W pierwszej fazie oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych (oczyszczanie wstępne/mechaniczne) usuwa się zanieczyszczenia, które można oddzielić fizycznie bez prowadzenia procesów biologicznych. Do tej grupy należą m.in. skratki, piasek oraz część tłuszczów.
Piaskownik jest urządzeniem przeznaczonym do usuwania zawiesin mineralnych (np. ziaren piasku, drobnego żwiru). Działa w oparciu o różnice w prędkości opadania cząstek: cięższe, mineralne frakcje osiadają, a lżejsze składniki organiczne w większym stopniu pozostają w strumieniu ścieków. Usunięcie piasku ogranicza ścieranie i zapychanie instalacji oraz chroni elementy mechaniczne oczyszczalni.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Odtłuszczacz służy głównie do oddzielania tłuszczów i olejów (substancji pływających), a nie ciężkich cząstek mineralnych. Mechanizm jest odwrotny: tłuszcze flotują, a piasek opada.
- Złoże biologiczne to element oczyszczania biologicznego, w którym mikroorganizmy rozkładają zanieczyszczenia rozpuszczone i koloidalne. Nie jest to urządzenie przeznaczone do "wyłapywania" piasku w pierwszej fazie.
- Komora napowietrzania również należy do etapu biologicznego (np. osad czynny). Jej zadaniem jest dostarczanie tlenu i warunków do procesów biochemicznych, a nie separacja mineralnych zawiesin.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa "zawiesiny mineralne", "piasek", "żwir" i "pierwsza faza", najczęściej chodzi o piaskownik (mechaniczne, wstępne oczyszczanie).