W instalacjach solarnych jako czynnik roboczy często stosuje się roztwory na bazie glikolu. Dla serwisu kluczowe jest sprawdzenie, czy roztwór ma odpowiednie stężenie, bo od niego zależy temperatura zamarzania (krystalizacji) i bezpieczeństwo pracy zimą.
Do tego celu stosuje się refraktometr. Urządzenie mierzy współczynnik załamania światła (refrakcję) roztworu, który koreluje ze stężeniem glikolu. W praktyce skala refraktometru lub tabela producenta pozwala przeliczyć wynik na temperaturę zamarzania. Jest to więc typowy przyrząd serwisowy do kontroli płynu solarnego.
Pozostałe przyrządy nie służą do oceny temperatury zamarzania czynnika:
- Higrometr dotyczy wilgotności powietrza (lub gazów), a nie parametrów roztworu glikolu.
- Manometr mierzy ciśnienie w układzie. Jest bardzo ważny przy uruchamianiu i diagnostyce (np. naczynie wzbiorcze, zapowietrzenie), ale nie mówi nic o stężeniu glikolu ani o progu zamarzania.
- Rotametr służy do pomiaru przepływu (natężenia przepływu) w obiegu. Pomaga w regulacji hydraulicznej i ocenie pracy pompy, lecz nie określa właściwości przeciwzamarzaniowych płynu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "płyn solarny" i "temperatura zamarzania", szukaj przyrządu, który bada własność roztworu (stężenie) i umożliwia przeliczenie na temperaturę krystalizacji, a nie przyrządu do ciśnienia czy przepływu.
