Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2023



PYTANIE NR 26.
Do wykonania na wiertarce zagłębienia na powierzchni czołowej części przedstawionej na ilustracji, w którym będzie schowany łeb śruby, należy zastosować
Ilustracja przedstawia metalowy element o cylindrycznym kształcie z wyraźnym zagłębieniem na powierzchni czołowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pogłębienie na powierzchni czołowej, w którym ma się schować łeb śruby (gniazdo pod łeb), wykonuje się narzędziem przeznaczonym do pogłębiania otworów, czyli pogłębiaczem. Ściernica służy do szlifowania, frez typowo do frezowania, a przeciągacz do przeciągania (zwykle w innym układzie technologicznym).

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli celem jest wykonanie zagłębienia pod łeb śruby (tak, aby łeb był schowany lub zlicowany z powierzchnią), stosuje się operację pogłębiania. Na wiertarce wykonuje się ją narzędziem przeznaczonym właśnie do tego typu obróbki, czyli pogłębiaczem.

Pogłębiacz prowadzi się osiowo względem wcześniej wykonanego otworu (lub otworu prowadzącego), a jego geometria pozwala uzyskać właściwy kształt gniazda (np. walcowe pod łeb walcowy lub stożkowe pod łeb stożkowy – zależnie od typu narzędzia).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Ściernica" jest narzędziem do obróbki ściernej (szlifowania). Nie jest typowym narzędziem do wykonywania osiowego gniazda pod łeb śruby na wiertarce; wymaga też innej technologii i maszyny/oprzyrządowania.
  • "Frez" służy do frezowania i może wykonywać kieszenie lub pogłębienia, ale w kontekście pytania: "na wiertarce" i "zagłębienie pod łeb śruby" właściwym, standardowym narzędziem jest pogłębiacz. Frez nie jest tu narzędziem pierwszego wyboru i sugerowałby inną operację oraz inne prowadzenie narzędzia.
  • "Przeciągacz" stosuje się do przeciągania (np. wykonywania wielowypustów, rowków wpustowych, profili) i typowo pracuje w innym układzie technologicznym niż proste pogłębianie na wiertarce. Nie jest narzędziem do wykonywania gniazd pod łby śrub w standardowej praktyce warsztatowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "schowany łeb śruby" oraz "na wiertarce", najczęściej chodzi o rozpoznanie operacji pogłębiania (lub fazowania, jeśli byłaby mowa o stożkowej fazie), a więc o dobór pogłębiacza właściwego do typu łba śruby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pogłębiacz i do czego służy?
Pogłębiacz to narzędzie skrawające używane do pogłębiania otworów, czyli wykonywania gniazd (np. walcowych lub stożkowych) w rejonie wejścia do otworu. Stosuje się go m.in. po to, aby łeb śruby mógł się schować w materiale lub zostać zlicowany z powierzchnią.
Jak rozpoznać, że trzeba wykonać gniazdo pod łeb śruby?
Wskazówką są sformułowania typu "łeb śruby ma być schowany" lub "zlicowany z powierzchnią". Oznacza to, że samo wiercenie nie wystarczy i trzeba wykonać dodatkową obróbkę wejścia do otworu (pogłębianie lub fazowanie, zależnie od kształtu łba śruby).
Dlaczego do pogłębienia na wiertarce nie wybiera się ściernicy?
Ściernica jest przeznaczona do szlifowania, a nie do typowego wykonywania osiowych gniazd pod łby śrub na wiertarce. Taka operacja wymaga zwykle innej maszyny, osłon, parametrów i technologii. W praktyce warsztatowej gniazda pod łby wykonuje się narzędziami skrawającymi, np. pogłębiaczami.
Czy frezem można zrobić zagłębienie pod łeb śruby?
Technicznie frez może wykonać kieszeń lub pogłębienie, ale w zadaniach egzaminacyjnych kontekst "na wiertarce" i "schowany łeb śruby" wskazuje na standardową operację pogłębiania pogłębiaczem. Frez częściej kojarzy się z frezarką i innym sposobem prowadzenia narzędzia.
Kiedy stosuje się przeciągacz w obróbce skrawaniem?
Przeciągacz wykorzystuje się do przeciągania, czyli kształtowania profili (np. rowków, wielowypustów, wielokątów) w jednym przejściu narzędzia. To inna operacja niż pogłębianie pod łby śrub i zwykle wymaga specjalnego oprzyrządowania. Dlatego nie jest właściwym wyborem do prostego gniazda na wiertarce.
Jakie są typowe rodzaje pogłębień pod śruby?
Najczęściej spotyka się pogłębienia walcowe (pod łby walcowe, np. imbusowe) oraz pogłębienia stożkowe (pod łby stożkowe). Dobór zależy od konstrukcji połączenia śrubowego i wymaganego efektu: schowanie łba, estetyka, brak kolizji z innymi elementami oraz bezpieczeństwo użytkowania.
Jakie parametry są ważne przy pogłębianiu na wiertarce?
Kluczowe są: współosiowość z otworem, stabilne mocowanie detalu, odpowiednia prędkość obrotowa i posuw, a także kontrola głębokości pogłębienia. Zbyt duże obroty lub posuw mogą pogorszyć jakość powierzchni i spowodować drgania, a zbyt małe — wydłużyć czas operacji.
Co jest najczęstszym błędem przy doborze narzędzia do gniazda pod łeb śruby?
Najczęściej myli się pogłębiacz z frezem albo zakłada, że "każde powiększenie otworu" zrobi się dowolnym narzędziem. W egzaminach trzeba powiązać cel (schowany łeb śruby) z nazwą operacji (pogłębianie) i dopiero wtedy dobrać narzędzie (pogłębiacz).
Czy pogłębianie to to samo co fazowanie otworu?
Nie. Fazowanie wykonuje się zwykle po to, by usunąć ostre krawędzie lub przygotować stożkowe wejście, natomiast pogłębianie tworzy gniazdo o określonym kształcie i wymiarze pod element złączny (np. łeb śruby). W praktyce oba zabiegi dotyczą wejścia do otworu, ale mają inny cel.
Jak przygotować się do pytań o narzędzia skrawające na egzaminie technika mechanika?
Ucz się przez skojarzenie: operacja → narzędzie → efekt. Dla otworów: wiercenie–wiertło, rozwiercanie–rozwiertak, pogłębianie–pogłębiacz. Ćwicz też rozpoznawanie typowych zadań montażowych (śruby, kołki) i wymaganych obróbek wykańczających.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pogłębienie na powierzchni czołowej, w którym ma się schować łeb śruby (gniazdo pod łeb), wykonuje się narzędziem przeznaczonym do pogłębiania otworów, czyli pogłębiaczem.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pog%C5%82%C4%99biacz — dostęp 2026-03-04
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Obr%C3%B3bka_skrawaniem — dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podręcznik do technologii mechanicznej/obróbki skrawaniem (działy: obróbka otworów, pogłębianie)
  • Katalogi narzędzi skrawających (opis zastosowań pogłębiaczy)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu obróbki na wiertarkach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego