KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 19.
Do wykonania elementu przedstawionego na rysunku należy zastosować
Ilustracja przedstawia drewniany element, który wygląda na toczony kubek lub pojemnik.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tokarka jest przeznaczona do obróbki elementów o bryle obrotowej (np. walców, stożków), gdy przedmiot obraca się, a narzędzie wykonuje posuw, co pozwala uzyskać współosiowe powierzchnie. Dłutarka służy do obróbki dłutowaniem, wiertarka głównie do wykonywania otworów, a czopiarka do wykonywania czopów w stolarstwie.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór maszyny wynika z tego, jaki kształt i jakie powierzchnie ma uzyskać element. Tokarka jest podstawową obrabiarką do wykonywania i wykańczania powierzchni obrotowych, czyli takich, które powstają w wyniku obrotu przedmiotu wokół osi (typowo walce, stożki, stopnie, rowki, podtoczenia). W toczeniu kluczowe jest to, że przedmiot wykonuje ruch obrotowy, a narzędzie skrawające (nóż tokarski) wykonuje ruch posuwowy. Dzięki temu łatwo uzyskać współosiowość i powtarzalne średnice.

Odpowiedź "dłutarkę" jest nieprawidłowa, ponieważ dłutarka służy do obróbki dłutowaniem (ruch posuwisto-zwrotny narzędzia) i jest dobierana do innych zadań, np. wykonywania określonych kształtów/gniazd, a nie do typowego kształtowania brył obrotowych przez toczenie.

Odpowiedź "wiertarkę" jest nieprawidłowa, bo wiertarka jest przeznaczona przede wszystkim do wykonywania otworów (wiercenie, ewentualnie pogłębianie, rozwiercanie). Nawet jeśli w detalu występuje otwór, to sam fakt istnienia otworu nie przesądza o doborze maszyny do wykonania całej bryły; w przypadku elementów osiowych kluczowa jest obróbka zewnętrznych średnic i współosiowości, typowa dla tokarki.

Odpowiedź "czopiarkę" należy odrzucić, ponieważ czopiarka jest maszyną stolarską przeznaczoną do wykonywania czopów w elementach drewnianych (łączenia czopowe). To wyspecjalizowana operacja z zakresu obróbki złączy, a nie uniwersalna obróbka brył obrotowych.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: gdy detal jest "osiowy" i wymaga obróbki średnic/stożków oraz współosiowości, najczęściej właściwym wyborem jest tokarka. Gdy zadaniem są głównie otwory – wiertarka. Gdy wykonuje się czopy – czopiarka. Gdy potrzebne są kształty wykonywane dłutowaniem – dłutarka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tokarka to obrabiarka, w której przedmiot obraca się wokół osi, a narzędzie skrawające wykonuje posuw. Stosuje się ją do wykonywania walców, stożków, stopni, rowków i innych powierzchni współosiowych. W praktyce ułatwia uzyskanie dokładnych średnic i gładkich powierzchni.
Najczęściej wskazuje na to bryła obrotowa: kształt osiowy (walec/stożek), stopniowane średnice, podtoczenia, rowki lub wymaganie współosiowości. Jeśli kluczowe wymiary są średnicami i odnoszą się do osi, zwykle oznacza to obróbkę toczeniem na tokarce.
Wiertarka jest przeznaczona głównie do wykonywania otworów. Tokarka natomiast kształtuje zewnętrzne i wewnętrzne powierzchnie obrotowe przez obrót przedmiotu. Jeśli detal wymaga dokładnych średnic zewnętrznych i współosiowości, wiertarka nie zapewnia typowych możliwości toczenia.
Bryła obrotowa to kształt powstający przez obrót figury wokół osi, np. walec lub stożek. To ważne, bo tokarka najefektywniej obrabia właśnie takie kształty: obrót przedmiotu pozwala łatwo uzyskać równą powierzchnię i zachować współosiowość w kolejnych operacjach.
Do typowych operacji należą: toczenie zewnętrzne i wewnętrzne, planowanie czoła, toczenie stożków, wykonywanie rowków oraz podcinanie. W zależności od wyposażenia możliwe są też dodatkowe prace, ale rdzeniem tokarki pozostaje obróbka powierzchni obrotowych.
Dłutarkę wybiera się, gdy potrzebna jest obróbka wykonywana ruchem posuwisto-zwrotnym narzędzia, a nie obrotem przedmiotu. Stosuje się ją do określonych kształtów i gniazd, gdzie toczenie nie jest naturalną metodą. Przy bryłach obrotowych pierwszym wyborem zwykle jest tokarka.
Czopiarka to maszyna stolarska do wykonywania czopów w elementach drewnianych, czyli części złącza czopowego. Jest dobierana wtedy, gdy celem jest wykonanie połączenia stolarskiego, a nie obróbka walców/stożków. Dlatego nie jest zamiennikiem tokarki przy detalach osiowych.
Częsty błąd to skupienie się na jednym szczególe (np. otworze) i wybór wiertarki, mimo że większość detalu to powierzchnie obrotowe. Inny błąd to mylenie czopiarki z tokarką przez skojarzenie "okrągłego kształtu". Warto analizować dominującą operację technologiczną.
Tokarka jest do obróbki brył obrotowych przez obrót przedmiotu i pracę noża. Czopiarka jest do wykonywania czopów w elementach drewnianych (złącza). W testach sygnałem tokarki są średnice, stożki i współosiowość, a sygnałem czopiarki jest słowo "czop" lub kontekst połączeń stolarskich.
Najpierw ustal, jakie powierzchnie są kluczowe: obrotowe (średnice), płaskie, otwory, czopy lub gniazda. Następnie dopasuj maszynę do dominującej operacji. Jeśli rysunek wskazuje na kształt osiowy i średnice, zwykle będzie to tokarka; jeśli tylko otwór – wiertarka.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Tokarka jest przeznaczona do obróbki elementów o bryle obrotowej (np. walców, stożków), gdy przedmiot obraca się, a narzędzie wykonuje posuw, co pozwala uzyskać współosiowe powierzchnie."

Materiały:

  • Instrukcje/DTR tokarek i podstawowych obrabiarek stosowanych w zakładach obróbki
  • Podręczniki i skrypty z technologii obróbki skrawaniem (rozdziały o toczeniu i wierceniu)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych z zakresu maszyn i urządzeń przemysłu drzewnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego