KWALIFIKACJA ROL12 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 13.
Do probówki z K2EDTA pobiera się krew w celu wykonania badania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
K2EDTA jest antykoagulantem stosowanym do pobrania krwi pełnej, aby zapobiec krzepnięciu i umożliwić ocenę elementów morfotycznych (liczba i cechy erytrocytów, leukocytów oraz płytek). Dlatego probówkę z K2EDTA wykorzystuje się przede wszystkim do badania morfologicznego, a nie do biochemii czy posiewów.

Pełne wyjaśnienie:

Probówka z K2EDTA zawiera antykoagulant (EDTA w postaci soli potasowej), którego zadaniem jest związanie jonów wapnia niezbędnych w kaskadzie krzepnięcia. Dzięki temu krew nie tworzy skrzepu i pozostaje materiałem w postaci krwi pełnej. Taki materiał jest wymagany w badaniach hematologicznych, ponieważ umożliwia:

  • liczenie krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi,
  • oznaczanie parametrów typowych dla morfologii (np. wskaźniki krwinek),
  • wykonanie i ocenę rozmazu krwi.

Odpowiedź "morfologicznego." jest poprawna, bo morfologia (CBC) standardowo wykonywana jest z krwi pełnej pobranej do EDTA.

Odpowiedź "biochemicznego." jest nieprawidłowa, ponieważ w typowej diagnostyce biochemicznej preferuje się surowicę lub odpowiednie osocze, a dodatek EDTA może zaburzać część oznaczeń (zmienia skład jonowy próbki i może wpływać na reakcje analityczne). W praktyce dobór probówki do biochemii zależy od metody, ale EDTA nie jest podstawowym wyborem do profilu biochemicznego.

Odpowiedzi "mikologicznego." i "bakteriologicznego." są nieprawidłowe w kontekście standardowego pobrania do K2EDTA, ponieważ badania mikrobiologiczne (posiewy) wymagają zachowania jałowości, odpowiedniego podłoża/pojemnika i procedur pobrania, a sama probówka hematologiczna z EDTA nie jest typowym pojemnikiem do takich badań. Na egzaminie warto pamiętać: EDTA = hematologia/morfologia, a dobór probówki jest elementem kluczowym etapu przedanalitycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
K2EDTA to sól potasowa EDTA dodawana do probówki jako antykoagulant. Wiąże jony wapnia potrzebne do krzepnięcia, dzięki czemu krew pozostaje płynna. Taki materiał jest przydatny głównie w badaniach hematologicznych, gdzie liczy się krwinki i ocenia rozmaz.
Najczęściej wykonuje się morfologię krwi (badanie hematologiczne, CBC). Krew w EDTA nie krzepnie, więc można oznaczać liczbę erytrocytów, leukocytów i płytek oraz przygotować rozmaz. To podstawowy wybór probówki do rutynowej hematologii u zwierząt.
W probówce "na skrzep" krew krzepnie i powstaje skrzep, przez co nie da się wiarygodnie policzyć krwinek ani ocenić ich w krwi pełnej. Morfologia wymaga materiału bez skrzepu, dlatego stosuje się antykoagulant (np. EDTA), który utrzymuje krew w stanie płynnym.
Zwykle do biochemii preferuje się surowicę lub odpowiednie osocze, a EDTA może zaburzać część oznaczeń (np. przez wiązanie jonów i wpływ na reakcje). W praktyce decyzja zależy od laboratorium i metody, ale na poziomie egzaminu K2EDTA kojarzy się przede wszystkim z morfologią.
Po pobraniu próbkę należy delikatnie kilka razy odwrócić (inwersje), aby krew połączyła się z antykoagulantem. Nie powinno się energicznie wstrząsać, bo może to powodować hemolizę i pogorszyć jakość próbki. Brak wymieszania sprzyja tworzeniu mikro-skrzepów.
Do częstych błędów należą: niewłaściwa probówka, zbyt mała objętość krwi względem ilości EDTA (złe proporcje), niedokładne wymieszanie i powstanie skrzepów oraz zbyt długi czas do wykonania badania. Każdy z nich może zafałszować liczbę komórek i ocenę rozmazu.
EDTA to nazwa związku chemicznego stosowanego jako antykoagulant w probówkach do pobierania krwi. W praktyce "krew na EDTA" oznacza materiał do badań hematologicznych, bo EDTA blokuje krzepnięcie. Na egzaminie warto zapamiętać: EDTA = krew pełna do morfologii.
Rozmaz krwi wykonuje się przy ocenie niedokrwistości, stanów zapalnych, podejrzeniu pasożytów krwi i wielu innych wskazaniach. Najczęściej przygotowuje się go z krwi pełnej pobranej do EDTA, ponieważ próbka nie krzepnie i pozwala zachować komórki do oceny mikroskopowej.
Płytki krwi łatwo ulegają agregacji i "znikają" w wyniku tworzenia skrzepów lub mikro-skrzepów. EDTA ogranicza krzepnięcie, co ułatwia wiarygodne liczenie płytek i ocenę ich morfologii. Wciąż trzeba jednak dobrze wymieszać próbkę i unikać opóźnień w badaniu.
Najprościej kierować się zasadą: morfologia wymaga krwi pełnej z antykoagulantem (często EDTA), a biochemia zwykle opiera się na surowicy lub osoczu uzyskanym w innych typach probówek. Pytania egzaminacyjne często sprawdzają właśnie dobór dodatku do typu badania.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "K2EDTA jest antykoagulantem stosowanym do pobrania krwi pełnej, aby zapobiec krzepnięciu i umożliwić ocenę elementów morfotycznych (liczba i cechy erytrocytów, leukocytów oraz płytek)."

Źródła:

  • BD Vacutainer Systems – informacje o probówkach EDTA (K2EDTA) i zastosowaniu w hematologii, https://www.bd.com/en-us/products-and-solutions/products/product-families/bd-vacutainer-blood-collection-tubes (dostęp 2026-02-28)
  • Greiner Bio-One – Blood collection tubes, EDTA (hematology), https://www.gbo.com/en/int/products/preanalytics/blood-collection/evacuated-blood-collection-tubes.html (dostęp 2026-02-28)
  • eClinpath (Cornell University) – Hematology: sample collection/anticoagulants (EDTA dla hematologii), https://eclinpath.com/hematology/sample-collection-heme/ (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcje producentów systemów próżniowych/probówek laboratoryjnych dotyczące zastosowań K2EDTA
  • Rozdziały z hematologii weterynaryjnej opisujące pobieranie krwi do morfologii
  • Materiały szkoleniowe z etapu przedanalitycznego w diagnostyce laboratoryjnej (dobór probówek, stabilność próbki, mieszanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego