KWALIFIKACJA MEC3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 9.
Do wykonania podziału obwodu przedmiotu obrabianego na sześć równych części należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podział obwodu na 6 równych części wymaga przyrządu, który umożliwia dokładne indeksowanie (podział kątowy) o zadany skok. Podzielnica uniwersalna tarczkowa służy właśnie do takiego podziału z użyciem tarcz. Uchwyt tokarski i imadła służą głównie do mocowania, a nie do precyzyjnego podziału.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest sformułowanie: "podział obwodu przedmiotu obrabianego na sześć równych części". Taki podział oznacza konieczność indeksowania (dzielenia pełnego obrotu na równe kroki), aby kolejne pozycje obróbki były rozmieszczone równomiernie wokół osi detalu. Do tego służą przyrządy podziałowe, a nie zwykłe przyrządy mocujące.

Dlaczego poprawna jest "podzielnica uniwersalna tarczkowa"?
Podzielnica (z tarczami podziałowymi) jest przeznaczona do wykonywania powtarzalnych, równych podziałów kątowych. Umożliwia ustawienie detalu w kolejnych pozycjach z wymaganą dokładnością, np. co 60° przy podziale na 6 części (pełny obrót 360° / 6 = 60°). Mechanizm podzielnicy wraz z tarczami zapewnia kontrolowany, odtwarzalny podział, co jest niezbędne przy obróbce.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "uchwyt tokarski 3 szczękowy" – to typowy przyrząd do mocowania przedmiotu na tokarce. Zapewnia centryczne zamocowanie, ale sam z siebie nie realizuje podziału na zadaną liczbę równych części w sensie indeksowania kolejnych położeń obróbki.
  • "imadło maszynowe" – służy do pewnego zamocowania detalu na stole obrabiarki. Stabilizuje element, lecz nie zapewnia mechanizmu dzielącego obrót na równe kroki. Bez dodatkowego oprzyrządowania nie pozwala wykonać precyzyjnego podziału obwodu.
  • "imadło obrotowe" – daje możliwość obrotu zamocowanego detalu, ale to nadal głównie przyrząd mocujący. Sama możliwość obrotu nie oznacza automatycznie dokładnego podziału na równe części; zwykle brakuje tu typowego mechanizmu indeksującego i tarcz podziałowych charakterystycznych dla podzielnicy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się sformułowania "podział na równe części", "indeksowanie", "wielokąt", "równomiernie na obwodzie", najczęściej szukasz odpowiedzi związanej z podzielnicą lub innym przyrządem podziałowym, a nie z imadłem czy uchwytem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podzielnica uniwersalna tarczkowa to przyrząd obróbkowy do indeksowania, czyli ustawiania detalu w kolejnych, ściśle określonych położeniach kątowych. Wykorzystuje mechanizm ślimakowy oraz tarcze podziałowe, aby uzyskać równe podziały obwodu (np. na 6, 8, 12 części) podczas obróbki.
Najczęściej mocuje się detal w podzielnicy i wykonuje indeksowanie co 60° (360°/6). W praktyce realizuje się to ustawieniami podzielnicy (mechanizm + tarcze) i wykonuje kolejne operacje obróbkowe po każdym przestawieniu. Kluczowa jest powtarzalność i dokładność kolejnych pozycji.
Imadło obrotowe umożliwia obrót zamocowanego detalu, ale zwykle nie ma precyzyjnego mechanizmu indeksowania na równą liczbę części. Podzielnica jest zaprojektowana do powtarzalnego dzielenia obrotu na zadane kroki (np. 6 równych części), a imadło obrotowe służy głównie do ustawiania i mocowania.
To oznacza konieczność takiego ustawiania detalu, aby kolejne punkty obróbki były rozmieszczone równomiernie kątowo wokół osi. W praktyce jest to indeksowanie (np. co 60° dla 6 części). W zadaniach wskazuje to na użycie podzielnicy lub przyrządu podziałowego, a nie samego mocowania.
Z indeksowaniem najczęściej wiążą się: podzielnica, tarcze podziałowe, mechanizm ślimakowy, korba/ustawnik oraz osprzęt do mocowania detalu w osi obrotu. Jeśli pytanie mówi o równych podziałach, wielokątach lub równomiernych rowkach na obwodzie, to szukaj właśnie tej grupy przyrządów.
Uchwyt 3-szczękowy służy głównie do mocowania (zwykle centrycznego) detalu na tokarce. Sam z siebie nie jest przyrządem do indeksowania na dowolną liczbę równych części. Do precyzyjnego dzielenia obwodu na zadaną liczbę kroków stosuje się podzielnicę lub inne rozwiązania podziałowe.
Podzielnicę stosuje się, gdy trzeba wykonać powtarzalne pozycje obróbki wokół osi detalu, np. frezować płaszczyzny sześciokątne, wiercić otwory rozmieszczone równomiernie na okręgu, wykonywać rowki lub uzębienia. Kluczowe jest tu uzyskanie równego i dokładnego podziału kątowego.
Najczęstszy błąd to wybór przyrządu, który tylko trzyma detal (imadło, uchwyt), zamiast przyrządu, który potrafi go dokładnie indeksować (podzielnica). Uczniowie często mylą "możliwość obrotu" z "podziałem na równe części" i pomijają wymóg powtarzalności ustawień.
Jeśli w treści pojawiają się zwroty typu: "na równe części", "co ile stopni", "wielokąt", "równomiernie na obwodzie", to jest sygnał, że potrzebny jest mechanizm indeksowania. Imadło (także obrotowe) dotyczy głównie mocowania i ustawienia, a podzielnica dotyczy podziału kątowego.
Warto opanować: nazwy przyrządów (podzielnica, tarcze), ich przeznaczenie oraz typowe zastosowania (wielokąty, rowki, otwory na okręgu). Pomaga też porównywanie funkcji: mocowanie vs indeksowanie. Na egzaminie szukaj w treści słów wskazujących na potrzebę równego podziału.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Podział obwodu na 6 równych części wymaga przyrządu, który umożliwia dokładne indeksowanie (podział kątowy) o zadany skok."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Podzielnica - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Podzia%C5%82ka - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z obróbki skrawaniem: dział o oprzyrządowaniu i podzielnicach
  • Instrukcje stanowiskowe lub DTR frezarki z wyposażeniem (opis podzielnicy i tarcz podziałowych)
  • Materiały dydaktyczne z technologii mechanicznej: ćwiczenia z podziału kątowego i indeksowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego