KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 27.
Do wydobywania rozłogów perzu z zaoranej roli, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kultywator o zębach sprężystych spulchnia i "wyczesuje" glebę, dzięki czemu rozłogi perzu są podrywane i mogą być wydobyte na powierzchnię. Brona wahadłowa głównie doprawia i wyrównuje, brona talerzowa częściej tnie i miesza, a glebogryzarka intensywnie rozdrabnia, co może dzielić rozłogi na fragmenty.

Pełne wyjaśnienie:

Perz jest chwastem wieloletnim, który rozprzestrzenia się m.in. przez rozłogi (kłącza). Po zaoraniu pola jednym z celów uprawy poorkowej może być wydobycie rozłogów na powierzchnię, aby je zebrać lub przesuszyć. Do takiego zadania potrzebne jest narzędzie, które podrywa i wyciąga elementy roślinne z gleby, a nie takie, które je intensywnie tnie i miesza.

Odpowiedź "kultywator o zębach sprężystych" jest właściwa, ponieważ sprężyste zęby pracują w glebie w sposób sprzyjający wyczesywaniu i wynoszeniu rozłogów na wierzch. Taki efekt ułatwia dalsze mechaniczne usunięcie perzu (np. zgrabienie w wały i wyniesienie z pola), a także ogranicza pozostawienie długich, nieprzeciętych rozłogów w strefie wilgotnej gleby.

Pozostałe narzędzia są mniej odpowiednie do samego wydobywania rozłogów:

  • "Bronę wahadłową" stosuje się głównie do doprawiania roli (kruszenie brył, wyrównanie, przygotowanie łoża siewnego). Jej praca nie jest ukierunkowana na wyciąganie rozłogów z głębszej warstwy po orce.
  • "Brona talerzowa" intensywnie miesza i często tnie resztki. W kontekście perzu może to prowadzić do pocięcia rozłogów na krótsze fragmenty, co bywa niekorzystne, bo fragmenty mogą się łatwiej rozsiać po polu i ukorzenić.
  • "Glebogryzarka" (narzędzie aktywne) bardzo mocno rozdrabnia i miesza glebę. To zwykle zwiększa ryzyko rozmnożenia perzu przez rozdrobnione fragmenty rozłogów, zamiast je wydobyć w całości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się czasownik "wydobywać" rozłogi, szukaj narzędzia o działaniu podrywającym/wyczesującym, a unikaj narzędzi typowo tnących lub aktywnie rozdrabniających.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozłogi (kłącza) perzu to podziemne pędy, z których roślina łatwo odrasta. Problem polega na tym, że nawet niewielkie fragmenty mogą się ukorzenić, dlatego zabiegi uprawowe, które je tną i rozrzucają, mogą nasilać zachwaszczenie.
Sprężyste zęby podrywają glebę i "wyczesują" z niej resztki roślinne, w tym rozłogi. Dzięki temu rozłogi mogą zostać wyniesione na powierzchnię, gdzie łatwiej je zebrać lub przesuszyć, zamiast pozostawiać je w wilgotnej warstwie gleby.
Brona talerzowa ma tendencję do cięcia i intensywnego mieszania warstwy wierzchniej. Przy perzu może to rozdrabniać rozłogi na wiele odcinków i rozrzucać je po polu, co sprzyja ponownemu ukorzenianiu i utrudnia mechaniczne usunięcie w całości.
Najczęściej nie w kontekście "wydobywania" rozłogów. Glebogryzarka bardzo mocno rozdrabnia i miesza glebę, co może pociąć rozłogi na fragmenty. Taki efekt bywa niekorzystny, bo zwiększa liczbę miejsc odrostu i utrudnia zebranie rozłogów.
Brona wahadłowa służy głównie do doprawiania roli: kruszenia brył, wyrównania powierzchni i przygotowania łoża siewnego. Nie jest narzędziem ukierunkowanym na wyciąganie rozłogów z gleby, więc zwykle nie będzie pierwszym wyborem do tego celu.
Zabieg planuje się tak, aby po wydobyciu rozłogi mogły przeschnąć na powierzchni (zależnie od warunków pogodowych i agrotechniki). W praktyce ważne jest unikanie sytuacji, w której rozłogi zostaną ponownie przykryte lub pocięte kolejnymi zabiegami.
Częsty błąd to wybór narzędzia "bardziej agresywnego" (np. glebogryzarki) z przekonaniem, że intensywna praca zawsze poprawia efekt. Drugi błąd to nieuwzględnienie, że talerze i narzędzia aktywne mogą ciąć rozłogi i rozsiać je po polu.
Patrz na charakter pracy: zęby sprężyste częściej podrywają i wyczesują, a elementy tnące (talerze, noże wirujące) częściej kroją i mieszają. Jeśli celem jest zebranie rozłogów, preferuj efekt wynoszenia na wierzch, a nie siekania.
Kluczowa jest praca zębów (sprężyste, odpowiednio ustawione) oraz możliwość dobrania głębokości i intensywności spulchniania. Zbyt agresywna praca może rozrywać rozłogi, a zbyt płytka nie podniesie ich z warstwy po orce. Liczy się też równomierność pracy.
Ucz się "funkcjami" narzędzi: które spulchniają, które tną, które mieszają, a które doprawiają i wyrównują. Do każdego chwastu/warunku dopasuj oczekiwany efekt (np. wydobycie rozłogów). Pomaga też porównywanie narzędzi na zdjęciach i w opisach pracy.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Kultywator o zębach sprężystych spulchnia i "wyczesuje" glebę, dzięki czemu rozłogi perzu są podrywane i mogą być wydobyte na powierzchnię."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z mechanizacji rolnictwa (dział: narzędzia uprawowe i ich zastosowanie)
  • Instrukcje obsługi producentów kultywatorów i bron (opis przeznaczenia oraz efektu pracy)
  • Materiały szkoleniowe ODR dotyczące zwalczania perzu metodami agrotechnicznymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego