KWALIFIKACJA BPO1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 40.
Do pomiaru poziomu natężenia dźwięku należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poziom natężenia dźwięku (w praktyce BHP: poziom dźwięku wyrażany w dB) mierzy się sonometrem, czyli miernikiem poziomu dźwięku. Echosonda służy do pomiarów głębokości/odległości, higrometr do wilgotności, a luksomierz do natężenia oświetlenia.

Pełne wyjaśnienie:

W środowisku pracy hałas ocenia się poprzez pomiary poziomu dźwięku wyrażanego w decybelach (dB). Do tego celu służy sonometr (miernik poziomu dźwięku), wyposażony w mikrofon i układy przetwarzania sygnału akustycznego. W praktyce spotyka się m.in. pomiary z ważeniem częstotliwościowym (np. A) oraz różnymi stałymi czasowymi, zależnie od charakteru hałasu.

Pozostałe przyrządy nie są właściwe, bo mierzą inne wielkości fizyczne:

  • Echosonda wykorzystuje fale (najczęściej ultradźwiękowe) do wyznaczania odległości lub głębokości; nie służy do oceny hałasu w dB na stanowisku pracy.
  • Higrometr mierzy wilgotność powietrza (parametr mikroklimatu). To typowy przyrząd do oceny warunków cieplno-wilgotnościowych, a nie akustycznych.
  • Luksomierz mierzy natężenie oświetlenia (w luksach), więc jest używany przy ocenie oświetlenia stanowisk pracy, a nie dźwięku.

Wskazówka egzaminacyjna: warto kojarzyć przyrząd z jednostką wyniku. Jeśli w treści pojawiają się dB lub "poziom dźwięku/hałas", właściwym wyborem jest sonometr; jeśli pojawiają się luks (lx) – luksomierz; jeśli wilgotność (%) – higrometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sonometr to miernik poziomu dźwięku używany do oceny hałasu, zwykle z wynikiem w decybelach (dB). W BHP wykorzystuje się go do pomiarów na stanowiskach pracy, sprawdzania narażenia pracowników oraz kontroli skuteczności działań ograniczających hałas.
Sonometr mierzy poziom dźwięku (akustyczny sygnał z mikrofonu) i prezentuje go jako poziom w dB, często z odpowiednim ważeniem (np. A) i uśrednianiem w czasie. To podstawowy przyrząd do pomiarów akustycznych w środowisku pracy.
Luksomierz mierzy natężenie oświetlenia, czyli wielkość związaną ze światłem, a wynik podaje w luksach (lx). Nie ma mikrofonu ani toru pomiarowego dla sygnałów akustycznych, więc nie zmierzy poziomu dźwięku ani hałasu w dB.
Higrometr służy do pomiaru wilgotności powietrza (np. w %). W zakładzie pracy wykorzystuje się go przy ocenie mikroklimatu, komfortu cieplnego i warunków środowiskowych, ale nie ma zastosowania do pomiarów hałasu.
Echosonda jest urządzeniem do pomiaru odległości lub głębokości (np. w wodzie) metodą echolokacji. Chociaż korzysta z fal, nie służy do oceny poziomu dźwięku w dB na stanowisku pracy, więc w pomiarach BHP hałasu jej się nie stosuje.
Najprościej skojarzyć je z mierzoną wielkością i jednostką: sonometr → dźwięk/hałas (dB), luksomierz → oświetlenie (lx), higrometr → wilgotność (%). Gdy w pytaniu jest "poziom dźwięku" lub "hałas", wybór powinien paść na sonometr.
Najczęściej myli się przyrządy od mikroklimatu i oświetlenia z akustyką, bo wszystkie "coś mierzą" w środowisku pracy. Częsty błąd to kierowanie się słowem "natężenie" i wybór luksomierza, mimo że dotyczy on natężenia światła, nie dźwięku.
Sonometr jest podstawowym przyrządem do pomiaru poziomu dźwięku, ale w ocenie narażenia mogą być stosowane także inne urządzenia pomiarowe dedykowane akustyce (np. dozymetry hałasu). Kluczowe jest to, że muszą mierzyć parametry akustyczne i podawać wyniki w dB.
Pomiary wykonuje się m.in. przy ocenie warunków pracy, po zmianie technologii lub maszyn, po wdrożeniu zabezpieczeń akustycznych oraz przy podejrzeniu przekroczeń lub skargach pracowników. Celem jest rzetelne określenie poziomu hałasu i narażenia.
Utrwal listę podstawowych zagrożeń i odpowiadających im przyrządów: hałas → sonometr/dozymetr, oświetlenie → luksomierz, wilgotność → higrometr. Ćwicz zadania typu "dobór sprzętu" i kojarz urządzenie z jednostką wyniku (dB, lx, %).
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poziom natężenia dźwięku (w praktyce BHP: poziom dźwięku wyrażany w dB) mierzy się sonometrem, czyli miernikiem poziomu dźwięku.

Źródła:

  • PN-EN 61672-1:2014-03 (lub nowsza): Elektroakustyka — Mierniki poziomu dźwięku — Część 1: Wymagania (norma dot. sonometrów)
  • CIOP-PIB: "Hałas w środowisku pracy – podstawowe informacje i metody oceny", https://www.ciop.pl/ (dział: zagrożenia/hałas) - dostęp 2026-02-27
  • IEC 61672-1:2013: Electroacoustics — Sound level meters — Part 1: Specifications (standard międzynarodowy będący bazą dla wersji EN/PN)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące hałasu w środowisku pracy (podstawy akustyki i metody pomiaru)
  • Instrukcje użytkowania i karty katalogowe sonometrów (zasady ważenia A/C, stałe czasowe FAST/SLOW)
  • Opracowania CIOP-PIB o hałasie i doborze metod pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego