KWALIFIKACJA MED12 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 19.
Do sporządzenia 10 litrów 5% roztworu roboczego środka dezynfekcyjnego należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
5% roztwór o objętości 10 l oznacza, że 5% objętości końcowej stanowi środek (koncentrat).
Obliczenie: 10 l × 0,05 = 0,5 l środka. Resztę do 10 l stanowi woda: 10 l − 0,5 l = 9,5 l. Tylko ten dobór zachowuje łączną objętość 10 l i stężenie 5%.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba przygotować 10 litrów roztworu roboczego o stężeniu 5%. W typowych zadaniach egzaminacyjnych oznacza to, że 5% objętości roztworu końcowego ma stanowić środek dezynfekcyjny (koncentrat), a pozostała część to woda.

Krok 1: oblicz objętość środka
5% = 0,05, więc: 10 l × 0,05 = 0,5 l środka dezynfekcyjnego.

Krok 2: oblicz objętość wody
Objętość wody to dopełnienie do objętości końcowej: 10 l − 0,5 l = 9,5 l wody.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "0,5 l środka dezynfekcyjnego i 9,5 l wody."

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "5 ml środka dezynfekcyjnego i 9,995 l wody" oraz "0,005 l środka dezynfekcyjnego i 9,995 l wody" odpowiadają w praktyce ok. 0,05‰ (0,005%) przy 10 l, czyli stężeniu wielokrotnie niższemu niż 5%. To typowy skutek pomylenia ml z l albo "zgubienia zera".
  • "50 ml środka dezynfekcyjnego i 9,5 l wody" dodatkowo nie daje łącznie 10 l (bo 9,5 l + 0,05 l = 9,55 l), a samo 50 ml na 10 l to 0,5% (dziesięć razy za mało).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybki rachunek kontrolny rzędu wielkości: 5% z 10 l to połowa litra (bo 10% byłoby 1 l). Jeśli wynik wychodzi w mililitrach, prawie na pewno jest błąd jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Policz 5% z objętości końcowej: 10 l × 0,05 = 0,5 l koncentratu.

Następnie dopełnij wodą do 10 l: 10 l − 0,5 l = 9,5 l. To najprostsza i najczęściej wymagana metoda na egzaminie.

Zwykle oznacza, że środek stanowi 5% objętości gotowego roztworu, a reszta to woda. Czyli nie dodajesz środka do 10 l wody, tylko przygotowujesz łącznie 10 l mieszaniny o wymaganym stężeniu.

Bo 5% to 5/100 całej objętości. 5/100 z 10 l to 10 × 0,05 = 0,5 l.

Kontrola: gdyby było 10%, byłoby 1 l, więc 5% to połowa tej wartości.

Tak, to jeden z najczęstszych błędów. 0,5 l to 500 ml, a nie 50 ml ani 5 ml. Jeśli wynik wychodzi w pojedynczych mililitrach przy 10 l roztworu, warto zatrzymać się i sprawdzić rząd wielkości.
Użyj oszacowania: 1% z 10 l to 0,1 l (100 ml), więc 5% to 0,5 l (500 ml). Dzięki temu szybko odrzucisz propozycje typu 5 ml lub 50 ml, bo są za małe o rząd wielkości.
Najpierw wylicz objętość koncentratu (dla 5% z 10 l to 0,5 l), a potem odejmij od objętości końcowej: 10 l − 0,5 l = 9,5 l wody. To gwarantuje, że łącznie uzyskasz dokładnie 10 l.

Po pierwsze daje złą objętość końcową: 9,5 l + 0,05 l = 9,55 l, a miało być 10 l.

Po drugie 50 ml w 10 l odpowiada 0,5%, a nie 5%. To typowy błąd "zgubionego zera".

Najczęściej przed rozpoczęciem cyklu dezynfekcji (np. w strefie mycia lub przygotowania), zgodnie z procedurą oddziału i instrukcją środka. Kluczowe jest zachowanie właściwego stężenia, czasu kontaktu i oznakowania pojemników.
Najczęstsze to: pomylenie jednostek (ml/l), przygotowanie niewłaściwej objętości końcowej, brak rachunku kontrolnego oraz mechaniczne "strzelanie" stężeniem zamiast przeliczenia. W praktyce dochodzą też błędy organizacyjne: brak etykiety i daty przygotowania.
Nie. W praktyce stężenie zależy od produktu i zastosowania (np. dezynfekcja narzędzi, powierzchni, różny poziom skażenia) oraz instrukcji producenta. Na egzaminie liczy się jednak wykonanie poprawnego obliczenia dla stężenia podanego w treści.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "5% roztwór o objętości 10 l oznacza, że 5% objętości końcowej stanowi środek (koncentrat).Obliczenie: 10 l × 0,05 = 0,5 l środka."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie procentowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy: "Percent word problems / Percent problems" – https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obliczeń stężeń procentowych (chemia ogólna, roztwory)
  • Instrukcje producentów środków dezynfekcyjnych (sposób przygotowania roztworu roboczego)
  • Procedury wewnętrzne dekontaminacji dotyczące sporządzania i oznakowania roztworów roboczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego