KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 15.
Do przemywania oczu dziecka z zapaleniem spojówek najbezpieczniej należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbezpieczniejsze do przemywania oczu dziecka jest użycie jałowej soli fizjologicznej (0,9% NaCl), bo jest izotoniczna i przeznaczona do kontaktu z błonami śluzowymi. Woda źródlana nie jest jałowa, a napary ziołowe (rumianek, świetlik) mogą uczulać i podrażniać oko.

Pełne wyjaśnienie:

Przy zapaleniu spojówek kluczowe jest bezpieczne oczyszczanie okolicy oka bez dodatkowego drażnienia i bez wprowadzania zanieczyszczeń. Do takiego przemywania najczęściej wybiera się sól fizjologiczną 0,9% NaCl, ponieważ jest roztworem izotonicznym i – w wersji przeznaczonej do celów medycznych – dostępna jako preparat o kontrolowanej czystości, odpowiedni do delikatnych tkanek.

Odpowiedź "sól fizjologiczna" jest trafna, bo w porównaniu z pozostałymi opcjami najlepiej ogranicza ryzyko:

  • podrażnienia (izotoniczność zmniejsza "szczypanie" i dyskomfort),
  • dodatkowego zakażenia (przy zachowaniu zasad higieny i użyciu jałowego produktu oraz czystych gazików),
  • reakcji alergicznej, która może nasilić zaczerwienienie i łzawienie.

"Woda źródlana" jest mniej bezpieczna, bo nie jest produktem jałowym przeznaczonym do kontaktu z okiem; może zawierać drobnoustroje lub zanieczyszczenia. "Napar z rumianku" i "napar ze świetlika" bywają kojarzone jako domowe sposoby, ale mają istotne wady: nie są jałowe, mogą zawierać cząstki roślinne drażniące spojówkę, a ponadto zwiększają ryzyko uczulenia.

W praktyce opiekunka dziecięca powinna pamiętać o higienie: mycie rąk, używanie jednorazowych gazików (osobny dla każdego oka), ruch od zewnętrznego do wewnętrznego kącika oraz obserwacja objawów. Jeśli pojawia się silny ból, światłowstręt, ropna wydzielina lub pogorszenie widzenia, konieczna jest konsultacja medyczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sól fizjologiczna to roztwór chlorku sodu o stężeniu 0,9%, zbliżony do płynów ustrojowych. W pielęgnacji oka służy do delikatnego oczyszczania powiek i usuwania wydzieliny, zwykle lepiej tolerowana niż przypadkowe płyny, bo jest izotoniczna i przeznaczona do zastosowań medycznych.
Napar z rumianku nie jest jałowy i może zawierać drobne cząstki roślinne, które podrażniają spojówkę. Dodatkowo rumianek może uczulać, a w zapaleniu spojówek tkanki są bardziej wrażliwe. To zwiększa ryzyko nasilenia zaczerwienienia, łzawienia i dyskomfortu zamiast poprawy.
Nie jest to najlepszy wybór, bo woda źródlana nie jest wyrobem jałowym przeznaczonym do kontaktu z okiem. Może zawierać zanieczyszczenia lub drobnoustroje. W opiece nad dzieckiem priorytetem jest ograniczenie ryzyka dodatkowego zakażenia, dlatego preferuje się roztwory medyczne.
Umyj ręce, przygotuj jałową sól fizjologiczną i jednorazowe gaziki. Zwilż gazik i przetrzyj powiekę delikatnym ruchem (zwykle od zewnętrznego do wewnętrznego kącika), bez pocierania gałki ocznej. Każde przetarcie wykonuj nowym gazikiem; osobny zestaw dla każdego oka.
Pilna konsultacja jest potrzebna, gdy pojawia się silny ból oka, światłowstręt, obrzęk powiek szybko narasta, występuje gęsta ropna wydzielina, gorączka lub pogorszenie widzenia. Niepokojące jest też, gdy objawy nie ustępują lub nawracają mimo właściwej higieny i opieki.
"Jałowy" oznacza wolny od drobnoustrojów. W kontekście oka ma to duże znaczenie, bo spojówka jest wrażliwa, a stan zapalny ułatwia nadkażenia. Użycie jałowego roztworu i czystych materiałów zmniejsza ryzyko przeniesienia bakterii między oczami lub od opiekuna do dziecka.
Typowe błędy to używanie tego samego wacika wielokrotnie, pocieranie "tam i z powrotem", brak mycia rąk oraz stosowanie domowych naparów o niepewnej czystości. Często myli się też przemywanie powiek z zakraplaniem czegokolwiek do oka bez zaleceń, co może pogorszyć podrażnienie.
Napary ziołowe nie mają gwarancji jałowości i mogą zawierać substancje drażniące lub uczulające. Przy zapaleniu spojówek błona śluzowa jest bardziej podatna na podrażnienie, dlatego dodatkowy czynnik (alergen, cząstki roślinne) może wzmocnić zaczerwienienie i świąd zamiast pomóc.
W obserwacji pomocne są objawy: alergiczne częściej daje świąd, łzawienie i obustronne zaczerwienienie oraz współistniejący katar/pylenie. Infekcyjne częściej wiąże się z wydzieliną (czasem ropną) i "sklejaniem" powiek. Opiekunka nie diagnozuje, ale może zebrać informacje i skierować do lekarza.
Warto opanować zasady: jałowość i czystość materiałów, kolejność czynności (mycie rąk, osobny gazik na każde przetarcie), unikanie metod zwiększających ryzyko alergii i zakażenia oraz sygnały alarmowe wymagające konsultacji. Na egzaminie szukaj odpowiedzi "najbezpieczniejszej" w warunkach opieki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Najbezpieczniejsze do przemywania oczu dziecka jest użycie jałowej soli fizjologicznej (0,9% NaCl), bo jest izotoniczna i przeznaczona do kontaktu z błonami śluzowymi."

Źródła:

  • NHS (UK) – Conjunctivitis (self-care and cleaning eyes), https://www.nhs.uk/conditions/conjunctivitis/ (dostęp: 2026-03-01)
  • American Academy of Ophthalmology – Conjunctivitis (Pink Eye): Symptoms, Causes, Treatment, https://www.aao.org/eye-health/diseases/pink-eye-conjunctivitis (dostęp: 2026-03-01)
  • Mayo Clinic – Pink eye (conjunctivitis): Diagnosis & treatment / home care, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pink-eye/diagnosis-treatment/drc-20376360 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z zakresu pediatrii i pielęgniarstwa pediatrycznego (higiena narządu wzroku u dzieci)
  • Materiały edukacyjne poradni POZ/pediatrycznych dotyczące postępowania przy zapaleniu spojówek
  • Standardy i procedury higieniczne w placówkach opiekuńczo-wychowawczych (zasady aseptyki i ograniczania zakażeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego