Płaskość to cecha geometryczna opisująca, jak bardzo rzeczywista powierzchnia odbiega od idealnej płaszczyzny. W praktyce obróbki skrawaniem i szlifowania często wykonuje się kontrolę warsztatową płaskości metodą porównawczą: do powierzchni przykłada się liniał krawędziowy (o odpowiedniej klasie i prostoliniowości krawędzi) i ocenia się, czy występują prześwity/szczeliny.
Dlaczego poprawne jest "liniału krawędziowego."? Ponieważ liniał tworzy odniesienie geometryczne (prostą krawędź), względem którego można wykryć lokalne wypukłości i wklęsłości. W zależności od wymaganej dokładności obserwuje się szczelinę "na światło" albo łączy liniał z dodatkowym narzędziem (np. szczelinomierzem lub czujnikiem) – sama idea doboru przyrządu pozostaje taka sama: liniał jest podstawowym narzędziem do wstępnej kontroli płaskości.
- "suwmiarki uniwersalnej." – suwmiarka służy do pomiaru wymiarów zewnętrznych, wewnętrznych i głębokości. Nie daje bezpośredniego odniesienia do płaszczyzny i nie jest przeznaczona do oceny płaskości powierzchni.
- "mikroskopu optycznego." – mikroskop może służyć do obserwacji mikrogeometrii (np. śladów obróbki), ale nie jest typowym przyrządem do sprawdzania płaskości obrabianej powierzchni w ujęciu metrologii warsztatowej; do płaskości stosuje się metody oparte o odniesienie geometryczne (płyta, liniał, czujniki).
- "kątownika uniwersalnego." – kątownik służy do kontroli kątów, w tym prostopadłości dwóch powierzchni, a nie do oceny płaskości jednej powierzchni.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, jaką cechę sprawdzasz (wymiar, kąt, kształt/położenie), a dopiero potem dobierz przyrząd. Płaskość i prostoliniowość najczęściej kojarzą się z liniałem, płytą traserską i czujnikiem zegarowym w układzie pomiarowym.
