KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 14.
Do przymocowania urządzenia elektrycznego do blachy o grubości 3 mm przy użyciu takich elementów, jak przedstawiony na ilustracji, oprócz kompletu wierteł do metalu i punktaka niezbędne będą
Ilustracja przedstawia śrubę z łbem stożkowym i gniazdem sześciokątnym (imbusowym).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli do zamocowania w blasze trzeba wykonać gwint we wcześniej nawierconym otworze, nie wystarczy samo wiercenie i punktowanie.
W takiej sytuacji potrzebny jest gwintownik, a do wkręcania elementu złącznego zwykle przydaje się wiertarko-wkrętarka z bitami.

Pełne wyjaśnienie:

W mocowaniu urządzenia elektrycznego do blachy o grubości 3 mm typowy tok pracy obejmuje: wyznaczenie miejsca otworu (punktak), wykonanie otworu wiertłem do metalu, a następnie przygotowanie sposobu osadzenia elementu złącznego. Gdy zastosowany element (pokazany na ilustracji) wymaga gwintu w materiale, konieczne jest wykonanie gwintowania w otworze.

Narzędziem przeznaczonym do nacinania gwintu wewnętrznego jest gwintownik. Samo użycie wiertarki albo wiertarko-wkrętarki bez gwintownika nie zapewnia wykonania gwintu – otwór będzie gładki. Z kolei bity są praktyczne do wkręcania wkrętów/śrub odpowiednim gniazdem, dlatego zestaw typu "wiertarko-wkrętarka z kompletem bitów i gwintownik" odpowiada kompletowi czynności: wykonaniu gwintu oraz późniejszemu wkręceniu elementu.

Pozostałe propozycje są nieadekwatne z typowych powodów:

  • "wiertarka i wkrętak typu torks" – nawet mając narzędzie do wkręcania, nadal brakuje narzędzia do nacięcia gwintu w otworze (jeśli jest wymagany). Dodatkowo nazwa gniazda bywa zapisywana jako Torx.
  • "wiertarko-wkrętarka z kompletem bitów i rozwiertak" – rozwiertak służy głównie do wykańczania i dokładnego doprowadzania średnicy/kształtu otworu, a nie do nacinania gwintu. Może poprawić jakość otworu, ale nie zastąpi gwintownika.
  • "wiertarka i klucz imbusowy" – klucz imbusowy jest przydatny tylko do śrub z gniazdem sześciokątnym wewnętrznym; nadal nie rozwiązuje kwestii wykonania gwintu w blasze.

Na egzaminie warto rozróżniać: wiercenie (powstaje otwór), rozwiercanie (dokładne wykończenie otworu) oraz gwintowanie (powstaje gwint). Prawidłowy dobór narzędzi wynika z tego, jaki element złączny i jaka technologia mocowania są zastosowane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gwintownik to narzędzie skrawające do wykonywania gwintu wewnętrznego w uprzednio wykonanym otworze. Stosuje się go, gdy element złączny ma być wkręcony w materiał z naciętym gwintem, a nie tylko przechodzić przez otwór na wylot.
Po punktowaniu i wierceniu zwykle dobiera się technologię mocowania: np. gwintowanie (gdy śruba ma się wkręcać w blachę), montaż nitonakrętki lub użycie nakrętki po drugiej stronie. W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie potrzeby nacięcia gwintu.
Rozwiertak służy do wykańczania otworu (dokładniejsza średnica, lepsza jakość powierzchni), ale nie wykonuje zarysu gwintu. Gwintownik ma krawędzie skrawające ukształtowane tak, by naciąć rowki gwintu w materiale.
Średnicę otworu pod gwint dobiera się do konkretnego rozmiaru gwintu (tzw. wiertło pod gwint). W praktyce korzysta się z tabel lub oznaczeń producenta gwintownika. Na egzaminie ważne jest, by wiedzieć, że pod gwint wierci się mniejszą średnicę niż średnica nominalna śruby.
Nie zawsze. Zależy od zastosowanego elementu złącznego i technologii: można użyć np. nitonakrętki albo śruby z nakrętką po drugiej stronie. Jeśli jednak przyjęto rozwiązanie, w którym gwint powstaje w materiale blachy, wtedy gwintownik jest właściwym narzędziem.
Najczęstsze pomyłki to mylenie rozwiercania z gwintowaniem oraz skupienie się wyłącznie na wierceniu. Uczniowie wybierają zestaw z wiertarką i wkrętakiem, bo kojarzy się z montażem, pomijając fakt, że bez gwintownika nie powstanie gwint w otworze.
Dobór bitu zależy od gniazda: popularne są krzyżakowe (PH/PZ), płaskie oraz sześciokątne. Ważne jest dopasowanie rozmiaru, aby nie zniszczyć łba śruby/wkrętu. W pytaniu bity są dodatkiem do sprawnego wkręcania po wykonaniu otworu i ewentualnego gwintu.
Punktak tworzy małe wgłębienie, które prowadzi wiertło i zmniejsza ryzyko "uciekania" po gładkiej blasze. Poprawia to dokładność położenia otworu, co ma znaczenie przy późniejszym dopasowaniu elementów i montażu urządzenia.
Wiertarka służy głównie do wiercenia, a wiertarko-wkrętarka jest przystosowana także do wkręcania (regulacja momentu, uchwyt na bity). W zadaniach montażowych często zakłada się użycie wiertarko-wkrętarki, bo umożliwia dwa etapy pracy jednym narzędziem.
Ucz się "od procesu": wyznaczenie miejsca (punktak), wykonanie otworu (wiertło), przygotowanie otworu (np. gwintownik), montaż (bity/klucze). Pomaga robienie fiszek: narzędzie → czynność → efekt. Dzięki temu łatwiej dopasujesz zestaw narzędzi do technologii mocowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Gwintownik" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwintownik (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Gwintowanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwintowanie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Rozwiertak" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozwiertak (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do technologii mechanicznej (wiercenie, rozwiercanie, gwintowanie)
  • Instrukcje producentów narzędzi skrawających (gwintowniki, wiertła, rozwiertaki)
  • Materiały szkolne i ćwiczenia warsztatowe z montażu mechanicznego w elektromechanice

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego