KWALIFIKACJA CHM5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 4.
Do pomiaru głębokości zanurzenia oraz pobierania próbek wody z różnych głębokości studni i otworów wiertniczych w celu określenia jej składu chemicznego należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Batometr to przyrząd do pobierania próbek wody z określonej głębokości (również w studniach i otworach). Umożliwia kontrolowane zanurzenie i pobór prób do analiz chemicznych. Barometr i psychrometr służą do pomiarów powietrza, a kalorymetr do badań cieplnych w laboratorium.

Pełne wyjaśnienie:

Do pobierania próbek wody z różnych głębokości w studniach i otworach wiertniczych stosuje się batometr (próbnik wody). Jego zadaniem jest umożliwienie poboru wody z zadanej warstwy/poziomu bez mieszania prób z innych głębokości. Dzięki temu można porównywać skład chemiczny w profilu pionowym, co ma znaczenie w monitoringu zanieczyszczeń, ocenie dopływów i zmian jakości wód podziemnych.

Odpowiedź "batometr." jest właściwa, ponieważ jako jedyna dotyczy przyrządu przeznaczonego do zanurzenia i poboru próby wody na określonym poziomie głębokości.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo odnoszą się do innych mediów i innych wielkości fizycznych:

  • "barometr." służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego (powietrza), a nie do poboru próbek wody.
  • "kalorymetr." jest aparatem laboratoryjnym do badań związanych z ciepłem (np. zmianami energetycznymi), nie jest próbnikiem do studni.
  • "psychrometr." wykorzystuje zwykle dwa termometry do oceny wilgotności powietrza; nie służy do poboru prób wody z głębokości.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "pobieranie próbek wody z różnych głębokości", szukaj nazwy próbnika/urządzenia do poboru warstwowego (a nie przyrządu meteorologicznego). W pytaniach z ochrony środowiska często sprawdza się właśnie dobór właściwego sprzętu terenowego do monitoringu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Batometr to próbnik wody służący do pobierania próbek z określonej głębokości. W ochronie środowiska używa się go m.in. w monitoringu wód (studnie, otwory) do poboru prób do analiz chemicznych bez mieszania wody z innych poziomów.
Stosuje się próbnik (np. batometr) opuszczany na zadaną głębokość, a następnie uruchamia mechanizm poboru w tej warstwie. Kluczowe jest zachowanie powtarzalnej głębokości, unikanie wzburzenia osadów oraz właściwe przygotowanie i opis próbek do analizy.
Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne, czyli parametr powietrza, a nie umożliwia poboru próby wody. W pytaniach egzaminacyjnych to typowy "zmyłkowy" przyrząd meteorologiczny, który łatwo pomylić z narzędziem terenowym do próbkowania wód.
Oznacza pobranie kilku oddzielnych próbek wody z różnych poziomów (np. płycej i głębiej), aby porównać skład chemiczny w profilu pionowym. Jest to ważne, bo zanieczyszczenia i parametry wody mogą się różnić w zależności od warstwy wodonośnej.
Batometr wykorzystuje się wtedy, gdy potrzebny jest kontrolowany pobór prób na konkretnej głębokości: w piezometrach, otworach obserwacyjnych i studniach. Ma to znaczenie przy ocenie wpływu źródeł zanieczyszczeń, zmian sezonowych oraz weryfikacji skuteczności działań naprawczych.
Częsty błąd to wybór przyrządów "z tej samej dziedziny" (meteorologia/laboratorium) zamiast próbnika wody. Uczniowie też pomijają warunek głębokości i wybierają urządzenie do pomiaru parametru, a nie do poboru prób. Pomaga skupienie się na czasowniku: "pobierać próbki".
W praktyce batometr jest używany jako próbnik opuszczany na określoną głębokość, więc praca z nim wymaga kontrolowania głębokości zanurzenia (np. przez oznaczenie linki/taśmy). Sednem jest jednak pobór prób z danego poziomu, a nie typowy pomiar hydrometryczny.
Batometr dotyczy wody i poboru próbek z głębokości. Psychrometr dotyczy powietrza i wilgotności. Jeśli w treści pojawia się studnia/otwór oraz analiza chemiczna wody, właściwy będzie próbnik wody, nie przyrząd do wilgotności.
Kalorymetr to aparat do badań cieplnych (np. związanych z ilością ciepła) używany w laboratorium. Nie jest urządzeniem do poboru próbek wody z określonej głębokości w terenie. W zadaniach o monitoringu wód właściwe są próbniki, a nie aparatura do pomiarów energetycznych.
Warto zrobić listę: przyrząd → medium → cel (np. woda/powietrze/gleba, pobór/analiza/pomiar). Ucz się przez skojarzenia funkcjonalne i krótkie definicje. Na egzaminie czytaj uważnie, czy pytanie dotyczy poboru próby, czy tylko pomiaru parametru.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że batometr to przyrząd do pobierania próbek wody z określonej głębokości (również w studniach i otworach).

Źródła:

  • Wielka Encyklopedia PWN – hasło: "batometr" (opis przyrządu do pobierania próbek wody), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/batometr;3873515.html - dostęp 2026-02-27
  • Wielka Encyklopedia PWN – hasło: "barometr" (ciśnienie atmosferyczne), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/barometr;3874725.html - dostęp 2026-02-27
  • Wielka Encyklopedia PWN – hasło: "psychrometr" (wilgotność powietrza), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/psychrometr;3963895.html - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do monitoringu środowiska: część dotycząca monitoringu wód podziemnych i poboru prób
  • Instrukcje terenowe pobierania próbek wody (procedury poboru, transport, konserwacja prób)
  • Słowniki/encyklopedie terminów z hydrogeologii i ochrony środowiska (hasła: batometr, próbnik wody)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego