KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 12.
Do usunięcia powstałej na tkaninie bawełnianej plamy z tuszu z długopisu można zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tusz z długopisu to zwykle mieszanina barwników i rozpuszczalników, dlatego do odplamiania bawełny często stosuje się alkohol, który może rozpuścić i wypłukać składniki tuszu.
Mydło działa głównie na brud/tłuszcz, masło może zostawić kolejną plamę, a ocet nie jest typowym środkiem na tusz.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku plamy z tuszu z długopisu na tkaninie bawełnianej typowym podejściem jest zastosowanie środka, który dobrze rozpuszcza składniki tuszu. Alkohol (np. alkohol etylowy lub izopropylowy w praktycznych zastosowaniach) jest często używany do czyszczenia punktowego, ponieważ może rozpuścić część barwników i składników nośnikowych tuszu, ułatwiając ich usunięcie z włókien.

Dlaczego pozostałe propozycje są słabsze w tym kontekście?

  • Mydło jest przede wszystkim środkiem myjącym, który dobrze radzi sobie z zabrudzeniami wodnymi i tłuszczowymi, ale przy plamach barwnikowych (tusz) może być niewystarczające, a czasem prowadzić do rozmazania plamy zamiast jej rozpuszczenia.
  • Masło jest tłuszczem – może wprowadzić dodatkowe zabrudzenie (plamę tłuszczową) i utrudnić dalsze czyszczenie. W praktyce odplamiania tłuszcz nie jest standardowym wyborem do usuwania tuszu z bawełny.
  • Ocet bywa kojarzony z neutralizacją zapachów lub usuwaniem niektórych osadów, jednak nie jest typowym rozpuszczalnikiem dla tuszu długopisowego. Może też niepotrzebnie zmieniać warunki chemiczne na tkaninie, bez gwarancji skuteczności.

W praktyce zawodowej (pracownia krawiecka, poprawki odzieżowe) ważne są też zasady bezpieczeństwa pracy: wykonanie próby w mało widocznym miejscu, działanie punktowe (np. wacikiem), unikanie nadmiernego tarcia oraz szybkie wypłukanie/odsączenie rozpuszczonej plamy. Dzięki temu minimalizuje się ryzyko odbarwienia lub rozprowadzenia zabrudzenia na większą powierzchnię.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odplamianie punktowe to usuwanie zabrudzenia tylko w miejscu plamy, bez moczenia całego wyrobu. Stosuje się niewielką ilość środka (np. alkohol) na waciku i pracuje od brzegów plamy do środka, aby jej nie roznieść.
Alkohol może działać jak rozpuszczalnik dla składników tuszu (barwników i substancji wiążących). Dzięki temu tusz łatwiej przechodzi z włókien bawełny na wacik lub do roztworu, co ułatwia jego usunięcie.
Mydło najlepiej działa na zabrudzenia tłuste i część brudu wodnego, ale tusz jest plamą barwnikową o innym składzie. Mydło może nie rozpuścić tuszu, a w niektórych przypadkach rozmazać plamę lub utrwalić ją przez tarcie.
Ocet nie jest typowym rozpuszczalnikiem tuszu długopisowego. Może być kojarzony z innymi zastosowaniami porządkowymi, ale przy tuszu często nie daje dobrego efektu. Bezpieczniej jest dobrać środek, który realnie rozpuszcza składniki tuszu.
Masło jest tłuszczem, więc zamiast usuwać tusz, może dodać kolejne zabrudzenie – plamę tłuszczową. To zwiększa zakres pracy (trzeba usuwać i tusz, i tłuszcz), a dodatkowo może utrudnić późniejsze pranie lub czyszczenie.
Zrób próbę w niewidocznym miejscu (np. na zapasie szwu). Nanieś minimalną ilość alkoholu na wacik i delikatnie dotknij tkaniny. Jeśli barwa przechodzi na wacik lub tkanina jaśnieje, wybierz inną metodę albo ogranicz działanie.
Zwykle łatwiej usunąć plamę świeżą, zanim tusz głęboko wniknie w włókna i wyschnie. W praktyce krawieckiej warto reagować szybko: odsączyć nadmiar, działać punktowo i nie prasować miejsca zabrudzenia przed odplamieniem.
Częste błędy to: intensywne tarcie (rozszerza plamę), lanie dużej ilości środka (rozprowadza tusz), brak podłożenia chłonnej warstwy pod plamę oraz pomijanie próby w niewidocznym miejscu. Te błędy zwiększają ryzyko trwałego śladu.
Najlepiej nie. Pod wpływem temperatury składniki tuszu mogą mocniej związać się z włóknami, co utrudnia późniejsze odplamianie. W praktyce najpierw usuwa się plamę, a dopiero potem wykonuje prasowanie i wykończenie.
Ucz się przez schemat: rodzaj tkaniny (np. bawełna) + rodzaj plamy (tusz, tłuszcz, krew) + dobór środka. Rób krótkie notatki z typowych par "plama–środek" i ćwicz rozpoznawanie, co jest rozpuszczalnikiem, a co detergentem.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii odzieży: konserwacja i czyszczenie wyrobów
  • Karty charakterystyki (SDS) popularnych środków odplamiających i rozpuszczalników
  • Instrukcje producentów tkanin/wyrobów dotyczące pielęgnacji (symbole konserwacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego