KWALIFIKACJA TKO8 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 4.
Do prowadzenia na linii zelektryfikowanej składu pociągu towarowego o masie 3 500 ton należy użyć lokomotywy serii
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skład towarowy o masie 3500 t na linii zelektryfikowanej wymaga lokomotywy elektrycznej o bardzo dużej mocy i przeznaczonej do ciężkich pociągów. Seria ET42 to dwuczłonowa lokomotywa towarowa projektowana do prowadzenia składów rzędu 3500–4000 t. SU45 i SM42 są spalinowe, a ET22 jest typowo słabsza do takiej masy.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze lokomotywy do prowadzenia pociągu towarowego kluczowe są: rodzaj trakcji (tu: linia zelektryfikowana), masa składu (3500 t) oraz przeznaczenie konstrukcyjne i możliwości trakcyjne danej serii. Dla tak ciężkiego składu potrzebna jest lokomotywa elektryczna o wysokiej mocy ciągłej i dużej sile pociągowej, zaprojektowana do ciężkiej pracy towarowej.

ET42 jest właściwym wyborem, ponieważ to dwuczłonowa elektryczna lokomotywa towarowa używana w Polsce do prowadzenia bardzo ciężkich składów (rzędu kilku tysięcy ton). W praktyce była kojarzona z obsługą ciężkich pociągów na głównych magistralach towarowych, gdzie wymagana jest duża rezerwa mocy i uciągu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • SU45 – to lokomotywa spalinowa, przeznaczona głównie do ruchu pasażerskiego i lżejszych zadań. Sama informacja o linii zelektryfikowanej nie eliminuje spalinowej lokomotywy w sensie "możliwości ruchu", ale przy zadaniu prowadzenia bardzo ciężkiego składu jest to wybór nieadekwatny.
  • ET22 – to lokomotywa elektryczna towarowa, jednak typowo ma mniejszą moc i jest przeznaczona do lżejszych składów niż 3500 t. Błąd uczniów często polega na utożsamieniu "towarowa elektryczna" z "dowolnie ciężki skład". W praktyce dobiera się serię z zapasem możliwości trakcyjnych.
  • SM42 – to lokomotywa spalinowa manewrowa, o przeznaczeniu do manewrów i pracy z lżejszymi składami. Nie jest właściwa do prowadzenia ciężkiego pociągu liniowego o masie 3500 t.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odfiltruj odpowiedzi niezgodne z warunkami zadania (rodzaj trakcji i przeznaczenie: manewrowa/pasażerska), a następnie wybierz serię dedykowaną do bardzo ciężkich pociągów towarowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze są: rodzaj trakcji (elektryczna/spalinowa), masa składu, profil trasy, wymagana prędkość oraz parametry lokomotywy (moc ciągła i możliwości trakcyjne). Dla bardzo ciężkich składów wybiera się serie zaprojektowane do ciężkiej pracy towarowej z odpowiednim zapasem mocy.
Linia zelektryfikowana umożliwia zasilanie lokomotywy z sieci trakcyjnej, co zwykle daje większą dostępność mocy dla ciężkich pociągów oraz efektywniejszą eksploatację. W zadaniach egzaminacyjnych jest to też wskazówka, że właściwa będzie seria "ET", a nie spalinowa "SM" lub "SU".
Oznaczenie "ET" odnosi się do lokomotyw elektrycznych przeznaczonych głównie do ruchu towarowego. W praktyce różne serie ET mają różne moce i zadania, więc poza samym "ET" trzeba kojarzyć też przeznaczenie konkretnej serii, np. do ciężkich składów.
Częsty błąd to wybór "pierwszej znanej" lokomotywy elektrycznej (np. ET22) bez zastanowienia, czy jest przeznaczona do tak dużej masy. Drugi błąd to pomijanie rodzaju trakcji i wybór lokomotywy spalinowej lub manewrowej tylko dlatego, że nazwa serii brzmi znajomo.
Tak, lokomotywa spalinowa może jechać po linii zelektryfikowanej, bo nie potrzebuje zasilania z sieci. Jednak w zadaniach o bardzo ciężkich składach na takich liniach zwykle oczekuje się doboru lokomotywy elektrycznej o dużej mocy, bo będzie to rozwiązanie właściwe eksploatacyjnie.
Lokomotywy manewrowe (np. wiele serii "SM") są projektowane do pracy na stacjach i bocznicach, mają inne przełożenia i przeznaczenie niż lokomotywy liniowe. W pytaniach o ciężkie składy i jazdę liniową zwykle właściwa jest lokomotywa towarowa liniowa, a nie manewrowa.
ET42 jest lokomotywą dwuczłonową, co w praktyce oznacza większą liczbę osi napędnych i większy potencjał trakcyjny. W opisach technicznych i eksploatacyjnych jest wskazywana jako seria przeznaczona do prowadzenia bardzo ciężkich pociągów towarowych, rzędu kilku tysięcy ton.
ET22 jest bardzo znaną lokomotywą elektryczną towarową, więc działa efekt znajomości. Jednak sama "towarowość" nie wystarcza: przy 3500 t zwykle potrzebna jest seria o większej mocy i uciągu, zaprojektowana do najcięższych składów, a nie do standardowych obciążeń.
Warto uczyć się seriami: rodzaj trakcji (ET/EP/SM/SU), podstawowe przeznaczenie (towarowa/pasażerska/manewrowa) oraz "charakterystyczne" serie do zadań specjalnych (np. bardzo ciężkie składy). Pomaga tworzenie tabeli: seria → trakcyjna funkcja → typowe zastosowanie.
Dwuczłonowe lokomotywy dobiera się wtedy, gdy potrzebna jest większa moc i większy potencjał trakcyjny niż w typowej lokomotywie jednoczłonowej. Ma to sens szczególnie przy ciężkich składach, gdzie liczy się zapas uciągu i stabilna praca w dłuższych odcinkach jazdy.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Skład towarowy o masie 3500 t na linii zelektryfikowanej wymaga lokomotywy elektrycznej o bardzo dużej mocy i przeznaczonej do ciężkich pociągów."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "ET42" – sekcja dane techniczne i przeznaczenie, https://pl.wikipedia.org/wiki/ET42 (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "ET22" – sekcja dane techniczne i eksploatacja, https://pl.wikipedia.org/wiki/ET22 (dostęp: 2026-02-18)
  • Transportszynowy.pl: artykuł/strona o serii "ET42" (dane techniczne i przeznaczenie), https://transportszynowy.pl/ (konieczne wejście w podstronę ET42; dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Karty charakterystyk/dane techniczne serii lokomotyw (ET42, ET22, SM42, SU45)
  • Podstawy trakcji kolejowej: moc, siła pociągowa, adhezja, opory ruchu
  • Materiały szkoleniowe przewoźników i instrukcje eksploatacji taboru (ogólne, bez numeracji aktów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego