KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 16.
Do pomiaru ciśnienia panującego w wyparowniku podciśnieniowym należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W wyparowniku podciśnieniowym panuje ciśnienie niższe od atmosferycznego, więc do jego pomiaru stosuje się wakuometr (przyrząd do pomiaru podciśnienia).
Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne, manometr typowo nadciśnienie, a presostat jest elementem automatyki (załącza/wyłącza przy zadanym ciśnieniu).

Pełne wyjaśnienie:

W wyparowniku podciśnieniowym proces zachodzi przy ciśnieniu niższym od atmosferycznego. Taki stan opisuje się jako podciśnienie (próżnia względna), dlatego właściwym przyrządem wskazującym jest wakuometr. Wakuometr jest wyskalowany do pracy w zakresie podciśnień i pozwala ocenić, czy układ próżniowy działa prawidłowo (np. czy pompa próżniowa i instalacja nie mają nieszczelności).

Odpowiedź "barometru" jest nieprawidłowa, ponieważ barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego otoczenia. Nie jest to typowy przyrząd do kontroli podciśnienia w aparacie technologicznym, a jego skala i zastosowanie odnoszą się do warunków meteorologicznych/otoczenia.

Odpowiedź "manometru" w praktyce bywa potocznie używana dla wielu wskaźników ciśnienia, jednak w ujęciu technicznym manometr kojarzy się przede wszystkim z pomiarem nadciśnienia (ciśnienia powyżej atmosferycznego). W zadaniu wskazano wprost, że chodzi o wyparownik podciśnieniowy, więc właściwe jest wskazanie wakuometru, a nie ogólnego manometru.

Odpowiedź "presostatu" jest błędna z innego powodu: presostat to element automatyki/ zabezpieczeń, czyli wyłącznik lub czujnik ciśnienia, który zadziała po osiągnięciu nastawy (np. poda sygnał, rozewrze/zewrze styk). Nie jest to podstawowy przyrząd do pomiaru wskazującego, tylko do sterowania lub alarmowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "podciśnienie", szukaj przyrządu dedykowanego do próżni/podciśnień (wakuometr). Gdy mowa o "nastawie" i "zadziałaniu" – to zwykle presostat, a nie przyrząd wskazujący.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wakuometr to przyrząd do pomiaru podciśnienia, czyli ciśnienia niższego od atmosferycznego. Stosuje się go m.in. w układach próżniowych i aparatach pracujących pod podciśnieniem, aby kontrolować warunki pracy oraz wykrywać pogorszenie próżni (np. przez nieszczelność).
Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego otoczenia. Wyparownik podciśnieniowy wymaga kontroli ciśnienia wewnątrz aparatu (poniżej atmosfery), więc potrzebny jest przyrząd dedykowany do podciśnień. Barometr nie jest typowym wskaźnikiem próżni w instalacji.
Manometr kojarzy się głównie z pomiarem nadciśnienia (powyżej atmosferycznego), a wakuometr z pomiarem podciśnienia (poniżej atmosferycznego). W praktyce mogą istnieć przyrządy łączone, ale w zadaniach egzaminacyjnych rozróżnienie wynika z tego, czy układ pracuje "na plusie" czy "na minusie" względem atmosfery.
Presostat to element automatyki: wyłącznik/czujnik ciśnienia, który zmienia stan po przekroczeniu nastawionego progu. Na statku może uruchamiać alarm, sterować pracą pompy lub zabezpieczać urządzenie. Nie służy jednak jako typowy przyrząd wskazujący do odczytu bieżącego ciśnienia przez obsługę.
Wakuometr stosuje się, gdy trzeba kontrolować podciśnienie w układzie, np. w aparatach próżniowych, przy procesach wymagających obniżonego ciśnienia lub w systemach, gdzie podciśnienie jest warunkiem prawidłowej pracy. Ułatwia też diagnostykę: spadek podciśnienia może wskazywać nieszczelność.
W treści zwykle pojawiają się słowa: podciśnienie, "próżnia", "układ próżniowy" lub informacja, że ciśnienie jest niższe od atmosferycznego. To sygnał, że właściwy będzie wakuometr. Gdy jest mowa o "nastawie" i "zadziałaniu" – częściej chodzi o presostat.
W praktyce spotyka się przyrządy wyskalowane zarówno dla nadciśnienia, jak i podciśnienia (np. manowakuometry). Jednak w typowych pytaniach egzaminacyjnych, gdy podano jednoznacznie "podciśnienie", oczekuje się nazwy przyrządu przeznaczonego do próżni, czyli wakuometru, a nie ogólnego manometru.
Presostat nie jest przyrządem "do odczytu" wartości ciśnienia. To element sterujący, który działa progowo: po osiągnięciu ustawionej wartości załącza/wyłącza styk lub wysyła sygnał. W zadaniu chodzi o pomiar ciśnienia panującego w wyparowniku, czyli o przyrząd wskazujący.
Najczęstsze błędy to: wybór "manometru" bez sprawdzenia, czy jest nadciśnienie czy podciśnienie; mylenie barometru z przyrządem procesowym; oraz wskazywanie presostatu, bo "ma związek z ciśnieniem", mimo że jest to automatyka, a nie pomiar wskazujący. Pomaga szukanie w treści słów: "podciśnienie" vs "nastawa".
Warto zrobić listę podstawowych wielkości i przyrządów: ciśnienie (manometr/wakuometr), temperatura (termometr/czujnik), przepływ (przepływomierz), poziom (poziomowskaz). Ucz się też funkcji elementów automatyki (presostat, termostat), aby odróżniać je od przyrządów wskazujących na tablicach kontrolnych.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Wakuometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Wakuometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Manometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Barometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Barometr (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy metrologii i aparatury kontrolno-pomiarowej (skrypty dla techników, rozdziały o ciśnieniu i próżni)
  • Instrukcje obsługi/eksploatacji wyparowników oraz osprzętu próżniowego (dokumentacja producenta używana na jednostce)
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z zakresu aparatury pomiarowej w instalacjach okrętowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego