KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 2.
Do transmisji sygnału telewizyjnego, pochodzącego z anteny zbiorczej w budynku wielorodzinnym, należy wykorzystać kabel
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W instalacjach RTV sygnał z anteny zbiorczej przesyła się standardowo linią niesymetryczną 75 Ω.
Taką linią jest kabel koncentryczny, który pasuje do typowych wejść odbiorników i osprzętu TV (gniazda, rozgałęźniki, wzmacniacze). Linie symetryczne (np. 300 Ω) dotyczą innych rozwiązań i wymagają dopasowania.

Pełne wyjaśnienie:

W torach antenowych telewizji (zarówno w instalacjach indywidualnych, jak i zbiorczych w budynkach wielorodzinnych) kluczowe jest dopasowanie impedancji falowej całej linii transmisyjnej do urządzeń pracujących w torze. Typowym standardem dla urządzeń RTV (gniazd abonenckich, rozgałęźników, wzmacniaczy, wejść telewizorów i tunerów) jest 75 Ω, dlatego do przesyłu sygnału stosuje się kabel koncentryczny 75 Ω.

Kabel koncentryczny jest linią niesymetryczną (ekran pełni rolę przewodu odniesienia i jednocześnie osłony), co ułatwia prowadzenie instalacji w budynku, ogranicza wpływ zakłóceń zewnętrznych oraz zmniejsza emisję zakłóceń na zewnątrz. W praktyce przekłada się to na stabilniejszy odbiór oraz mniejsze ryzyko problemów z kompatybilnością elektromagnetyczną.

Odpowiedź "symetryczny o impedancji falowej 300 Ω" jest nieprawidłowa w kontekście typowego rozprowadzania sygnału TV w budynkach, ponieważ taka linia nie odpowiada standardowym wejściom 75 Ω i wprowadzałaby niedopasowanie (odbicia fali, dodatkowe straty, pogorszenie jakości sygnału) albo wymagałaby dodatkowych elementów dopasowujących.

Odpowiedź "symetryczny o impedancji falowej 75 Ω" jest myląca: sama wartość 75 Ω nie wystarcza, bo w praktycznych instalacjach RTV powszechnie wykorzystuje się linię koncentryczną o tej impedancji, wraz z osprzętem projektowanym właśnie pod kabel koncentryczny.

Odpowiedź "koncentryczny o impedancji falowej 300 Ω" również jest błędna, bo w torze RTV nie jest to typowa impedancja pracy. Dobór niewłaściwej impedancji linii powoduje niedopasowanie i może skutkować spadkiem poziomu sygnału użytecznego oraz większą podatnością na zakłócenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy sygnału telewizyjnego w instalacji budynkowej, najczęściej szukasz pary: kabel koncentryczny + 75 Ω.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Impedancja falowa to parametr linii transmisyjnej (np. kabla), opisujący zależność napięcia do prądu dla fali biegnącej wzdłuż przewodu. W instalacjach RTV dopasowanie impedancji (zwykle 75 Ω) zmniejsza odbicia sygnału i ogranicza straty, co poprawia jakość odbioru.
Bo większość urządzeń i osprzętu RTV (wejścia TV/tunera, gniazda, rozgałęźniki, wzmacniacze) jest projektowana na 75 Ω. Kabel koncentryczny zapewnia też ekranowanie, co zmniejsza wpływ zakłóceń w budynku i ogranicza "uciekanie" sygnału na zewnątrz.
Pojawi się niedopasowanie impedancji, które może powodować odbicia fali, dodatkowe tłumienie i pogorszenie parametrów sygnału na gniazdach abonenckich. W praktyce może to dać spadek jakości obrazu/dźwięku lub problemy ze stabilnością odbioru, zwłaszcza w dłuższych odcinkach instalacji.
Kabel koncentryczny ma żyłę środkową, dielektryk oraz ekran (oplot/folię) i płaszcz zewnętrzny. Typowo jest okrągły i współpracuje ze złączami antenowymi (np. F lub IEC). W instalacjach TV szuka się oznaczeń wskazujących na przeznaczenie RTV i impedancję 75 Ω.
Najczęściej są to: spadek poziomu sygnału na gniazdach, większa wrażliwość na zakłócenia, niestabilny odbiór (zaniki, błędy), a w torach w.cz. także zwiększone odbicia, które "psują" transmisję. W praktyce często myli się to z uszkodzeniem wzmacniacza, a przyczyną bywa niewłaściwy kabel lub złącza.
Linia symetryczna ma dwa przewody o równorzędnej roli i jest bardziej podatna na zakłócenia, jeśli nie jest prowadzona i zakończona właściwie. Koncentryk ma ekran i żyłę środkową, dzięki czemu lepiej tłumi zakłócenia i jest standardem w instalacjach RTV. Różnią się też typową impedancją i osprzętem.
W pionach i poziomach instalacji antenowej, między elementami takimi jak wzmacniacz, rozgałęźniki/odgałęźniki oraz gniazda abonenckie w mieszkaniach. 75 Ω jest standardem dla toru RTV, więc dobiera się do niego cały osprzęt i przewody, aby zachować spójność instalacji.
Najczęściej spotkasz złącza typu F (szczególnie w instalacjach SAT/RTV) oraz złącza IEC (popularne przy gniazdach telewizyjnych). Dobór złącza musi pasować do średnicy kabla i zapewniać dobry kontakt ekranu oraz żyły środkowej, bo słabe zarobienie złącza zwiększa tłumienie i zakłócenia.
Tak, bo każdy kabel ma tłumienie rosnące wraz z długością i częstotliwością. Dlatego w budynkach wielorodzinnych dobiera się odpowiedni typ koncentryka 75 Ω (parametry ekranowania i tłumienia) oraz stosuje się elementy aktywne/pasywne (wzmacniacze, rozgałęźniki) tak, aby zapewnić właściwy poziom sygnału.
Typowe błędy to: wybór niewłaściwej impedancji (np. 300 Ω), dobór kabla o słabym ekranowaniu, złe zarobienie złączy, mieszanie różnych typów osprzętu bez kontroli dopasowania oraz prowadzenie kabla blisko źródeł zakłóceń. Na egzaminie zwracaj uwagę na parę: koncentryczny + 75 Ω.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Linie symetryczne (np. 300 Ω) dotyczą innych rozwiązań i wymagają dopasowania."

Źródła:

  • Wikipedia: "Kabel koncentryczny" (informacja o zastosowaniu 75 Ω w telewizji), https://pl.wikipedia.org/wiki/Kabel_koncentryczny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Linia dwuprzewodowa (twin-lead)" / zastosowania 300 Ω w liniach symetrycznych, https://en.wikipedia.org/wiki/Twin-lead (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do instalacji RTV-SAT (linie 75 Ω, elementy instalacji zbiorczej)
  • Karty katalogowe kabli koncentrycznych do RTV (parametry: impedancja, tłumienie, ekranowanie)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw techniki w.cz. i linii transmisyjnych (dopasowanie, odbicia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego