KWALIFIKACJA ROL2 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 13.
Do pomiaru szczeliny lub luzu między sąsiadującymi powierzchniami należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szczelinomierz płytkowy służy do pomiaru małych szczelin i luzów między przylegającymi powierzchniami, ponieważ jego cienkie płytki o znanej grubości wsuwane są w przerwę. Liniał kontroluje prostoliniowość, głębokościomierz mierzy głębokość, a mikrometr wymiary zewnętrzne elementów, nie luz między nimi.

Pełne wyjaśnienie:

Do pomiaru szczeliny lub luzu między sąsiadującymi powierzchniami stosuje się szczelinomierz płytkowy. Jest to zestaw cienkich płytek (listków) o dokładnie znanych grubościach. Pomiar wykonuje się przez dobranie takiej płytki (lub pakietu płytek), która wchodzi w szczelinę z wyczuwalnym, lekkim oporem. Dzięki temu bezpośrednio otrzymuje się wartość luzu wynikającą z grubości użytej płytki.

Dlaczego pozostałe przyrządy nie pasują do tego zastosowania?

  • Liniał krawędziowy wykorzystuje się głównie do kontroli równości/prostoliniowości i oceny prześwitów względem wzorca (np. wraz z podświetleniem lub w połączeniu ze szczelinomierzem). Sam liniał nie daje jednoznacznej wartości szczeliny bez dodatkowego przyrządu.
  • Głębokościomierz jest przeznaczony do pomiaru głębokości otworów, rowków lub stopni, czyli wymiaru w osi prostopadłej do płaszczyzny odniesienia, a nie do pomiaru przerwy między dwiema sąsiadującymi powierzchniami.
  • Mikrometr służy do dokładnych pomiarów wymiarów zewnętrznych (np. średnicy wałka, grubości blachy). W typowej konfiguracji mierzy wymiar elementu "w szczękach", a nie szczelinę pomiędzy dwoma złożonymi/ustawionymi względem siebie powierzchniami.

W praktyce eksploatacji i obsługi maszyn (także rolniczych) dobór właściwego przyrządu jest kluczowy: pomiar luzu wymaga narzędzia, które fizycznie wypełnia szczelinę znaną grubością. To właśnie zapewnia szczelinomierz płytkowy, dlatego jest właściwym wyborem w tym typie zadania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczelinomierz płytkowy to zestaw cienkich płytek o znanej grubości. Służy do sprawdzania małych szczelin i luzów między przylegającymi powierzchniami, bo płytkę wsuwasz w przerwę i odczytujesz jej grubość (lub sumę grubości kilku płytek).
Najczęściej używa się szczelinomierza: dobierasz płytkę i wsuwasz ją w szczelinę. Poprawny wynik to taka grubość, która wchodzi z lekkim oporem. Jeśli jedna płytka nie pasuje, można łączyć kilka płytek, sumując ich grubości.
Mikrometr mierzy głównie wymiary zewnętrzne elementu (np. średnicę, grubość), a nie "przerwę" między dwoma sąsiadującymi powierzchniami. Do szczeliny potrzebujesz narzędzia, które można w nią wsunąć i które ma znaną grubość, czyli szczelinomierza.
Głębokościomierz stosuje się, gdy mierzysz głębokość rowka, otworu lub stopnia (wymiar "w dół" od płaszczyzny odniesienia). Szczelinomierz służy do pomiaru luzu/szczeliny pomiędzy dwoma powierzchniami, czyli innego rodzaju wymiaru.
Typowe błędy to: wciskanie płytki na siłę (zawyża wynik), zbyt luźne dopasowanie (zaniża), brud lub olej w szczelinie, użycie pogiętych płytek oraz brak sumowania grubości, gdy trzeba użyć pakietu kilku płytek zamiast jednej.
Liniał krawędziowy służy przede wszystkim do kontroli równości i prostoliniowości. Może pomóc wykryć prześwit, ale do określenia jego wartości i tak potrzebujesz szczelinomierza (płytka wsunięta pod liniał daje konkretną grubość luzu).
Zaczynasz od cieńszej płytki i stopniowo zwiększasz grubość, aż znajdziesz taką, która wchodzi z lekkim oporem. Jeśli żadna pojedyncza nie pasuje idealnie, możesz złożyć pakiet kilku płytek. Wynik to suma ich grubości.
Luz to celowa lub dopuszczalna przerwa między współpracującymi elementami, potrzebna np. do smarowania, kompensacji rozszerzalności cieplnej lub pracy mechanizmu. Zbyt mały luz grozi zatarciem, a zbyt duży przyspiesza zużycie i pogarsza parametry pracy.
Warto umieć dopasować narzędzie do zadania: szczelinomierz (luz/szczelina), suwmiarka (wymiary zewnętrzne/wewnętrzne), mikrometr (dokładne wymiary zewnętrzne), głębokościomierz (głębokość), czujnik zegarowy (bicie/przemieszczenia).
Dobór właściwego przyrządu decyduje o poprawności diagnozy i regulacji. Złe narzędzie może dać pozornie "dokładny" wynik, ale innego wymiaru niż potrzebny. W praktyce może to prowadzić do błędnej regulacji, szybszego zużycia części i awarii.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Szczelinomierz płytkowy służy do pomiaru małych szczelin i luzów między przylegającymi powierzchniami, ponieważ jego cienkie płytki o znanej grubości wsuwane są w przerwę."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Szczelinomierz": https://pl.wikipedia.org/wiki/Szczelinomierz (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Mikrometr (przyrząd pomiarowy)": https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyr%C4%85d_pomiarowy) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Głębokościomierz": https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C5%82%C4%99boko%C5%9Bciomierz (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (dział: przyrządy pomiarowe i ich zastosowanie)
  • Instrukcje obsługi/serwisowe maszyn rolniczych (rozdziały: regulacje, kontrole luzów)
  • Katalogi narzędzi warsztatowych producentów (opisy zastosowań szczelinomierzy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego