Wartości niematerialne i prawne (WNiP) w rachunkowości to składniki aktywów o niematerialnym charakterze, wynikające z nabytych praw, które mogą przynosić jednostce korzyści ekonomiczne w przyszłości. Typowymi przykładami są prawa do patentów oraz licencje, w tym licencje do korzystania z oprogramowania. Tego rodzaju prawa nie mają postaci fizycznej, ale dają uprawnienie do korzystania z określonych rozwiązań, technologii lub programów.
Odpowiedź "prawa do patentów i licencje do korzystania z oprogramowania" jest poprawna, ponieważ obejmuje dwa klasyczne przykłady praw niematerialnych: patent (prawo wyłączne) oraz licencję (prawo do korzystania). Są to składniki, które co do zasady mogą być ujmowane jako WNiP, jeśli zostały nabyte i spełniają warunki ujęcia w aktywach.
Pozostałe propozycje są błędne, bo mieszają WNiP z innymi kategoriami aktywów:
- "oprogramowanie komputerów i akcje" – akcje to aktywa finansowe, a nie WNiP. Dodatkowo samo sformułowanie o "oprogramowaniu komputerów" może być nieprecyzyjne: w praktyce istotne jest, czy chodzi o nabyte prawa/licencje, a nie o "oprogramowanie" rozumiane potocznie.
- "prawa do oprogramowania komputerów i dwuletnie obligacje" – obligacje również należą do aktywów finansowych. Nawet jeśli część dotycząca praw do oprogramowania mogłaby pasować do WNiP, obecność obligacji dyskwalifikuje całą odpowiedź.
- "koncesje, komputery i know-how" – koncesje i know-how mogą być kojarzone z prawami niematerialnymi, ale komputery są aktywami rzeczowymi (środkami trwałymi). Połączenie elementu rzeczowego z niematerialnymi oznacza, że zestaw nie stanowi wyłącznie WNiP.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: WNiP = prawa (patenty, licencje, koncesje), a nie rzeczy (komputery) ani instrumenty finansowe (akcje, obligacje). Jeśli w odpowiedzi pojawia się element rzeczowy lub finansowy, zwykle oznacza to, że nie jest to prawidłowy zestaw WNiP.
