Do sprawdzenia gęstości elektrolitu w klasycznym akumulatorze kwasowo-ołowiowym stosuje się areometr (często nazywany też hydrometrem). Jest to przyrząd, który działa na zasadzie pływaka zanurzanego w cieczy: im większa gęstość, tym inaczej pływak się wynurza, co umożliwia odczyt na skali.
Dlaczego to ma znaczenie? W akumulatorach z ciekłym elektrolitem gęstość elektrolitu jest parametrem powiązanym ze stanem naładowania. Pomiar bywa używany także do porównania poszczególnych cel: duże różnice między celami mogą sugerować usterkę lub nierównomierne zużycie.
Typowe pomyłki wynikają z utożsamiania "sprawdzenia akumulatora" wyłącznie z pomiarem elektrycznym. Narzędzia takie jak woltomierz lub miernik uniwersalny pozwalają ocenić napięcie, ale nie są przyrządami do bezpośredniego pomiaru gęstości cieczy. Z kolei prostownik służy do ładowania, a nie do pomiaru gęstości.
- Areometr jest właściwy, gdy celem jest pomiar gęstości elektrolitu.
- Przyrządy do pomiaru napięcia/prądu nie zastępują areometru, bo mierzą inne wielkości.
- Narzędzia do obsługi (np. ładowarka) nie są przyrządami pomiarowymi gęstości.
Uwaga praktyczna: nie każdy współczesny akumulator umożliwia taki pomiar (np. konstrukcje bezobsługowe). Wtedy diagnostyka opiera się na innych metodach (np. napięciu, testach obciążeniowych) oraz zaleceniach producenta.