KWALIFIKACJA ELM1 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 25.
Do przykręcania lub odkręcania nakrętki przedstawionej na rysunku przeznaczony jest klucz
Ilustracja przedstawia metalową nakrętkę, która jest elementem mechanicznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klucz hakowy stosuje się do odkręcania i dokręcania nakrętek okrągłych z nacięciami/rowkami na obwodzie, gdzie "hak" wchodzi w wycięcie i przenosi moment. Klucz nasadowy pasuje do sześciokąta, imbusowy do gniazda imbusowego, a czołowy do innych typów gniazd.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór klucza zależy od kształtu części chwytowej nakrętki. Jeśli nakrętka nie ma sześciokątnego kształtu pod klucz płaski/nasadowy, tylko jest okrągła i ma nacięcia (rowki) na obwodzie, typowym narzędziem jest klucz hakowy. Jego "hak" zaczepia o nacięcie i pozwala bezpiecznie przenieść moment obrotowy bez ślizgania się po powierzchni.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują:

  • Klucz nasadowy wymaga zwykle zewnętrznego wielokąta (najczęściej sześciokąta) lub innego profilu pasującego do nasadki. Przy nakrętce okrągłej z nacięciami nasadka nie ma się na czym oprzeć.
  • Klucz imbusowy (do śrub/elementów z gniazdem sześciokątnym wewnętrznym) działa, gdy moment przenosi się przez gniazdo w elemencie. Nakrętka z nacięciami na obwodzie nie ma takiego gniazda.
  • Klucz czołowy jest przeznaczony do wybranych rozwiązań konstrukcyjnych (np. elementów z gniazdami od czoła), ale nie jest standardowym narzędziem do okrągłych nakrętek z nacięciami bocznymi, dla których właściwy jest klucz hakowy.

W praktyce (także w automatyce przemysłowej) właściwy klucz ogranicza ryzyko zniszczenia nacięć, ześlizgnięcia narzędzia i urazu dłoni. Na egzaminie zwracaj uwagę na cechę rozpoznawczą: okrągła nakrętka + nacięcia/rowki sugerują narzędzie "zaczepowe", czyli klucz hakowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klucz hakowy to narzędzie do przenoszenia momentu na elementy okrągłe z nacięciami/rowkami na obwodzie. Hak zaczepia o wycięcie w nakrętce lub pierścieniu i umożliwia dokręcanie lub odkręcanie bez niszczenia krawędzi.
Szukaj cechy: nakrętka jest okrągła (nie sześciokątna) i ma wycięcia na obwodzie, w które można zaczepić hak. Taki typ spotyka się m.in. przy elementach regulacyjnych i dociskowych.
Klucz nasadowy wymaga profilu, który "obejmie" nakrętkę (najczęściej sześciokąt). Przy nakrętce okrągłej z nacięciami nasadka nie ma stabilnego oparcia, łatwo się ześlizguje i może uszkodzić nacięcia.
Zwykle nie. Klucz imbusowy służy do elementów z wewnętrznym gniazdem sześciokątnym (np. śrub imbusowych). Nakrętka z nacięciami na obwodzie nie ma gniazda imbusowego, więc narzędzie nie przeniesie momentu.
Najczęściej wybiera się "z przyzwyczajenia" klucz nasadowy do każdej nakrętki, ignorując kształt. Drugim błędem jest użycie przypadkowych narzędzi (np. przecinaka), co niszczy nacięcia i zwiększa ryzyko poślizgu.
Można je spotkać przy elementach mechanicznych urządzeń: regulacjach docisku, pierścieniach zabezpieczających, niektórych rozwiązaniach łożyskowania lub osłon. W praktyce chodzi o sytuacje, gdzie z zewnątrz jest dostęp do nacięć na obwodzie.
Upewnij się, że hak jest dobrze osadzony w nacięciu, a kierunek działania nie wypchnie narzędzia na zewnątrz. Trzymaj stabilny chwyt, unikaj szarpania i dobierz rozmiar klucza tak, by nie uszkodzić krawędzi nacięć.
Określenie "czołowy" odnosi się do narzędzi pracujących na powierzchni czołowej elementu (na "froncie"), zwykle z odpowiednimi gniazdami/wybraniami. Nie jest to standardowy wybór dla okrągłych nakrętek z nacięciami na obwodzie.
Najważniejsze są: kształt zewnętrzny nakrętki (okrągła czy sześciokątna) oraz obecność nacięć/rowków lub gniazda (np. imbus). To te cechy determinują dobór narzędzia, nie sama nazwa elementu.
W praktyce jest to trudne, bo dobór klucza zależy od detalu konstrukcyjnego nakrętki (np. nacięć na obwodzie). Na egzaminie, gdy rysunek jest dostępny, należy go analizować jak "dane wejściowe" do doboru narzędzia.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Klucz hakowy stosuje się do odkręcania i dokręcania nakrętek okrągłych z nacięciami/rowkami na obwodzie, gdzie "hak" wchodzi w wycięcie i przenosi moment."

Materiały:

  • Instrukcje BHP i stanowiskowe do prac montażowych (dobór i kontrola narzędzi ręcznych)
  • Podstawowe materiały dydaktyczne z technologii montażu i narzędzi ślusarskich
  • Karty katalogowe i instrukcje narzędzi ręcznych (rodzaje kluczy i zastosowania)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego