KWALIFIKACJA BUD11 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 18.
Do przemalowania starej lamperii na ścianach pomieszczenia gospodarczego należy użyć farby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stara lamperia to zwykle twarda, zamknięta powłoka olejna/alkidowa. Aby uzyskać dobrą przyczepność i trwałość renowacji, stosuje się farbę tego samego typu (olejną) przeznaczoną do takich podłoży. Farby silikonowe i krzemianowe są typowe dla podłoży mineralnych, a emulsyjna może gorzej trzymać się na gładkiej, olejnej warstwie.

Pełne wyjaśnienie:

Lamperia w starszych budynkach była bardzo często wykonywana jako powłoka olejna (lub alkidowa), czyli warstwa dość twarda, gładka i "zamknięta" (ma ograniczoną chłonność). Przy renowacji kluczowe jest, aby nowa farba miała dobrą przyczepność do istniejącej powłoki i tworzyła system o zbliżonych właściwościach.

Odpowiedź "olejnej" jest uzasadniona, ponieważ farby olejne/emalie olejne są typowo stosowane do odnawiania starych olejnych lamperii (oczywiście po właściwym przygotowaniu podłoża, np. umyciu, odtłuszczeniu i zmatowieniu). Taki dobór zmniejsza ryzyko odspajania, łuszczenia lub słabej przyczepności na gładkiej warstwie.

Dlaczego pozostałe propozycje są niekorzystne w tym kontekście?

  • "emulsyjnej" – farba dyspersyjna (potocznie emulsyjna) jest typowa do chłonnych podłoży wewnętrznych. Na starej, gładkiej lamperii olejnej może mieć problem z przyczepnością, jeśli nie zastosuje się odpowiedniego przygotowania i systemu sczepnego.
  • "silikonowej" – farby silikonowe są kojarzone głównie z elewacjami i podłożami mineralnymi (z naciskiem na hydrofobowość i odporność na warunki atmosferyczne). Nie jest to standardowy wybór do renowacji wewnętrznej lamperii olejnej.
  • "krzemianowej" – farby krzemianowe (silikatowe) wymagają mineralnego, reaktywnego podłoża (zachodzi wiązanie chemiczne). Na starej powłoce olejnej taki mechanizm nie zadziała prawidłowo, więc rozwiązanie jest z zasady nieadekwatne.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "stara lamperia", w praktyce oznacza to często powłokę olejną/alkidową. Najpierw myśl o kompatybilności: podobny typ spoiwa lub system renowacyjny przeznaczony na stare powłoki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lamperia to dolna część ściany wykończona powłoką bardziej odporną na zabrudzenia i uszkodzenia niż typowe malowanie. W starszych obiektach często była wykonywana farbą olejną/alkidową, tworząc twardą, gładką warstwę wymagającą odpowiedniego przygotowania przed renowacją.
Bo stara lamperia bywa powłoką olejną/alkidową, czyli "zamkniętą" i słabo chłonną. Farba olejna (emalia) jest z nią zwykle bardziej kompatybilna i daje mniejsze ryzyko odspajania. Warunkiem jest poprawne przygotowanie: mycie, odtłuszczenie i zmatowienie powierzchni.
Teoretycznie bywa to możliwe, ale wymaga bardzo dobrego przygotowania podłoża i często zastosowania gruntu/sczepnego rozwiązania systemowego. Bez tego farba emulsyjna może słabo przylegać do gładkiej powłoki olejnej i z czasem się łuszczyć lub odchodzić płatami, zwłaszcza w strefach narażonych na mycie.
Najczęściej wykonuje się: dokładne umycie, usunięcie tłuszczu i brudu, miejscowe naprawy ubytków, a następnie zmatowienie (np. papierem ściernym) w celu zwiększenia przyczepności. Potem dobiera się grunt lub farbę odpowiednią do typu starej powłoki, aby nowa warstwa trwale się związała.
Typowe objawy to: słaba przyczepność (odrywanie się taśmą), łuszczenie i pęcherze, rysy i odpryski przy uderzeniach, a także nierównomierne krycie. Często przyczyną jest malowanie farbą nieprzeznaczoną na gładkie powłoki olejne lub pominięcie etapów przygotowania (odtłuszczenie, zmatowienie, grunt).
Farby krzemianowe są projektowane do podłoży mineralnych, z którymi wiążą się w specyficzny sposób. Stara lamperia olejna jest powłoką organiczną, gładką i niechłonną, więc mechanizm wiązania typowy dla farby krzemianowej nie zadziała prawidłowo. Skutkiem może być bardzo słaba przyczepność i nietrwałe malowanie.
Farby silikonowe kojarzy się głównie z zastosowaniami na podłożach mineralnych, często na zewnątrz, gdzie liczy się odporność na warunki atmosferyczne i ograniczenie wnikania wody. Przy renowacji typowej wewnętrznej lamperii olejnej nie jest to standardowy wybór, bo kluczowa jest kompatybilność z istniejącą powłoką.
Często ma gładką, twardą i lekko połyskliwą powierzchnię, jest odporna na zmywanie i mniej chłonna niż typowe farby dyspersyjne. W praktyce rozpoznanie powinno być wsparte próbą przyczepności i oceną zachowania po myciu/zwilżeniu. Gdy masz wątpliwości, w pracy stosuje się rozwiązania systemowe zalecane przez producenta.
Najczęstszy błąd to wybór farby "do ścian" bez sprawdzenia, co jest na ścianie obecnie. Uczniowie kierują się nazwą (np. "emulsyjna do wnętrz") zamiast kompatybilnością z podłożem (stara powłoka olejna). Drugi błąd to pomijanie roli przygotowania: zmatowienia i odtłuszczenia.
Najpierw ustal, jaka jest stara powłoka (olejna/alkidowa czy dyspersyjna/mineralna), bo to determinuje przyczepność nowej warstwy. Następnie dobierz farbę o zgodnym przeznaczeniu lub system renowacyjny. Jeśli w treści pada "lamperia", często chodzi o powłokę olejną, więc szukaj odpowiedzi z tego obszaru.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stara lamperia to zwykle twarda, zamknięta powłoka olejna/alkidowa.

Materiały:

  • Instrukcje techniczne (karty techniczne) farb i gruntów producentów
  • Podręczniki do technologii robót malarskich dla budownictwa
  • Materiały szkoleniowe o renowacji powłok malarskich i przygotowaniu podłoża

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego