KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 33.
Do wykonania pomiaru odległości w terenie płaskim używa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do pomiaru odległości w terenie płaskim stosuje się taśmę mierniczą, bo służy bezpośrednio do wyznaczania długości odcinków.
Niwelator jest przeznaczony do pomiarów wysokości i różnic poziomów, węgielnica do sprawdzania kąta prostego, a libella do kontroli wypoziomowania.

Pełne wyjaśnienie:

W terenie płaskim podstawowym przyrządem do pomiaru odległości (długości odcinka) jest taśma miernicza. Umożliwia bezpośredni odczyt długości wzdłuż mierzonej linii, dlatego jest typowo używana przy wytyczaniu ścieżek, rozstawów elementów małej architektury czy przy prostych pomiarach kontrolnych na budowie i w ogrodzie.

Odpowiedź "niwelator" jest nieprawidłowa, ponieważ niwelator służy przede wszystkim do niwelacji, czyli wyznaczania wysokości punktów i różnic wysokości (spadków, poziomów odniesienia). To inny rodzaj pomiaru niż długość odcinka w planie.

Odpowiedź "węgielnica" także nie pasuje: węgielnica jest narzędziem do sprawdzania i wyznaczania kątów (najczęściej kąta prostego) oraz prostoliniowości krawędzi, a nie do mierzenia odległości w metrach na trasie w terenie.

Odpowiedź "libella" (poziomnica pęcherzykowa lub element poziomujący) służy do kontroli poziomu lub pionu elementu. Może wspierać prace montażowe (np. ustawianie krawężników, słupków), ale nie daje bezpośrednio informacji o długości odcinka.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "odległość/długość", szukaj narzędzi liniowych (taśma, łata, koło pomiarowe). Gdy pojawia się "poziom/spadek/różnica wysokości", myśl o niwelacji (niwelator, łata niwelacyjna) oraz o poziomowaniu (libella/poziomnica).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Taśma miernicza to przyrząd do bezpośredniego pomiaru długości odcinków. W terenie używa się jej do wyznaczania odległości między punktami, kontroli wymiarów oraz prostych prac tyczeniowych (np. długości ścieżek i rozstawów elementów).
Rozwiń taśmę wzdłuż mierzonej linii, zaczep początek o punkt odniesienia i utrzymuj możliwie prosty przebieg taśmy. Odczyt wykonaj prostopadle do podziałki, unikając skręceń taśmy. W razie dłuższych odcinków mierz etapami i sumuj wyniki.
Niwelator jest przeznaczony głównie do wyznaczania różnic wysokości i przenoszenia poziomu (niwelacji). Pomaga sprawdzić spadki i wysokości punktów, ale nie zastępuje taśmy w pomiarze długości odcinka w planie terenu.
Niwelatorem mierzy się wysokości punktów i różnice wysokości, np. do wykonania spadków nawierzchni, ustawienia poziomów podbudowy, odwodnienia czy kontroli rzędnych. Jest przydatny, gdy kluczowa jest wysokość, a nie sama długość odcinka.
Typowe błędy to prowadzenie taśmy po łuku zamiast po prostej, brak naciągu (taśma "zwisa"), odczyt pod kątem (paralaksa) oraz nieuwzględnienie pomiaru etapowego na długich odcinkach. Warto też kontrolować punkt "zero" taśmy i stan podziałki.
W praktyce budowlanej i terenowej libella bywa rozumiana jako element poziomujący z pęcherzykiem, a poziomnica to całe narzędzie do kontroli poziomu/pionu. Oba służą do sprawdzania ustawienia względem poziomu lub pionu, a nie do pomiaru odległości.
Węgielnica służy do wyznaczania i kontroli kątów (zwłaszcza prostego) oraz do trasowania linii prostopadłych. Jest użyteczna przy montażu elementów, docinaniu materiałów i sprawdzaniu geometrii, ale nie jest narzędziem do pomiaru długości w terenie.
Dobierz taśmę tak, aby większość pomiarów wykonać jednym odcinkiem bez wielokrotnego składania. Krótsze taśmy (np. do detali) są wygodne przy montażu, dłuższe przy tyczeniu ścieżek i większych odcinków. Ważna jest też czytelna podziałka i odporność na warunki zewnętrzne.
Koło pomiarowe stosuje się, gdy trzeba szybko zmierzyć dłuższe odcinki po gruncie, zwłaszcza gdy teren jest dostępny do przejazdu i nie wymaga wysokiej precyzji. Taśma miernicza jest zwykle dokładniejsza i lepsza do krótszych, kontrolnych pomiarów.
Sygnałem pomiaru wysokości są słowa: "spadek", "różnica poziomów", "rzędna", "niwelacja", "poziom odniesienia". Wtedy właściwe będą przyrządy niwelacyjne. Gdy pojawia się "długość", "odległość", "rozstaw" – zwykle chodzi o pomiar liniowy taśmą.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Ta%C5%9Bma_miernicza - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelator - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Poziomnica - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje producentów taśm mierniczych i zasady ich użytkowania (naciąg, odczyt, dokładność)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw geodezji terenowej (pojęcia: długość, różnica wysokości, poziom)
  • Ćwiczenia praktyczne: pomiar odcinka w terenie i porównanie z pomiarem kołem pomiarowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego