KWALIFIKACJA MED12 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 11.
Do przygotowania 5 litrów 13% roztworu roboczego preparatu dezynfekcyjnego należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 13% oznacza, że koncentrat stanowi 13% objętości roztworu końcowego. Dla 5 l (5000 ml) roztworu: 0,13×5000 = 650 ml koncentratu. Pozostała objętość to woda: 5000−650 = 4350 ml. Inne warianty nie dają 13% lub nie sumują się do 5 litrów.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba przygotować 5 litrów roztworu roboczego o stężeniu 13%, czyli 5 l to objętość końcowa po zmieszaniu. Najpierw wygodnie zamienić litry na mililitry: 5 l = 5000 ml.

Stężenie 13% w takim typowym zadaniu oznacza, że 13% objętości roztworu końcowego stanowi koncentrat. Zatem ilość koncentratu obliczamy jako procent z objętości końcowej:

koncentrat = 0,13 × 5000 ml = 650 ml.

Następnie dopełniamy wodą do 5000 ml:

woda = 5000 ml − 650 ml = 4350 ml.

Dlatego poprawna para to 4350 ml wody i 650 ml koncentratu.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Wariant z 5000 ml wody i 65 ml koncentratu daje złą objętość końcową (5065 ml) i bardzo niskie stężenie (ok. 1,28%).
  • Wariant z 4350 ml wody i 65 ml koncentratu nie daje 5 litrów (4415 ml) i nie spełnia stężenia 13%.
  • Wariant z 5000 ml wody i 650 ml koncentratu przekracza 5 litrów (5650 ml), więc nie jest to przygotowanie 5 l roztworu roboczego.

W praktyce zawodowej technika sterylizacji medycznej kluczowe jest także sprawdzenie w instrukcji producenta, czy stężenie ma być liczone objętościowo czy wagowo oraz czy zalecane jest "dolewanie do objętości końcowej" (dopełnienie) czy mieszanie w inny sposób. Na egzaminie jednak takie zadania zwykle opierają się na prostym przeliczeniu procentu od objętości końcowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zasady: koncentrat = 13% × objętość końcowa. Najpierw przelicz 5 l na 5000 ml, potem 0,13 × 5000 = 650 ml koncentratu. Wodę dobierasz jako resztę do 5000 ml, czyli 5000 − 650 = 4350 ml.
W sformułowaniu "przygotować 5 litrów roztworu" standardowo chodzi o objętość po zmieszaniu. Gdyby wlać 5 l wody i dodać koncentrat, objętość końcowa byłaby większa niż 5 l, a stężenie wyszłoby inne niż zakładane.
W zadaniach obliczeniowych 13% zwykle oznacza, że 13% objętości roztworu końcowego stanowi koncentrat, a reszta to rozcieńczalnik (np. woda). W praktyce klinicznej trzeba jednak sprawdzić w instrukcji preparatu, czy producent nie definiuje stężenia inaczej.
Najczęściej myli się 5 l roztworu z 5 l wody, źle zamienia litry na mililitry, albo używa 13 zamiast 0,13. Częsty jest też błąd kontroli: nie sprawdza się, czy woda + koncentrat daje dokładnie objętość wymaganą w poleceniu.
Tak, a nawet jest to wygodniejsze. W obliczeniach procentowych łatwiej pracować na jednej jednostce: 5 l = 5000 ml. Potem wynik dla koncentratu otrzymujesz w ml, a ilość wody liczysz jako różnicę do objętości końcowej.
Zrób szybki test: podziel ilość koncentratu przez objętość końcową i pomnóż przez 100%. Dla 650 ml i 5000 ml: 650/5000 = 0,13, czyli 13%. Dodatkowo upewnij się, że woda + koncentrat = 5000 ml.
Za niskie stężenie może oznaczać nieskuteczną dezynfekcję, czyli pozostawienie drobnoustrojów na wyrobach medycznych. To zwiększa ryzyko zakażeń krzyżowych i błędów w procesie dekontaminacji. Dlatego ważne jest ścisłe trzymanie się zaleceń stężenia i czasu kontaktu.
Za wysokie stężenie może uszkadzać materiały, powodować korozję lub odbarwienia, a także zwiększać ryzyko narażenia personelu na działanie substancji drażniących. Może też być nieekonomiczne. W dekontaminacji liczy się skuteczność i bezpieczeństwo zgodne z instrukcją środka.
Najczęściej używa się naczyń z podziałką (cylindry/miarki), dozowników, a czasem systemów automatycznego dozowania. Kluczowe jest, by odmierzać objętość koncentratu i dopełnić wodą do wymaganej objętości końcowej, a nie odwrotnie.
Zależy to od instrukcji preparatu i procedur miejsca pracy. Często roztwór ma określony czas przydatności po sporządzeniu, a także może tracić skuteczność po zabrudzeniu. Zasadą jest: nie "korygować na oko", tylko przygotować roztwór zgodnie z wytycznymi, w kontrolowanych proporcjach.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Stężenie 13% oznacza, że koncentrat stanowi 13% objętości roztworu końcowego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie procentowe" — https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Rozcieńczanie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozcie%C5%84czanie (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy: "Dilutions" — https://www.khanacademy.org/science/chemistry/solutions-and-mixtures-topic/solutions-and-mixtures/a/dilution (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje producenta preparatu dezynfekcyjnego (definicja stężenia, sposób odmierzania, czas kontaktu)
  • Procedury wewnętrzne podmiotu leczniczego dotyczące przygotowania roztworów roboczych
  • Materiały dydaktyczne z obliczeń stężenia procentowego i rozcieńczeń (chemia/technologia dezynfekcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego