KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 36.
Do przeniesienia napędu w maszynie drogowej zastosowano trzy paski klinowe. W przypadku uszkodzenia jednego paska należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przekładni z trzema paskami klinowymi paski pracują jako komplet.
Uszkodzenie jednego oznacza, że pozostałe są już zużyte i rozciągnięte. Wymiana tylko jednego lub praca na dwóch powoduje nierówny naciąg, poślizg i przeciążenia, co może prowadzić do szybkiej kolejnej awarii. Dlatego wymienia się wszystkie paski.

Pełne wyjaśnienie:

W napędzie, w którym zastosowano kilka pasków klinowych równolegle, paski nie są traktowane jako niezależne elementy, lecz jako zestaw przenoszący moment obrotowy. W praktyce oznacza to, że powinny mieć podobny stan zużycia, podobną długość roboczą i podobną podatność na rozciąganie, aby obciążenie rozkładało się możliwie równo.

Odpowiedź "wymienić wszystkie paski." jest poprawna, ponieważ po uszkodzeniu jednego pasa pozostałe dwa są zwykle już częściowo zużyte (mogą być rozciągnięte, "zeszklone", mieć gorszą przyczepność). Gdy dołożymy jeden nowy pasek do dwóch starych, w realnym układzie nowy i stare pasy będą pracowały z innym naciągiem: część obciążenia przejmie jeden z nich, pojawi się poślizg oraz dodatkowe nagrzewanie. To skraca trwałość pasów i może powodować skutki uboczne, takie jak większe obciążenie kół pasowych i łożysk.

Odpowiedź "pracować na dwóch pozostałych paskach." jest błędna, bo układ był projektowany na określoną liczbę pasów. Praca na niepełnym komplecie zmniejsza zdolność przenoszenia mocy, zwiększa poślizg i temperaturę pracy, a więc ryzyko dalszych uszkodzeń oraz nagłego zatrzymania napędu.

Odpowiedź "wymienić uszkodzony pasek." jest błędna z powodu mieszania elementu nowego ze zużytymi. Nawet jeśli chwilowo napęd będzie działał, nierównomierny rozkład obciążeń zwykle prowadzi do szybkiej degradacji całego zestawu, czyli w konsekwencji do kolejnych przestojów.

Odpowiedź "skleić uszkodzony pasek specjalistycznym klejem." jest błędna, ponieważ pasek klinowy pracuje dynamicznie, pod zmiennym obciążeniem i w podwyższonej temperaturze. Klejenie nie zapewnia powtarzalnej wytrzymałości i geometrii, a awaria w ruchu może być niebezpieczna (ryzyko wyrwania elementów, uszkodzeń osłon i zagrożeń BHP).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się informacja o kilku paskach przenoszących napęd, najczęściej właściwą praktyką serwisową jest wymiana kompletu oraz kontrola kół pasowych i prawidłowego naciągu po montażu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W napędzie wielopasowym paski dzielą między siebie obciążenie. Zużyte paski są zwykle bardziej rozciągnięte i mają inną przyczepność niż nowy. Wymiana całego kompletu zmniejsza ryzyko poślizgu, przegrzewania i szybkiej kolejnej awarii.
Nowy pasek i zużyte paski będą miały różny naciąg oraz inną podatność na rozciąganie. Skutek to nierówny rozkład sił, większy poślizg i nagrzewanie. W praktyce może to doprowadzić do szybkiego pęknięcia kolejnego pasa lub uszkodzeń współpracujących elementów.
Zwykle nie jest to zalecane, bo napęd był projektowany na konkretną liczbę pasów i określoną zdolność przenoszenia mocy. Praca na niepełnym komplecie zwiększa ryzyko poślizgu i przegrzania. Bezpieczniej jest zatrzymać maszynę i wykonać właściwą naprawę.
Typowe objawy to pęknięcia, wykruszenia boków, strzępienie, "szklenie" powierzchni, piszczenie przy rozruchu i ślady poślizgu. W maszynach roboczych sygnałem bywa też spadek wydajności osprzętu. Ocena powinna obejmować również stan kół pasowych i naciąg.
Zbyt mały naciąg sprzyja poślizgowi, co podnosi temperaturę i przyspiesza zużycie pasa oraz kół pasowych. Może pojawić się hałas i spadek przenoszonej mocy. Długotrwały poślizg skraca żywotność całego układu i zwiększa ryzyko awarii w trakcie pracy.
Zbyt duży naciąg powoduje nadmierne obciążenie łożysk i wałów, co może prowadzić do ich przyspieszonego zużycia lub uszkodzenia. Pasy też mogą zużywać się szybciej (zmęczenie materiału). Dlatego naciąg ustala się zgodnie z instrukcją producenta maszyny lub napędu.
Pasek pracuje w ruchu ciągłym, pod zmiennym obciążeniem i często w podwyższonej temperaturze. Spoina klejowa może nie utrzymać wytrzymałości i geometrii pasa, co grozi nagłym zerwaniem. W maszynie drogowej taka awaria może powodować przestój oraz zagrożenia BHP.
Należy kierować się oznaczeniem przekroju i długości pasa wymaganym przez producenta oraz dobierać pasy jako komplet z tej samej serii (o zbliżonych parametrach). W praktyce ważna jest też kontrola kół pasowych i osiowości. Najpewniejszą podstawą jest dokumentacja serwisowa maszyny.
Po pierwszym okresie pracy paski mogą się ułożyć i minimalnie wydłużyć, dlatego kontrola po krótkiej eksploatacji jest dobrą praktyką. Dokładny moment zależy od zaleceń producenta. Regularna kontrola naciągu w ramach przeglądów zmniejsza ryzyko poślizgu i awarii.
Częsty błąd to traktowanie każdego pasa osobno i wybór wymiany tylko uszkodzonego elementu. Drugi błąd to przekonanie, że "chwilowo da się dokończyć pracę" na mniejszej liczbie pasów. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle testuje się zasadę wymiany kompletu w napędach wielopasowych.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W przekładni z trzema paskami klinowymi paski pracują jako komplet.Uszkodzenie jednego oznacza, że pozostałe są już zużyte i rozciągnięte."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i konserwacji (DTR) maszyn drogowych i osprzętu napędzanego pasami
  • Katalogi i poradniki producentów pasów klinowych dotyczące doboru oraz wymiany kompletów
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące pracy przy elementach wirujących i napędach pasowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego