KWALIFIKACJA DRM8 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 10.
Do powierzchniowego odżywiczania drewna należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odżywiczanie to usuwanie żywicy z powierzchni drewna (często iglastego) przed malowaniem lub lakierowaniem. Do tego celu stosuje się rozpuszczalnik, który rozpuszcza żywicę i ułatwia jej starcie. 25% roztwór acetonu spełnia tę rolę, natomiast kwas szczawiowy i woda utleniona są typowe dla bielenia/odbarwiania, nie usuwania żywicy.

Pełne wyjaśnienie:

Odżywiczanie drewna jest zabiegiem przygotowawczym wykonywanym wtedy, gdy na powierzchni występuje nadmiar żywicy (szczególnie w drewnie iglastym, np. sosnowym). Taka żywica może z czasem wypływać, zwłaszcza pod wpływem temperatury, i powodować plamy oraz lokalne odspojenia powłoki malarskiej lub lakierniczej. Dlatego przed wykończeniem powierzchni należy usunąć żywicę, a nie ją "dokładać".

Odpowiedź "25% roztworu acetonu" jest właściwa, ponieważ aceton działa jako rozpuszczalnik żywic: wnika w wierzchnią warstwę i rozpuszcza składniki żywiczne, co pozwala je zetrzeć i usunąć z powierzchni. W praktyce po zastosowaniu roztworu powierzchnię wyciera się, a następnie (zgodnie z praktyką warsztatową) można ją przemyć wodą i po wyschnięciu poddać dalszemu przygotowaniu, np. szlifowaniu przed nałożeniem powłoki.

Pozostałe odpowiedzi są nieadekwatne do celu:

  • "kwasu szczawiowego" – jest kojarzony z odbarwianiem i usuwaniem niektórych przebarwień (np. związków żelaza) oraz z procesami wybielania, ale nie jest typowym środkiem do rozpuszczania żywicy.
  • "wody utlenionej" – to utleniacz używany m.in. w bieleniu/rozjaśnianiu, nie w rozpuszczaniu żywicy; nie rozwiązuje problemu lepkich wycieków żywicznych.
  • "30% roztworu kwasu cytrynowego" – kwasy organiczne mogą mieć zastosowania w czyszczeniu/odkamienianiu lub w pewnych zabiegach na przebarwienia, ale nie są standardowym wyborem do odżywiczania; dodatkowo wysokie stężenia kwasów mogą być niepożądane dla powierzchni.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: żywica = problem "rozpuszczalnikowy" (środek rozpuszczający), a przebarwienia/ściemnienia = częściej problem "utleniający/kwasowy". To ułatwia dobór środka do właściwego procesu technologicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odżywiczanie drewna to usuwanie nadmiaru żywicy z powierzchni, najczęściej drewna iglastego. Robi się je przed malowaniem lub lakierowaniem, bo żywica może później wypływać i tworzyć plamy oraz osłabiać przyczepność powłoki.
Najczęściej odżywicza się drewno iglaste, szczególnie sosnę, gdzie kieszenie i kanały żywiczne są częste. Jeśli na powierzchni widać lepkie wycieki albo błyszczące "oczka" żywiczne, ryzyko problemów z powłoką jest większe.
Żywica jest zanieczyszczeniem, które trzeba rozpuścić i usunąć mechanicznie. Aceton działa jak rozpuszczalnik, więc ułatwia rozpuszczenie żywicy. Utleniacze (np. woda utleniona) służą głównie do rozjaśniania i bielenia, a nie do rozpuszczania żywicy.
Żywica zwykle jest lepka, błyszcząca i może "ciągnąć się" lub tworzyć krople. Przebarwienie to raczej zmiana koloru bez lepkości (np. plamy od metalu, zacieki). Jeśli powierzchnia klei się lub ma wycieki, myśl o odżywiczaniu, nie o bieleniu.
Nie jest to typowy środek do usuwania żywicy. Kwas szczawiowy kojarzy się częściej z usuwaniem niektórych przebarwień i zabiegami wybielającymi. W odżywiczaniu kluczowe jest rozpuszczenie żywicy, dlatego wybiera się rozpuszczalniki, a nie kwasy.
Nie, ponieważ działa w innym mechanizmie. Woda utleniona jest utleniaczem i bywa używana do rozjaśniania drewna. Żywica wymaga rozpuszczenia i usunięcia, więc potrzebny jest środek o działaniu rozpuszczającym, a nie utleniającym.
Typowe błędy to: mylenie odżywiczania z bieleniem, dobór kwasów/utleniaczy zamiast rozpuszczalnika, próba usuwania świeżej (wilgotnej) żywicy, brak późniejszego przetarcia powierzchni oraz pominięcie przygotowania pod powłokę (np. szlifowania).
Z praktycznego punktu widzenia łatwiej usuwać żywicę, gdy nie jest świeża i bardzo wilgotna. Świeża żywica potrafi się rozmazywać. Po skrystalizowaniu/utwardzeniu można ją najpierw ograniczyć mechanicznie, a następnie zastosować środek do odżywiczania.
Po usunięciu żywicy powierzchnię wyciera się do czysta, pozostawia do odparowania i wyschnięcia, a następnie przygotowuje pod powłokę, np. przez szlifowanie i odpylanie. Chodzi o to, by nie zostawić na drewnie filmu zanieczyszczeń ani nierówności.
Ucz się przez skojarzenia proces–cel–środek: żywica → rozpuszczalnik; przebarwienia → bielenie/odbarwianie. Ćwicz rozpoznawanie problemu z opisu (lepkość, wycieki) i dobór środka. Na egzaminie analizuj, czy pytanie dotyczy usuwania żywicy czy zmiany koloru.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odżywiczanie to usuwanie żywicy z powierzchni drewna (często iglastego) przed malowaniem lub lakierowaniem.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii drewna (wykończenie i przygotowanie powierzchni)
  • Instrukcje technologiczne zakładów stolarskich dotyczące przygotowania drewna iglastego do lakierowania
  • Karty charakterystyki (SDS) acetonu i zasady bezpiecznego stosowania rozpuszczalników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego