KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 24.
Do wykonania pomiaru zadymienia spalin pojazdu nie należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zadymienie spalin w silniku o zapłonie samoczynnym mierzy się dymomierzem (opacymetrem), który wyznacza współczynnik pochłaniania światła.
Analizator spalin służy do oceny składu chemicznego (np. CO, HC), więc nie jest właściwym przyrządem do pomiaru zadymienia. Pozostałe czynności dotyczą poprawnych warunków badania.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar zadymienia spalin w pojazdach z silnikiem o zapłonie samoczynnym (diesel) polega na ocenie, jak silnie spaliny pochłaniają światło. Wynik opisuje współczynnik absorpcji światła k (w m-1). Do tego celu stosuje się dymomierz optyczny (opacymetr), który rejestruje stopień "zaciemnienia" strumienia światła przez spaliny w komorze pomiarowej.

Dlaczego poprawne jest: "podłączać analizatora spalin"?
Analizator spalin jest innym urządzeniem diagnostycznym: służy do badania składu chemicznego spalin (typowo m.in. CO, CO2, HC, O2). Taki pomiar jest charakterystyczny zwłaszcza dla silników o zapłonie iskrowym oraz do oceny składu gazów, a nie do oceny zadymienia (sadzy) typowej dla diesla. Dlatego w pomiarze zadymienia nie podłącza się analizatora spalin, tylko dymomierz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne (czyli te czynności należy wykonywać)?

  • "sprawdzać szczelności układu wylotowego" – nieszczelności mogą powodować zasysanie powietrza i zakłócenie warunków przepływu spalin, co wpływa na wiarygodność pomiaru. Kontrola szczelności jest elementem przygotowania badania.
  • "rozgrzewać silnika do temperatury 80°C" – pomiar powinien być wykonywany na silniku rozgrzanym do warunków eksploatacyjnych. Zbyt zimny silnik zwykle dymi inaczej i daje wyniki niemiarodajne.
  • "mocować sondy w końcówce rury wydechowej" – sonda dymomierza musi być prawidłowo umieszczona w układzie wydechowym, aby pobrać reprezentatywną próbkę spalin i uniknąć błędów pomiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "zadymienie", myśl o dymomierzu/opacymetrze. Jeśli mowa o CO/HC/lambda – wtedy chodzi o analizator spalin.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dymomierz (opacymetr) mierzy zadymienie spalin pośrednio przez wyznaczenie współczynnika absorpcji światła k. Im więcej cząstek sadzy w spalinach, tym silniejsze pochłanianie światła i wyższa wartość k.
Analizator spalin ocenia skład chemiczny spalin (np. CO, CO2, HC, O2), a nie stopień zaciemnienia spalin przez sadzę. Zadymienie w dieslu ocenia się optycznie dymomierzem, więc podłączenie analizatora nie realizuje celu badania.
Silnik powinien być rozgrzany do temperatury pracy, a układ wydechowy szczelny. W praktyce wykonuje się także "przedmuch" układu wydechowego (kilka przyspieszeń), by usunąć nagromadzoną sadzę, co poprawia powtarzalność wyników.
Najczęstsze błędy to: mylenie dymomierza z analizatorem spalin, wykonywanie pomiaru na niedogrzanym silniku, pomiar przy nieszczelnym wydechu oraz nieprawidłowe umieszczenie sondy. Każdy z tych błędów może zafałszować wynik k.
Tak. Nieszczelności mogą powodować dopływ powietrza i zmianę warunków przepływu spalin, co wpływa na warunki pomiaru i wiarygodność odczytu. Dlatego przed badaniem sprawdza się układ wylotowy pod kątem nieszczelności.
Wykonuje się go w badaniach zadymienia silników o zapłonie samoczynnym, gdy trzeba ocenić maksymalne zadymienie przy szybkim wciśnięciu pedału przyspieszenia do maksymalnych obrotów. Urządzenie rejestruje szczyt zadymienia w trakcie takiego cyklu.
Sonda pobiera próbkę spalin do komory pomiarowej dymomierza. Musi być umieszczona stabilnie i odpowiednio głęboko, aby pomiar dotyczył reprezentatywnego strumienia spalin, a nie mieszaniny spalin z powietrzem z otoczenia.
Współczynnik k (m-1) opisuje stopień pochłaniania światła przez spaliny w dymomierzu. Wyższe k oznacza większe zadymienie (więcej cząstek sadzy). W praktyce wynik porównuje się z wartościami dopuszczalnymi.
Typowo nie w takim sensie jak dla diesla. W silnikach benzynowych standardowo ocenia się skład chemiczny spalin analizatorem spalin. Zadymienie jako parametr optyczny jest kluczowe dla silników o zapłonie samoczynnym ze względu na emisję sadzy.
Zapamiętaj skojarzenie: dymomierz = zadymienie i współczynnik k (pomiar optyczny), analizator spalin = gazy i skład (np. CO/HC/O2). Jeśli w treści jest "zadymienie", właściwym przyrządem jest opacymetr.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe czynności dotyczą poprawnych warunków badania.

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, § 9–10 oraz § 14, Dz.U. 2002 Nr 32 poz. 262 ze zm.

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczący procedury pomiaru zadymienia i wartości granicznych
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki silników ZS (zadymienie, dymomierz, procedura swobodnego przyspieszania)
  • Instrukcje obsługi dymomierzy/opacymetrów używanych w praktyce warsztatowej i na SKP

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego