KWALIFIKACJA MED11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 13.
Do wykonania ortezy AFO niezbędny jest arkusz polipropylenowy o wymiarach 300 mm x 250 mm.
Ile sztuk AFO można wykonać z płyty o wymiarach 1 m x 2 m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw ujednolić jednostki: 1 m = 1000 mm, więc płyta ma 1000 mm × 2000 mm. Arkusz na AFO ma 300 mm × 250 mm. Sprawdzamy, ile razy wchodzą wymiary w obu kierunkach: 1000/250=4 i 2000/300=6, więc 4×6 = 24 szt. (druga orientacja daje mniej).

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie dotyczy rozkroju płyty z polipropylenu na mniejsze arkusze potrzebne do wykonania ortezy AFO. Kluczowe są dwa kroki: poprawne przeliczenie jednostek oraz policzenie, ile pełnych prostokątów 300 mm × 250 mm da się ułożyć na płycie 1 m × 2 m.

1) Konwersja jednostek
Wymiary płyty podano w metrach, a wymiary arkusza w milimetrach. Trzeba ujednolicić jednostki:
1 m = 1000 mm, więc:
1 m × 2 m = 1000 mm × 2000 mm.

2) Ułożenie (orientacja) arkuszy na płycie
Arkusz ma 300 mm × 250 mm. Można go ułożyć na płycie na dwa sposoby:

  • Wariant A: 250 mm wzdłuż boku 1000 mm oraz 300 mm wzdłuż boku 2000 mm.
    1000/250 = 4 (czyli mieszczą się 4 arkusze), a 2000/300 = 6 (mieszczą się 6 arkuszy).
    Łącznie: 4 × 6 = 24 arkusze.
  • Wariant B: 300 mm wzdłuż boku 1000 mm oraz 250 mm wzdłuż boku 2000 mm.
    1000/300 = 3 (tylko 3 pełne arkusze), a 2000/250 = 8.
    Łącznie: 3 × 8 = 24? Nie, bo 1000/300 daje 3 z resztą (3 pełne), więc 3 × 8 = 24 wydaje się takie samo, ale uwaga: 2000/250 = 8 jest całkowite, a 1000/300 = 3 pełne. To daje 24 elementy w teorii siatki 3×8, jednak wymiar 300 jest "w poprzek" 1000, co zostawia 100 mm odpadu. W praktyce nadal są to 24 pełne elementy. Kluczowe jest, by zawsze brać część całkowitą ilorazu i liczyć tylko pełne arkusze.

W podanych odpowiedziach poprawna jest 24 szt., bo tyle pełnych arkuszy 300×250 mm można uzyskać z płyty 1000×2000 mm przy typowym rozkroju siatkowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 12 szt. – zwykle wynika z pomylenia kierunków i/lub przyjęcia zbyt małej liczby arkuszy w jednym z wymiarów (np. 2×6).
  • 18 szt. – typowy błąd to użycie 1000/300=3 i 2000/300≈6, a następnie 3×6=18 (czyli przyjęcie niewłaściwego drugiego wymiaru arkusza).
  • 6 szt. – to najczęściej efekt policzenia tylko jednego wymiaru (np. 2000/300) i pominięcia układu w drugim kierunku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj oba ilorazy (dla obu boków płyty) i bierz część całkowitą. Dopiero potem mnożysz i porównujesz warianty ułożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trzeba ujednolicić jednostki: 1 m = 1000 mm. Zatem 1 m × 2 m to 1000 mm × 2000 mm. Dopiero na takich danych porównujesz je z wymiarami arkusza (np. 300 mm × 250 mm), żeby uniknąć błędu mieszania jednostek.
Dzielisz każdy bok płyty przez odpowiadający bok arkusza i bierzesz część całkowitą: np. 1000/250=4 oraz 2000/300=6. Potem mnożysz: 4×6=24. Wynik mówi, ile pełnych prostokątów da się ułożyć w siatce bez łączenia kawałków.
Bo arkusz 300×250 mm można obrócić. W zależności od tego, czy 300 idzie wzdłuż 1000 czy 2000 mm, zmienia się liczba sztuk w rzędzie i kolumnie. Sprawdzenie obu wariantów pomaga znaleźć maksymalną liczbę elementów i ograniczyć odpady materiału.
Nie. Jeśli 1000/300 = 3,33, to realnie mieszczą się tylko 3 pełne arkusze, a reszta to odpad. Zaokrąglenie w górę sztucznie "dodałoby" element, którego nie da się wyciąć w całości. W zadaniach egzaminacyjnych zawsze liczysz tylko pełne sztuki.
Najczęściej: mieszanie metrów z milimetrami, liczenie tylko z pól bez sprawdzenia ułożenia, pomijanie drugiego wymiaru (liczenie "na jeden bok"), oraz przepisywanie złej liczby do odpowiedzi. Pomaga zapis: ile wchodzi wzdłuż 1. boku × ile wchodzi wzdłuż 2. boku.
AFO to nazwa ortezy obejmującej okolice stawu skokowego i stopy. W pracowni ortopedycznej wykonuje się ją m.in. z termoplastów (np. polipropylenu) po odpowiednim docięciu arkusza i uformowaniu. W zadaniach egzaminacyjnych skrót AFO jest często tłem do obliczeń materiałowych.
Polipropylen jest popularnym tworzywem termoplastycznym stosowanym w ortotyce, bo po podgrzaniu można go formować. Arkusze o zadanych wymiarach ułatwiają planowanie rozkroju i kosztów. W praktyce ważne jest też uwzględnianie zapasu na obróbkę, ale w typowych zadaniach liczy się rozkrój geometryczny.
Możesz policzyć pola: płyta 1000×2000 ma 2 000 000 mm², a arkusz 300×250 ma 75 000 mm². Iloraz pól to 26,66, ale to tylko górna granica. Potem i tak musisz sprawdzić ułożenie prostokątów, bo nie zawsze da się wykorzystać materiał bez strat.
Zwykle nie, jeśli nie ma o tym informacji w treści. Standardowo przyjmuje się idealny rozkrój prostokątów bez szczeliny na narzędzie i bez zapasu technologicznego. Jeżeli egzamin chce uwzględniać naddatek lub stratę, powinno to być wprost podane (np. "dodaj 5 mm naddatku").
Stosuj schemat: (dłuższy bok płyty / jeden bok elementu) i (krótszy bok płyty / drugi bok elementu), zawsze biorąc część całkowitą, potem mnożenie. Następnie zamień boki elementu miejscami i wybierz większy wynik. To najszybsza, bezpieczna metoda.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "(druga orientacja daje mniej)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Metr" – przeliczenia jednostek SI, https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Milimetr" – zależności jednostek długości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Milimetr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Prostokąt" – własności i pole prostokąta, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostok%C4%85t (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do matematyki zawodowej (jednostki, pola figur)
  • Materiały dydaktyczne z technologii przetwórstwa tworzyw termoplastycznych w ortotyce
  • Ćwiczenia z optymalizacji rozkroju prostokątów (zadania praktyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego