W zadaniach z organizacji robót melioracyjnych dobór koparki i osprzętu (np. pojemności łyżki) opiera się zwykle na skali robót, czyli ilości gruntu do odspojenia i przemieszczenia. Dlatego punktem wyjścia jest oszacowanie kubatury planowanego wykopu.
Krok 1: oblicz pole w m²
Powierzchnia 2,40 ha oznacza dużą powierzchnię robót ziemnych (1 ha = 10 000 m², więc jest to wielkość rzędu dziesiątek tysięcy m²).
Krok 2: oszacuj kubaturę
Kubaturę dla stawu o średniej głębokości liczy się w przybliżeniu jako: V = A × h, gdzie A to pole powierzchni dna/wykopu, a h to średnia głębokość. Przy takiej powierzchni i głębokości otrzymuje się bardzo dużą objętość gruntu, co w praktyce przemawia za zastosowaniem łyżki o większej pojemności (dla podniesienia wydajności i skrócenia czasu pracy).
Krok 3: dobór z tabeli zaleceń
Pytanie wprost wymaga, aby pojemność łyżki określić na podstawie zaleceń przedstawionych w tabeli. Dla robót o tak dużej skali właściwy jest przedział 1,00–1,50 m3.
Dlaczego pozostałe zakresy są nieprawidłowe?
- 0,25–0,50 m3 – typowo odpowiada małej skali wykopów lub pracom w ograniczonej przestrzeni; przy dużym stawie dawałoby to niską wydajność i nieuzasadnione wydłużenie robót.
- 0,50–0,75 m3 – to nadal pojemność raczej dla mniejszych zadań; ryzyko błędu polega na intuicyjnym wyborze "często spotykanej" łyżki bez odniesienia do kubatury.
- 0,75–1,00 m3 – opcja graniczna, kusząca, jeśli ktoś zaniży kubaturę przez błąd jednostek (ha) albo niedokładnie odczyta zalecenia z tabeli. Przy tej skali robót tabela wskazuje jednak większy przedział.
Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniu kluczowe są dwie rzeczy: poprawne przeliczenie jednostek (ha → m²) oraz uważne dopasowanie wyniku do odpowiedniego wiersza/przedziału w tabeli. Nawet poprawne obliczenie kubatury nie wystarczy, jeśli dobór nie jest zgodny z zaleceniem tabelarycznym.
