Koszt wytworzenia służy do ustalenia wartości produktu (np. w wycenie zapasów) i obejmuje te nakłady, które są poniesione w celu wytworzenia produktu. Z tego powodu do kosztu wytworzenia zalicza się przede wszystkim:
- koszty zużycia materiałów bezpośrednich – materiały, które można jednoznacznie przypisać do konkretnego wyrobu,
- koszty płac bezpośrednich – wynagrodzenia pracowników wykonujących pracę bezpośrednio przy produkcji,
- uzasadnione koszty wydziałowe – czyli pośrednie koszty produkcyjne (np. utrzymanie wydziału, energia wydziałowa, amortyzacja maszyn), rozliczane na produkty w sposób racjonalny.
Koszty sprzedaży nie zwiększają kosztu wytworzenia, ponieważ dotyczą etapu zbytu (np. marketing, pakowanie sprzedażowe, transport do klienta, prowizje handlowe). Są to typowe koszty okresu – wpływają na wynik finansowy w czasie, którego dotyczą, ale nie są elementem kosztu wytworzenia produktu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Uzasadnione koszty wydziałowe – są pośrednimi kosztami produkcji, więc co do zasady mogą wchodzić do kosztu wytworzenia po prawidłowym rozliczeniu na produkty.
- Koszty płac bezpośrednich – to klasyczny składnik kosztów bezpośrednich, przypisywany do produktu.
- Koszty zużycia materiałów bezpośrednich – również są kosztem bezpośrednim i stanowią podstawowy element kalkulacji kosztu wytworzenia.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się słowo "sprzedaż", zwykle dotyczy to etapu zbytu, a nie produkcji, więc nie zwiększa kosztu wytworzenia.
