KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 26.
Do przemieszczania i wydobywania bloków skalnych z wyrobiska o głębokości kilkudziesięciu metrów najlepiej zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dźwig masztowy jest przeznaczony do transportu pionowego na znaczną wysokość, co odpowiada sytuacji wydobywania bloków skalnych z głębokiego wyrobiska. Wagony kolejowe i samochody ciężarowe służą głównie do transportu poziomego, a ładowarka z widłami ma ograniczenia zasięgu i nie zastępuje dźwigu przy dużej głębokości.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobisku o głębokości kilkudziesięciu metrów kluczowym problemem jest pokonanie różnicy wysokości. Jeśli blok skalny ma zostać przemieszczenie z dna wyrobiska na poziom terenu, potrzebne jest urządzenie realizujące bezpieczny transport pionowy (podnoszenie). Z tego powodu właściwym wyborem jest "dźwig masztowy.", czyli urządzenie dźwignicowe przystosowane do podnoszenia ładunków w pionie.

Odpowiedź "wagony kolejowe." jest nieadekwatna, ponieważ wagony (także wąskotorowe) nie rozwiązują same w sobie problemu podnoszenia z dużej głębokości. Sprawdzają się w transporcie po torze na danym poziomie, ewentualnie po odpowiednio wykonanych trasach, ale nie są urządzeniem dźwignicowym do wydobywania bloków w pionie.

Odpowiedź "ładowarkę z widłami." może kusić, bo ładowarka umożliwia podjęcie i przemieszczenie ładunku, jednak typowo służy do załadunku i krótkiego transportu na niewielkie odległości oraz ograniczone wysokości podnoszenia. Przy głębokości rzędu kilkudziesięciu metrów sama ładowarka nie zapewnia funkcji dźwigu, a w praktyce wymagałaby dojazdu pochylnią o odpowiednich parametrach i nadal nie odpowiada idei "wydobywania" w sensie podnoszenia.

Odpowiedź "samochody ciężarowe." dotyczy przede wszystkim transportu kołowego (najczęściej poziomego lub po drogach technologicznych o określonym nachyleniu). Ciężarówki nie podnoszą ładunków na znaczną wysokość; mogą wywieźć urobek, gdy istnieje zjazd/pochylnia, ale to inny sposób rozwiązania zadania niż podnoszenie bloków z dna.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "głębokość kilkudziesięciu metrów" zwracaj uwagę, czy problemem jest pion (podnoszenie) czy poziom (przewóz). To zwykle rozstrzyga dobór urządzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dźwig masztowy to urządzenie dźwignicowe przeznaczone do podnoszenia ładunków w pionie, zwykle na większą wysokość niż typowe maszyny załadunkowe. W warunkach odkrywki może służyć do wydobywania i przemieszczania ciężkich elementów (np. bloków skalnych) z dna wyrobiska na poziom terenu.
Przy głębokości kilkudziesięciu metrów kluczowe jest pokonanie różnicy wysokości między dnem a powierzchnią. Środki transportu kołowego lub kolejowego działają głównie w poziomie, a bez odpowiedniej pochylni nie rozwiążą problemu. Urządzenie dźwignicowe umożliwia kontrolowane podnoszenie, co zwykle zwiększa bezpieczeństwo i skuteczność.
Samochody ciężarowe są typowe do wywozu urobku, ale same nie wykonują podnoszenia na znaczną wysokość. Zadziałają, gdy istnieje droga technologiczna/pochylnia umożliwiająca wjazd i zjazd z ładunkiem. W zadaniu akcent pada na "wydobywanie" z dużej głębokości, więc lepsze są urządzenia dźwignicowe.
Ładowarka z widłami może podjąć i przestawić ładunek, ale ma ograniczony zasięg podnoszenia i najczęściej jest narzędziem do załadunku oraz krótkiego transportu. Przy kilkudziesięciu metrach różnicy poziomów sama nie zapewnia funkcji transportu pionowego. Dodatkowo transport po pochylni wymaga odpowiednich warunków i organizacji ruchu.
Wagony kolejowe stosuje się, gdy zorganizowano transport po torach na określonym poziomie robót (np. od miejsca załadunku do miejsca zrzutu). Taki system jest efektywny dla przewozu w poziomie. Nie jest to jednak rozwiązanie typowo "dźwigowe", więc nie jest pierwszym wyborem, gdy problemem jest podnoszenie ładunku z dużej głębokości.
Szukaj sformułowań wskazujących na konieczność podnoszenia: duża głębokość wyrobiska, potrzeba wydobycia "z dołu do góry", brak informacji o pochylni lub drodze wyjazdowej. To sygnały, że kluczowa jest praca w pionie. Wtedy najbardziej typową grupą maszyn są dźwigi i urządzenia podnoszące, a nie pojazdy transportowe.
Najczęstszy błąd to wybór środka transportu "na wyczucie" (np. ciężarówka), bez sprawdzenia, czy rozwiązuje on problem pionu. Drugi błąd to utożsamienie wydobywania z samym załadunkiem (ładowarka). W testach warto najpierw ustalić, czy ograniczeniem jest wysokość, masa, gabaryt czy dostępność drogi technologicznej.
"Blok skalny" sugeruje ładunek o dużej masie i gabarycie, często wymagający stabilnego podwieszenia lub pewnego chwytu oraz kontroli podczas przemieszczania. W praktyce zwiększa to wymagania dotyczące udźwigu, stateczności i bezpieczeństwa operacji. Dlatego często rozważa się sprzęt dźwignicowy zamiast typowego transportu masowego urobku.
Nie zawsze. Jeśli wyrobisko ma zaprojektowaną i utrzymaną pochylnię o parametrach pozwalających na bezpieczny ruch pojazdów, transport samochodowy może być możliwy. Jednak w pytaniach, gdzie podkreślono dużą głębokość i "wydobywanie", zwykle chodzi o potrzebę podnoszenia w pionie, a wtedy dźwig jest bardziej adekwatnym wyborem.
Ucz się przez porównywanie funkcji maszyn: które służą do podnoszenia (dźwigi), które do załadunku (ładowarki), a które do przewozu (samochody, kolej). Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy: "głębokość", "podnoszenie", "wyrobisko", "blok". Pomaga też analiza typowych scenariuszy robót w kamieniołomach i odkrywkach.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dźwig masztowy jest przeznaczony do transportu pionowego na znaczną wysokość, co odpowiada sytuacji wydobywania bloków skalnych z głębokiego wyrobiska.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu maszyn górniczych oraz transportu w kopalniach odkrywkowych
  • Materiały producentów urządzeń dźwignicowych i sprzętu do robót ziemnych (katalogi zastosowań)
  • Instrukcje BHP i szkoleniowe dotyczące prac transportowych i dźwignicowych na odkrywkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego