KWALIFIKACJA TWO3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 7.
Do wykonania poszycia dna wewnętrznego sekcji dennej potrzeba 120 m2 blachy o grubości 10 mm.
Na podstawie danych z tabeli określ masę blachy potrzebną do wykonania dna wewnętrznego.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi masy blachy o różnych wymiarach i grubościach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Masa blachy oblicza się z zależności m = ρ·V. Najpierw wyznacz objętość: V = pole·grubość = 120 m2 · 0,01 m = 1,2 m3. Następnie pomnóż przez gęstość z tabeli (np. dla stali ok. 8000 kg/m3), otrzymując 1,2·8000 = 9600 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach masa blachy wynika bezpośrednio z objętości i gęstości materiału. Stosuje się zależność m = ρ · V, gdzie: m to masa [kg], ρ to gęstość [kg/m3], a V to objętość [m3].

Krok 1: przeliczenie grubości. Grubość 10 mm trzeba zamienić na metry: 10 mm = 0,01 m. To najczęstszy punkt, w którym pojawia się błąd rzędu 1000 (mm vs m).

Krok 2: wyznaczenie objętości blachy. Blacha o polu 120 m2 i grubości 0,01 m ma objętość: V = 120 · 0,01 = 1,2 m3. W praktyce jest to objętość "pakietu" materiału potrzebnego do wykonania poszycia (bez uwzględniania strat technologicznych, jeśli nie podano inaczej).

Krok 3: wykorzystanie danych z tabeli. Z tabeli należy odczytać gęstość materiału blachy. Dla typowej blachy stalowej w zadaniach szkolnych przyjmuje się wartość około 8000 kg/m3 (często spotyka się też 7850 kg/m3 w materiałach ogólnych, ale tu decyduje tabela dołączona do zadania).

Krok 4: obliczenie masy. m = 1,2 m3 · 8000 kg/m3 = 9600 kg.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Zaniżona masa (np. 7200 kg) zwykle wynika z przyjęcia zbyt małej gęstości albo pomyłki w objętości. Zawyżone masy (np. 12800 kg lub 14400 kg) często pojawiają się, gdy ktoś użyje nie tej gęstości z tabeli, pomyli grubość (np. 0,012–0,015 m) albo popełni błąd w przeliczeniach jednostek. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić "zdroworozsądkowo", czy wynik jest spójny: 120 m2 blachy o grubości 1 cm to duża ilość stali, więc masa liczona w wielu tonach jest oczekiwana.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru m = ρ·V. Najpierw policz objętość blachy: V = pole·grubość (po zamianie mm na m). Potem pomnóż objętość przez gęstość ρ odczytaną z tabeli. Wynik otrzymasz w kilogramach.
Bo gęstość w tabelach technicznych jest zwykle w kg/m³. Aby jednostki się zgadzały, grubość musi być w metrach. Jeśli zostawisz 10 mm jako "10", objętość wyjdzie 1000 razy większa, a masa będzie błędna o rząd wielkości.
Gęstość (ρ) mówi, ile waży 1 m³ danego materiału. Jest to parametr zależny od rodzaju materiału (np. stal, aluminium) i bywa podawany w kg/m³. W takich zadaniach to kluczowa wartość do przeliczenia objętości na masę.
Objętość blachy traktujesz jak objętość płyty: V = S · t, gdzie S to pole [m²], a t to grubość [m]. Przykładowo 120 m² i 0,01 m daje 1,2 m³. Dopiero z tej objętości liczysz masę.
Tak, jest realistyczny przy gęstości około 8000 kg/m³. 120 m² o grubości 1 cm to 1,2 m³ materiału, a 1,2 m³ stali waży kilka–kilkanaście ton. Realność wyniku warto zawsze sprawdzać orientacyjnie przed wyborem odpowiedzi.
Najczęściej: brak zamiany mm na m, pomylenie wzoru (dzielenie zamiast mnożenia), błędny odczyt gęstości z tabeli (inna kolumna/jednostka), oraz liczenie z nieprawidłową grubością. Pomaga zapis jednostek przy każdym kroku.
Podczas planowania produkcji i zakupów materiału, a także przy rozliczaniu zużycia blach i ocenie masy sekcji kadłubowej. Masa wpływa na dobór transportu, urządzeń dźwigowych oraz na bilans mas jednostki pływającej w dokumentacji.
Na egzaminie decyduje wartość z tabeli dołączonej do zadania. W materiałach ogólnych spotyka się wartości w okolicy 7850 kg/m³, ale w testach bywa stosowane zaokrąglenie (np. 8000 kg/m³), aby rachunki były prostsze.
Tylko jeśli zadanie to wyraźnie wskazuje. Gdy podane jest "potrzeba 120 m² blachy", zwykle oznacza to już wymaganą ilość materiału do wykonania elementu. Odpady i naddatki są osobnym zagadnieniem technologicznym.
Zrób kontrolę jednostek i rzędu wielkości: 10 mm = 0,01 m, więc 120 m² · 0,01 m = 1,2 m³. Jeśli gęstość jest w tysiącach kg/m³, masa musi wyjść w tysiącach kg (kilka ton). To pomaga wyłapać pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Masa blachy oblicza się z zależności m = ρ·V."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gęstość" – definicja i jednostki w układzie SI, https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C4%99sto%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)
  • Engineering ToolBox: "Metals - Densities", (typowe gęstości metali, w tym stali), https://www.engineeringtoolbox.com/metal-alloys-densities-d_50.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Density of steel" / informacje o typowych wartościach gęstości stali (materiał porównawczy), https://en.wikipedia.org/wiki/Density#Various_materials (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy materiałoznawstwa: gęstość metali i stopów
  • Zadania rachunkowe z obliczania masy elementów z blach i profili
  • Instrukcje technologiczne stoczni dotyczące doboru materiału na poszycie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego