utlenianie", "redukcja", "miareczkowanie", "ekstrakcja" lub potrzebę odczynników. To prosta reguła pomagająca na testach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Parametry in situ mierzy się bezpośrednio w terenie sondą lub miernikiem, np. mętność, odczyn (pH) i tlen rozpuszczony."

Źródła:

  • ISO 10523:2012, Water quality — Determination of pH (metoda pomiaru pH elektrodą)
  • ISO 5814:2012, Water quality — Determination of dissolved oxygen — Electrochemical probe method (pomiar tlenu rozpuszczonego sondą)
  • ISO 7027-1:2016, Water quality — Determination of turbidity — Part 1: Quantitative methods (oznaczanie mętności turbidymetrycznie)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z monitoringu i badań wód (metodyka poboru i pomiarów polowych)
  • Instrukcje producentów sond wieloparametrowych (pH/DO/mętność) wraz z zasadami kalibracji
  • Normy metodyczne dotyczące oznaczania pH, tlenu rozpuszczonego, mętności i wskaźników utlenialności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego