W zaprawie cementowo-wapiennej podstawowe składniki stałe to: cement (spoiwo hydrauliczne), wapno (spoiwo poprawiające urabialność i retencję wody) oraz piasek (kruszywo). Gdy w zadaniu podano proporcję objętościową składników 1 : 2,5 : 10,5, należy ją przypisać do tych trzech składników w kolejności zgodnej z recepturą: cement : wapno : piasek.
Odpowiedź "1 części cementu, 2,5 części wapna i 10,5 części piasku" jest zgodna z tym zapisem: pierwsza liczba dotyczy cementu, druga wapna, trzecia piasku. Takie pytania sprawdzają, czy zdający rozumie, że "część" oznacza dowolną jednostkę objętości (np. wiadro), ale zawsze tę samą dla wszystkich składników.
Dlaczego odpowiedzi z wodą są niepoprawne? Woda zarobowa jest potrzebna do uzyskania odpowiedniej konsystencji, jednak jej ilość zależy m.in. od uziarnienia i wilgotności piasku oraz od wymaganej urabialności. Z tego powodu w wielu recepturach podaje się stałe proporcje dla składników stałych, a wodę dobiera praktycznie, a nie jako sztywną "część" w proporcji 1 : 2,5 : 10,5.
Dlaczego odpowiedzi z zamianą cementu i wapna są niepoprawne? Zamiana kolejności zmienia skład zaprawy: inny byłby udział cementu (a więc potencjalnie wytrzymałość i wiązanie) oraz wapna (urabialność). W zadaniu kluczowe jest więc nie tylko rozpoznanie składników, ale także poprawne przypisanie liczb do właściwych materiałów.
- Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz trzy liczby w proporcji, najpierw dopasuj je do trzech składników stałych; dopiero potem myśl o wodzie jako o regulacji konsystencji.
