Wymiar wałka Ø28 z tolerancją ±0,01 mm oznacza, że dopuszczalne odchylenie od nominalnej średnicy jest bardzo małe (rzędu setnych części milimetra). Dlatego przyrząd pomiarowy powinien mieć rozdzielczość i możliwości metrologiczne pozwalające wiarygodnie ocenić taki wymiar.
Odpowiedź "mikrometr zewnętrzny (25 do 50/0,01)" jest właściwa, ponieważ:
- mikrometr zewnętrzny jest przeznaczony do pomiaru wymiarów zewnętrznych (np. średnicy wałka),
- zakres 25–50 mm obejmuje średnicę 28 mm, więc pomiar jest możliwy,
- działka/odczyt 0,01 mm odpowiada poziomowi dokładności wymaganemu przy tolerancji ±0,01 mm w typowych zastosowaniach warsztatowych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:
- "suwmiarkę uniwersalną (0 do 140/0,02)" – działka 0,02 mm jest zbyt duża, aby pewnie ocenić wymiar z tolerancją ±0,01 mm. Nawet jeśli da się wykonać odczyt, nie daje to wystarczającej pewności metrologicznej.
- "suwmiarkę uniwersalną (0 do 140/0,05)" – tym bardziej nie spełnia wymagań: działka 0,05 mm jest wielokrotnie większa od tolerancji, więc przyrząd nie nadaje się do tak dokładnej kontroli.
- "średnicówkę mikrometryczną (25 do 30/0,01)" – mimo odpowiedniej działki i zakresu, jest to przyrząd stosowany zasadniczo do pomiaru średnic wewnętrznych (otworów). Pytanie dotyczy wałka, czyli elementu o średnicy zewnętrznej.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, czy mierzysz wymiar zewnętrzny czy wewnętrzny, a dopiero potem porównaj tolerancję z działką/niepewnością przyrządu. Przy małych tolerancjach zwykle wybiera się mikrometr zamiast suwmiarki.
