Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 31.
Do pomiaru lepkości farby służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kubek Forda to kubek wypływowy używany do oceny lepkości cieczy: mierzy się czas wypływu określonej objętości farby przez dyszę, a wynik (sekundy) porównuje z odpowiednią skalą/tabelą. Ekspozymetr mierzy światło, połyskościomierz połysk, a kolorymetr barwę, więc nie służą do lepkości.

Pełne wyjaśnienie:

Lepkość farby (czyli opór stawiany przez farbę podczas płynięcia) ma w offsecie duże znaczenie, bo wpływa m.in. na przenoszenie farby przez zespół farbowy, stabilność podawania oraz powtarzalność efektu na arkuszu. Dlatego w praktyce kontroluje się ją prostymi metodami warsztatowymi.

Odpowiedź "Kubek Forda." jest poprawna, ponieważ jest to kubek wypływowy: napełnia się go badaną cieczą i mierzy czas wypływu przez zdefiniowany otwór. Ten czas (najczęściej w sekundach) jest miarą lepkości umownej dla danej metody i warunków pomiaru (np. temperatura ma istotny wpływ).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "ekspozymetr." – służy do pomiaru ekspozycji/natężenia światła w fotografii lub naświetlaniu; dotyczy wielkości optycznych, a nie płynięcia farby.
  • "połyskościomierz." – mierzy połysk powierzchni (właściwość optyczną związaną z odbiciem światła), zwykle po wyschnięciu powłoki/odbitki lub na próbkach, nie lepkość farby.
  • "kolorymetr." – mierzy parametry barwy (np. w przestrzeniach barwnych), czyli również wielkości optyczne; nie jest narzędziem do oceny lepkości.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w pytaniu pojawiają się cechy "płynięcia", "gęstości roboczej", "czas wypływu", to szukaj przyrządów reologicznych (kubek wypływowy, wiskozymetr). Jeśli mowa o barwie, połysku lub świetle – będą to przyrządy optyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest kubek Forda i do czego służy w poligrafii?
Kubek Forda to kubek wypływowy używany do oceny lepkości cieczy metodą czasu wypływu. Napełnia się go farbą (lub innym medium), a następnie mierzy czas wypływu przez otwór. Wynik w sekundach pozwala porównać lepkość między partiami farby lub kontrolować jej przygotowanie.
Jak działa pomiar lepkości metodą kubka wypływowego?
Pomiar polega na zarejestrowaniu czasu, w jakim określona objętość cieczy wypłynie przez znormalizowany otwór kubka. Im dłuższy czas wypływu, tym większa lepkość umowna. Kluczowe jest zachowanie stałych warunków, szczególnie temperatury, aby porównania były wiarygodne.
Dlaczego lepkość farby jest ważna w druku offsetowym?
Lepkość wpływa na transport farby w zespole farbowym i na to, jak farba rozprowadza się na formie i przenosi na podłoże. Zbyt niska lepkość może sprzyjać rozlewaniu i niestabilności, a zbyt wysoka utrudniać podawanie i równomierne krycie. Kontrola lepkości pomaga utrzymać powtarzalność druku.
Jakie urządzenie mierzy połysk, a nie lepkość farby?
Połysk mierzy połyskościomierz (glossmeter). Jest to przyrząd optyczny, który ocenia ilość światła odbitego od powierzchni pod określonym kątem. To zupełnie inny typ pomiaru niż lepkość, która dotyczy płynięcia cieczy i jest oceniana metodami reologicznymi, np. kubkiem wypływowym.
Co mierzy kolorymetr w kontroli jakości druku?
Kolorymetr mierzy parametry barwy, czyli wielkości opisujące kolor (w praktyce: zgodność barwy z wzorcem, różnice barwne). W kontroli druku służy do oceny, czy odbitka ma właściwy odcień i nasycenie. Nie mierzy on lepkości ani żadnych własności płynięcia farby.
Czy ekspozymetr ma zastosowanie przy przygotowaniu farby offsetowej?
Ekspozymetr jest związany z pomiarami światła (ekspozycji) i typowo występuje w fotografii lub procesach naświetlania. Przy przygotowaniu farby offsetowej kluczowe są parametry reologiczne i technologiczne (m.in. lepkość), więc ekspozymetr nie jest narzędziem właściwym do oceny farby pod kątem lepkości.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pytaniach o lepkość farby?
Najczęstszy błąd to wybór przyrządu optycznego (kolorymetr lub połyskościomierz), bo farba kojarzy się z kolorem i wyglądem odbitki. Drugi błąd to pomijanie sensu słowa "lepkość" i wybieranie dowolnego "miernika". Warto pamiętać: lepkość dotyczy płynięcia cieczy.
Jak rozpoznać w zadaniu, że chodzi o pomiar lepkości, a nie barwy?
Słowa kluczowe dla lepkości to m.in. "płynięcie", "gęstość robocza", "czas wypływu", "reologia", "rozprowadzanie farby". Dla barwy i wyglądu będą to "kolor", "odcień", "różnica barwy", "połysk", "światło". Te wskazówki pomagają dobrać właściwy przyrząd.
Kiedy w procesie drukowania wykonuje się kontrolę lepkości farby?
Kontrolę lepkości wykonuje się przed rozpoczęciem druku (przy przygotowaniu farby do pracy) oraz w trakcie produkcji, gdy zmieniają się warunki (np. temperatura) lub gdy obserwuje się niestabilność podawania farby. Regularna kontrola skraca czas narządu i ogranicza odpady wynikające z wahań parametrów.
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o przyrządy pomiarowe w offsecie?
Ułóż sobie mapę: pomiary reologiczne (lepkość, płynięcie) vs pomiary optyczne (barwa, połysk). Do każdego działu dopasuj 2–3 typowe przyrządy i ich zastosowania. Na egzaminie czytaj słowa-klucze w pytaniu, bo zwykle jedno z nich wskazuje właściwą grupę pomiarów.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Kubek Forda to kubek wypływowy używany do oceny lepkości cieczy: mierzy się czas wypływu określonej objętości farby przez dyszę, a wynik (sekundy) porównuje z odpowiednią skalą/tabelą."

Źródła:

  • PN-EN ISO 2431:2019 (lub równoważna EN ISO 2431) – Farby i lakiery — Oznaczanie czasu wypływu za pomocą kubków wypływowych (tytuł normy i zakres metody)
  • ASTM D1200 – Standard Test Method for Viscosity by Ford Viscosity Cup (opis metody kubka Forda)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i karty techniczne producentów farb offsetowych (sekcje dot. lepkości i przygotowania farby)
  • Materiały dydaktyczne z poligrafii: reologia farb i kontrola procesu drukowania
  • Normy/opisy metod pomiaru lepkości metodą wypływu (kubki wypływowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego