KWALIFIKACJA ELM2 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 12.
Do przykręcenia śruby z łbami przedstawionymi na rysunku należy użyć
Ilustracja przedstawia dwa rodzaje śrub z łbami sześciokątnymi, które są typowe dla śrub wymagających użycia klucza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Śruba z gniazdem sześciokątnym wewnętrznym wymaga użycia klucza imbusowego, który pasuje do kształtu gniazda i przenosi moment bez poślizgu.
Wkrętak płaski lub krzyżowy oraz klucz Torx nie dopasują się prawidłowo, co grozi uszkodzeniem łba.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór narzędzia do śruby zależy od kształtu gniazda (napędu) w jej łbie. Jeśli na rysunku widoczny jest sześciokąt wewnętrzny (gniazdo w formie regularnego sześciokąta), właściwym narzędziem jest klucz imbusowy. Ma on przekrój sześciokątny, dzięki czemu przylega do ścianek gniazda i umożliwia przeniesienie momentu dokręcania bez "ześlizgiwania się".

Odpowiedź "wkrętaka płaskiego" jest niepoprawna, ponieważ płaski grot współpracuje z pojedynczym nacięciem (rowkiem). Przy gnieździe sześciokątnym nie ma odpowiedniej powierzchni podparcia, więc narzędzie nie wejdzie prawidłowo lub będzie się wysuwać.

Odpowiedź "wkrętaka krzyżowego" także jest błędna: wkrętak krzyżowy pasuje do gniazd krzyżowych (np. typu Phillips/pozidriv), a nie do sześciokąta. Próba użycia może doprowadzić do uszkodzenia krawędzi gniazda i utrudnić późniejszy demontaż.

Odpowiedź "klucza torx" jest niepoprawna, bo Torx ma charakterystyczny profil wielowypustowy (gwiazdkowy). Choć na pierwszy rzut oka może przypominać "kształt w środku", jego geometria jest inna niż sześciokąt i nie zapewni prawidłowego dopasowania.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz narzędzie, nazwij w głowie kształt gniazda: rowek → płaski, krzyż → krzyżowy, sześciokąt → imbus, gwiazdka → Torx. To minimalizuje pomyłki przy zadaniach z ilustracją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klucz imbusowy to narzędzie o przekroju sześciokątnym, używane do wkrętów i śrub z gniazdem sześciokątnym wewnętrznym. Pozwala przenieść duży moment dokręcania przy dobrym dopasowaniu, co zmniejsza ryzyko poślizgu i uszkodzenia łba.
Szukaj gniazda w łbie w kształcie regularnego sześciokąta (6 prostych ścianek). Jeśli widać "gwiazdkę", to zwykle Torx, a jeśli pojedynczy rowek lub krzyż, to odpowiednio wkrętak płaski albo krzyżowy.
Wkrętak krzyżowy nie pasuje geometrycznie do sześciokąta, więc kontakt jest punktowy i niestabilny. Skutkiem bywa wyrobienie gniazda, poślizg narzędzia i problem z odkręceniem śruby podczas serwisu urządzenia elektronicznego.
Nie. Torx ma profil "gwiazdkowy", a imbus to sześciokąt. Próba użycia Torx w gnieździe sześciokątnym zwykle kończy się słabym trzymaniem i uszkodzeniem krawędzi gniazda. Dobieraj narzędzie dokładnie do typu napędu.
Najczęstsze skutki to zniszczenie gniazda (tzw. wyrobienie), poślizg i uszkodzenie elementów obok (np. płytki PCB, przewodów). W praktyce serwisowej może to oznaczać konieczność rozwiercania śruby lub użycia wykrętaka.
Rozmiar dobiera się tak, aby klucz wchodził ciasno i do oporu w gniazdo, bez luzu. Jeśli klucz "lata", jest za mały; jeśli nie wchodzi, jest za duży. W praktyce pomaga zestaw imbusów w różnych rozmiarach.
Często przy montażu elementów wymagających stabilnego dokręcenia: obudowy przemysłowe, mocowanie radiatorów, uchwyty, konstrukcje wsporcze i osłony. Imbus bywa wybierany, bo pozwala uzyskać pewne dokręcenie i ma "schowane" gniazdo.
Typowe błędy to mylenie Torx z sześciokątem (zwłaszcza na małych rysunkach) oraz automatyczne wskazywanie wkrętaka krzyżowego, bo jest najpopularniejszy. Pomaga zasada: policz "ramiona" (Torx) albo "ścianki" (imbus).
W praktyce montażowej "imbus" oznacza zwykle gniazdo sześciokątne wewnętrzne w łbie śruby oraz klucz do niego. "Sześciokąt" może też oznaczać łeb zewnętrzny pod klucz płaski/nasadowy, więc warto doprecyzować: wewnętrzny czy zewnętrzny.
Podstawowy zestaw to: wkrętaki płaskie i krzyżowe, bity precyzyjne, komplet Torx oraz komplet imbusów. Do prac serwisowych przydają się też pęsety, szczypce i narzędzia ESD. Kluczowe jest dopasowanie końcówki do gniazda śruby.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Klucz_imbusowy - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Torx - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Aruba - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Tablice/infografiki typów gniazd śrub (płaskie, krzyżowe, imbus, Torx)
  • Instrukcje BHP dotyczące używania narzędzi ręcznych w pracach montażowych
  • Podstawowe poradniki monterskie (dokręcanie, dobór bitów i kluczy, unikanie wyrabiania gniazd)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego