KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 37.
Do pomiaru całkowitego natężenia prądu w pełni obciążonej instalacji, której schemat przedstawiono na rysunku, należy użyć
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny instalacji w budynku, prawdopodobnie w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnik prądowy 50/5 umożliwia pomiar prądów do 50 A przy użyciu amperomierza 5 A po stronie wtórnej. Ponieważ instalacja jest ograniczona zabezpieczeniem 25 A, taki zestaw zapewnia bezpieczny zapas zakresu pomiarowego. Amperomierze 10 A lub 20 A bezpośrednio nie obejmują wymaganego marginesu, a CT 20/5 daje tylko 20 A.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o pomiar całkowitego natężenia prądu w instalacji pokazanej na schemacie rozdzielnicy. Na wejściu rozdzielnicy znajduje się aparat o prądzie znamionowym 25 A (na rysunku opisany jako P304 25A 30mA). Oznacza to, że w normalnej pracy prąd ciągły całej instalacji nie powinien przekraczać 25 A, a przy doborze przyrządu pomiarowego należy przyjąć zapas (aby nie przeciążyć miernika i uzyskać wiarygodny odczyt).

Dlaczego poprawny jest "amperomierz o zakresie 5 A i przekładnik prądowy o przekładni 50/5"?
Przekładnia 50/5 oznacza, że gdy przez uzwojenie pierwotne płynie 50 A, to po stronie wtórnej popłynie 5 A. Amperomierz 5 A, podłączony do strony wtórnej CT, "widzi" więc prąd przeskalowany i w praktyce pozwala mierzyć zakres do około 50 A po stronie pierwotnej. Taki zakres bez problemu obejmuje prąd instalacji ograniczony do 25 A i daje wymagany margines.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "amperomierz o zakresie 20 A" – pomiar bezpośredni prądu całkowitego mógłby przekroczyć 20 A (instalacja ma zabezpieczenie 25 A), więc zakres jest zbyt mały i grozi przeciążeniem miernika lub brakiem możliwości pomiaru przy pełnym obciążeniu.
  • "amperomierz o zakresie 5 A i przekładnik prądowy o przekładni 20/5" – taki przekładnik daje efektywny zakres około 20 A po stronie pierwotnej, czyli również poniżej 25 A. To znów jest za mało dla "w pełni obciążonej" instalacji.
  • "amperomierz o zakresie 10 A" – analogicznie, bez przekładnika zakres 10 A jest zdecydowanie zbyt mały względem możliwego prądu 25 A.

W praktyce przekładnik prądowy montuje się na przewodzie fazowym zasilającym (przed rozdziałem na obwody), a amperomierz podłącza się do zacisków wtórnych CT. Takie rozwiązanie jest typowe dla bezpiecznego i wygodnego pomiaru większych prądów przy użyciu mierników o małych zakresach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekładnik prądowy (CT) to element, który zamienia duży prąd w przewodzie (strona pierwotna) na mniejszy, proporcjonalny prąd (strona wtórna). Dzięki temu można mierzyć prądy rzędu kilkudziesięciu amperów zwykłym amperomierzem 5 A, bez włączania go bezpośrednio w tor dużego prądu.
Zapis 50/5 oznacza proporcję prądu pierwotnego do wtórnego: gdy po stronie pierwotnej płynie 50 A, po stronie wtórnej jest 5 A. Amperomierz podłączony do wtórnego obwodu CT pokazuje prąd przeskalowany, a zakres pomiaru po stronie pierwotnej wynosi w przybliżeniu do 50 A.
Jeśli instalacja może pracować do prądu ograniczonego zabezpieczeniem 25 A, to amperomierz 20 A ma zbyt mały zakres i może zostać przeciążony przy pełnym obciążeniu. W praktyce dobiera się zakres z zapasem, aby miernik pracował bezpiecznie i dawał wiarygodne wskazania.
Całkowity prąd instalacji mierzy się na przewodzie zasilającym rozdzielnicę, przed rozdziałem na poszczególne obwody. Wtedy wynik obejmuje sumę obciążeń wszystkich gałęzi pracujących jednocześnie, a nie tylko pojedynczy obwód odbiorczy.
Nie, ponieważ przekładnik 20/5 daje efektywny zakres około 20 A po stronie pierwotnej przy amperomierzu 5 A. Dla instalacji, w której prąd może dojść do 25 A, taki dobór nie zapewnia odpowiedniego zakresu i grozi przekroczeniem skali pomiarowej.
CT pozwala używać standardowych mierników 5 A, ułatwia montaż i często zwiększa bezpieczeństwo pracy (nie trzeba prowadzić dużych prądów przez zaciski miernika). Dodatkowo ujednolica pomiary w rozdzielnicach i umożliwia łatwe skalowanie odczytu do prądu pierwotnego.
Najczęstszy błąd to traktowanie "5 A" jako maksymalnego mierzonego prądu w instalacji. W rzeczywistości 5 A dotyczy strony wtórnej, a o zakresie po stronie pierwotnej decyduje liczba po lewej stronie (np. 50 A w 50/5). Drugim błędem jest brak zapasu względem spodziewanego prądu.
Nie. Prąd całkowity zależy od rzeczywistych odbiorników i ich jednoczesnej pracy, a nie od samych wartości zabezpieczeń. Dodatkowo prąd całej rozdzielnicy jest ograniczony aparatem o prądzie znamionowym 25 A, więc "teoretyczna suma zabezpieczeń" nie jest właściwą metodą wyznaczania prądu pomiarowego.
Amperomierz powinien być przystosowany do pracy z prądem wtórnym 5 A (zakres 5 A) i do danego typu pomiaru (np. AC). Ważna jest też poprawna interpretacja skali: wskazanie po stronie wtórnej trzeba przeliczyć zgodnie z przekładnią, aby otrzymać prąd po stronie pierwotnej.
Ćwicz rozpoznawanie maksymalnego prądu z dokumentacji (zabezpieczenia, prąd znamionowy), a potem dobór miernika z zapasem. Naucz się szybko przeliczać przekładnie CT (np. 50/5, 100/5) i rozumieć, że amperomierz mierzy stronę wtórną, a "rzeczywisty" prąd dotyczy strony pierwotnej.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Przekładnik prądowy 50/5 umożliwia pomiar prądów do 50 A przy użyciu amperomierza 5 A po stronie wtórnej."

Źródła:

  • PN-HD 60364 (seria) Instalacje elektryczne niskiego napięcia – wymagania dotyczące doboru i montażu wyposażenia elektrycznego oraz ochrony przeciwporażeniowej (dokładny zakres zależny od części normy).
  • PN-EN 61557 (seria) Bezpieczeństwo elektryczne w instalacjach niskiego napięcia do 1000 V AC i 1500 V DC – urządzenia do badań, pomiarów lub monitorowania środków ochronnych (dokładny zakres zależny od części normy).

Materiały:

  • PN-HD 60364 – wymagania dla instalacji elektrycznych niskiego napięcia (rozdziały dot. doboru aparatury i ochrony)
  • PN-EN 61557 – wymagania dla przyrządów do pomiarów i badań w instalacjach niskiego napięcia
  • Podręczniki/opracowania z podstaw elektrotechniki: pomiary elektryczne, przekładniki prądowe, dobór zakresów mierników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego