KWALIFIKACJA MED6 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 4.
Do przyczyn patologicznego starcia zębów nie należą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Patologiczne starcie zębów nasila się m.in. przy parafunkcjach (np. bruksizm), stresie z przewlekłym napięciem mięśni oraz przy nieprawidłowych kontaktach zwarciowych i czynnikach środowiska jamy ustnej. Wysoka mineralizacja szkliwa i większa twardość zębiny działają raczej ochronnie, więc nie są typową przyczyną patologicznego starcia.

Pełne wyjaśnienie:

Patologiczne starcie zębów jest najczęściej skutkiem nadmiernych lub nieprawidłowo rozłożonych obciążeń w układzie stomatognatycznym oraz czynników osłabiających tkanki twarde. Dlatego jako przyczyny rozpatruje się przede wszystkim czynniki funkcjonalne i parafunkcjonalne, a także warunki w jamie ustnej.

Odpowiedź "wysoka mineralizacja szkliwa i twardość zębiny" nie pasuje do katalogu przyczyn, ponieważ większa mineralizacja i twardość zwykle zwiększają odporność na ścieranie. Same w sobie nie tworzą sytuacji, w której dochodzi do nadmiernego ubytku tkanek – przeciwnie, mogą spowalniać zużycie.

Pozostałe propozycje opisują typowe czynniki ryzyka:

  • "skład śliny lub wady zgryzu" – ślina wpływa na środowisko jamy ustnej (ochrona, smarowanie, buforowanie), a wady zgryzu mogą powodować nieprawidłowe kontakty i przeciążenia wybranych powierzchni, co sprzyja starciu.
  • "ubytki próchnicowe" – próchnica prowadzi do utraty tkanek, zmian kształtu koron i kontaktów zwarciowych; może pośrednio zwiększać ryzyko zaburzeń okluzji i dalszego zużycia oraz pęknięć/kruszenia brzegów.
  • "stres i związane z nim przewlekłe napięcie mięśniowe" – stres sprzyja parafunkcjom (zaciskanie, zgrzytanie), co zwiększa liczbę i siłę kontaktów zębowych, a w konsekwencji przyspiesza ścieranie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na negację w pytaniu ("nie należą") i oceń, czy dana odpowiedź opisuje czynnik sprawczy (zwiększa obciążenia lub osłabia tkanki), czy raczej cechę ochronną tkanek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To nadmierna utrata tkanek twardych zęba, wykraczająca poza zużycie fizjologiczne. Najczęściej wiąże się z przeciążeniami zwarciowymi, parafunkcjami (np. bruksizmem) oraz zaburzeniami okluzji. W praktyce objawia się spłaszczeniem guzków i skróceniem koron.
Starcie fizjologiczne postępuje powoli i zwykle nie powoduje dolegliwości ani istotnej utraty wysokości zwarcia. Patologiczne jest szybsze, często towarzyszą mu objawy przeciążenia (bóle mięśni, pęknięcia szkliwa) i zmiany funkcji. Kluczowe są tempo zmian oraz ich skutki kliniczne.
Bruksizm zwiększa liczbę i siłę kontaktów zębowych, zwłaszcza w nocy, gdy kontrola świadoma nie działa. Powtarzalne tarcie i zaciskanie prowadzą do mechanicznego zużycia szkliwa i zębiny. Dodatkowo przeciążenia mogą powodować mikropęknięcia i kruszenie brzegów.
Stres sprzyja przewlekłemu napięciu mięśni żucia i parafunkcjom (zaciskanie, zgrzytanie). Mechanizm jest pośredni: to nie stres "ściera" zęby, lecz wywołane nim nawyki i przeciążenia. W diagnostyce warto pytać o napięcie, bóle głowy i ślady na języku/policzkach.
Wady prowadzące do nieprawidłowych kontaktów (przedwczesne kontakty, zaburzone prowadzenie kłowe/sieczne) mogą koncentrować siły na wybranych powierzchniach. Skutkiem bywa przyspieszone spłaszczanie guzków i starcie brzegów siecznych. Ocena okluzji jest ważna przed pracami protetycznymi.
Tak, choć zwykle pośrednio. Ubytki próchnicowe zmieniają kształt koron i kontakty zwarciowe, co może zaburzać okluzję i sprzyjać przeciążeniom oraz dalszemu zużyciu. Próchnica osłabia tkanki, przez co łatwiej dochodzi do kruszenia, a nie tylko do klasycznego "tarcia".
Zwykle nie. Większa mineralizacja i twardość szkliwa działają raczej ochronnie, bo zwiększają odporność na mechaniczne zużycie. Patologiczne starcie wynika częściej z przeciążeń, parafunkcji i nieprawidłowych kontaktów niż z "zbyt twardych" tkanek. W pytaniach egzaminacyjnych to typowy dystraktor.
Ślina ma funkcję ochronną (buforowanie, remineralizacja, smarowanie), ale jej zmieniony skład lub zmniejszona ilość może pogarszać warunki w jamie ustnej. Gorsze smarowanie zwiększa tarcie, a słabsze buforowanie może sprzyjać demineralizacji. Dlatego czynniki ślinowe mogą zwiększać ryzyko szybszego zużycia.
Najczęściej obserwuje się spłaszczenie guzków, starcie brzegów siecznych, nadwrażliwość, pęknięcia szkliwa oraz dolegliwości mięśniowo-stawowe (ból mięśni żucia, dyskomfort w stawie skroniowo-żuchwowym). W wywiadzie często pojawia się zgrzytanie lub zaciskanie zębów.
Ucz się przez mechanizmy: co zwiększa obciążenia (bruksizm, wady zgryzu), co osłabia tkanki (ubytek, demineralizacja) i co działa ochronnie (prawidłowa ślina, dobra mineralizacja). Na testach zawsze zaznacz słowa-klucze typu "nie", "najczęściej", "najmniej". To ogranicza błędy nieuwagi.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Wysoka mineralizacja szkliwa i większa twardość zębiny działają raczej ochronnie, więc nie są typową przyczyną patologicznego starcia."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bruksizm (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%B3chnica_z%C4%99b%C3%B3w (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wada_zgryzu (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z protetyki stomatologicznej (działy: parafunkcje, okluzja, starcie)
  • Skrypty z anatomii i fizjologii narządu żucia (układ stomatognatyczny)
  • Materiały szkolne o bruksizmie i zaburzeniach zwarcia (wywiad, objawy, postępowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego