KWALIFIKACJA PGF3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 6.
Do wykonania etykiety przedstawionej na rysunku należy użyć
Ilustracja przedstawia etykietę na miód pitny, co jest związane z zawodem technika procesów introligatorskich, kwalifikacja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykrawarka służy do wycinania z arkusza elementów o zadanym, często nieregularnym kształcie (zgodnym ze sztancą), typowym dla etykiet kształtowych. Krajarka wykonuje głównie cięcia proste, dlatego nie zastępuje wykrawania, gdy kształt wynika z wykrojnika.

Pełne wyjaśnienie:

Etykiety produkowane w poligrafii mogą wymagać nie tylko prostego docięcia arkusza, ale także nadania konkretnego kształtu (np. zaokrąglone naroża, wcięcia, otwory, nieregularny obrys). Do takiej obróbki stosuje się wykrawanie (często nazywane też sztancowaniem), czyli wycinanie elementu według zadanego wykroju.

Odpowiedź "wykrawarki." jest właściwa, ponieważ wykrawarka współpracuje z wykrojnikiem (sztancą) i pozwala jednocześnie:

  • wyciąć obrys etykiety zgodnie z kształtem,
  • wykonać otwory lub wybrania, jeśli są częścią wykroju,
  • uzyskać powtarzalność kształtu w produkcji seryjnej.

Odpowiedź "krajarki." jest nieprawidłowa, bo krajarka jest przeznaczona głównie do cięcia prostoliniowego (formatowania stosu papieru/arkuszy). Sprawdza się przy prostokątnych użytkach, ale nie zastąpi wykrawania, gdy kształt nie jest prostokątem.

Odpowiedzi "nadkrawarki." oraz "przekrawarki." nie opisują w praktyce standardowych, powszechnie rozróżnianych maszyn do wykonywania kształtowych etykiet w typowym procesie introligatorskim; mogą wprowadzać w błąd przez podobieństwo do terminów związanych z cięciem. W zadaniu kluczowa jest operacja: nadanie kształtu wykrojem, a nie samo dzielenie arkusza na prostokąty.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz element o kształcie innym niż prostokąt lub z otworami/wycięciami, szukaj odpowiedzi związanej z wykrawaniem, a nie z prostym cięciem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykrawanie to obróbka po druku polegająca na wycinaniu elementu z arkusza według zadanego kształtu, zwykle przy użyciu wykrojnika (sztancy). Stosuje się je, gdy potrzebny jest obrys inny niż prostokąt lub gdy trzeba wykonać wycięcia/otwory.
Wykrawarka umożliwia powtarzalne wycinanie dokładnego kształtu zgodnego z wykrojnikiem. Krajarka wykonuje głównie cięcia proste, więc nie zapewni krzywizn, wcięć ani otworów. Przy produkcji seryjnej wykrawarka daje też lepszą zgodność wymiarową.
Krajarka służy do prostego formatowania arkuszy (cięcie prostoliniowe). Wykrawarka służy do wycinania kształtów z użyciem wykrojnika, czyli może tworzyć obrysy niestandardowe i wycięcia. Na egzaminie patrz, czy wyrób ma tylko proste krawędzie.
Jeśli etykieta na rysunku ma zaokrąglenia, wcięcia, otwory lub nietypowy obrys, to nie jest zwykłe cięcie na prostokąty. Taki kształt wykonuje się przez wykrawanie z użyciem sztancy. Proste prostokąty częściej wykonuje się na krajarkach.
Nie. Jeśli etykieta ma kształt prostokątny i nie ma wycięć, często wystarcza cięcie na krajarkce do odpowiedniego formatu. Wykrawarka jest potrzebna, gdy wymagany jest konkretny wykrojnikowy kształt lub elementy wycięte wewnątrz.
Sztanca (wykrojnik) definiuje kształt, jaki ma zostać wycięty z arkusza. To dzięki niej wykrawarka może wykonać powtarzalny obrys etykiety oraz ewentualne otwory lub nacięcia. W praktyce dobór sztancy wpływa na dokładność i wygląd gotowego użytku.
Najczęściej myli się cięcie proste z wykrawaniem: wybiera się "krajarkę", bo kojarzy się z przycinaniem. Drugi błąd to sugerowanie się brzmieniem nazw urządzeń zamiast funkcją. Warto najpierw ocenić, czy kształt jest prostokątny.
Samo cięcie stosuje się, gdy wyrób ma proste krawędzie i nie wymaga wycięć, np. etykiety prostokątne, wkładki, bilety o prostym formacie. Wtedy krajarka zapewnia szybkie formatowanie stosu arkuszy. Gdy potrzebny jest wykrojnikowy kształt, wraca temat wykrawania.
Wykrawanie pozwala dopasować kształt etykiety do opakowania i projektu graficznego, poprawia estetykę oraz umożliwia elementy funkcjonalne (np. otwór, uchwyt, wycięcie pod zaczep). W produkcji masowej zapewnia też powtarzalność, co ułatwia konfekcję i aplikację.
Ułóż sobie mapę: operacja → urządzenie (np. cięcie → krajarka, wykrawanie → wykrawarka, bigowanie → bigówka). Ćwicz na zdjęciach/rysunkach: rozpoznawaj cechy wyrobu (otwory, zaokrąglenia, perforacje). Na egzaminie szukaj słów wskazujących na kształt.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wykrawarka służy do wycinania z arkusza elementów o zadanym, często nieregularnym kształcie (zgodnym ze sztancą), typowym dla etykiet kształtowych.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z introligatorstwa i obróbki po druku (dział: wykrawanie/sztancowanie)
  • Instrukcje i katalogi producentów maszyn introligatorskich (opis funkcji wykrawarek i krajarek)
  • Notatki/atlas technologiczny: zestawienie operacji wykończeniowych i odpowiadających im urządzeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego