KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 13.
Do wykonania wstawek przy zaprawianiu sęków należy zastosować wiertło
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wstawki przy zaprawianiu sęków wykonuje się tak, aby miały powtarzalny kształt i pasowały do przygotowanego gniazda w drewnie.
Do takiej pracy dobiera się wiertło pozwalające uzyskać prosty, cylindryczny kształt wstawki, czyli rozwiązanie określane jako "cylindryczne uniwersalne".

Pełne wyjaśnienie:

Zaprawianie sęków polega na usunięciu wadliwego fragmentu (np. luźnego, spękanego lub wykruszającego się sęka) i zastąpieniu go dopasowaną wstawką z drewna. Kluczowe jest, aby wstawka miała regularny kształt, dała się pewnie wkleić i po obróbce (wyrównaniu, szlifowaniu) tworzyła jednolitą powierzchnię.

Odpowiedź "cylindryczne uniwersalne" jest uznawana za właściwą, ponieważ wskazuje na narzędzie pozwalające wykonywać elementy o kształcie cylindrycznym, typowym dla prostych wstawek (korków) używanych do uzupełnień. W praktyce szkolnej dobór wiertła do takiej operacji opiera się na tym, czy uzyskamy powtarzalny, gładki walec i czy praca będzie możliwa do wykonania bez dodatkowych, specjalistycznych przystawek.

Pozostałe propozycje mogą wprowadzać w błąd z powodów funkcjonalnych:

  • "środkowiec dwuostrzowy" oraz "środkowiec płaski" to nazwy, które mogą być kojarzone z wykonywaniem otworów prowadzących lub centrowaniem, a nie bezpośrednio z uzyskaniem wstawki o określonej geometrii. Uczeń może pomylić wiercenie otworu pod wstawkę z wykonywaniem samej wstawki.
  • "cylindryczne z wypychaczem" sugeruje rozwiązanie wyspecjalizowane konstrukcyjnie. W niektórych warsztatach takie cechy mogą być przydatne przy seryjnym wykonywaniu korków, jednak w kontekście pytania egzaminacyjnego nie musi to być narzędzie rozumiane jako podstawowe i "właściwe" do tej operacji.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj polecenie pod kątem tego, czy dotyczy ono wstawki (czyli elementu, który ma powstać), czy gniazda (czyli otworu/miejsca w materiale). To rozróżnienie często decyduje o wyborze właściwego typu wiertła.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaprawianie sęków to metoda naprawy wady drewna polegająca na usunięciu wadliwego sęka (np. luźnego, spękanego) i uzupełnieniu miejsca wstawką z drewna lub innym dopasowanym elementem. Celem jest uzyskanie stabilnej, estetycznej powierzchni do dalszej obróbki.
Wstawka zastępuje usunięty fragment drewna i ma przywrócić ciągłość materiału. Powinna być dopasowana kształtem i kierunkiem włókien tak, aby po wklejeniu oraz obróbce (wyrównaniu i szlifowaniu) miejsce naprawy było trwałe i możliwie mało widoczne.
Kształt wstawki decyduje o doborze narzędzia i technologii wykonania. Regularny kształt (np. cylindryczny) łatwiej wykonać i dopasować do gniazda, a także przewidzieć efekt po klejeniu. W pytaniach testowych często sprawdza się właśnie dopasowanie narzędzia do geometrii elementu.
Najczęściej wskazuje się wiertło pozwalające uzyskać powtarzalny element o kształcie walca, czyli narzędzie do wykonywania prostych, cylindrycznych wstawek. Na testach ważne jest, aby odróżnić wiercenie otworu pod wstawkę od wykonywania samej wstawki.
Tak, to częsty błąd. Gniazdo to miejsce w materiale, które przygotowujesz pod uzupełnienie, a wstawka to element, który ma w to miejsce wejść. Pytania egzaminacyjne bywają krótkie, więc warto zatrzymać się i ustalić, czy chodzi o wykonanie "otworu", czy "korka/wstawki".
Najczęstsze błędy to: niedokładne oczyszczenie miejsca po sęku, zbyt luźne dopasowanie wstawki, dobór niewłaściwego kleju, nieprawidłowe ustawienie kierunku włókien oraz zbyt szybka obróbka przed związaniem kleju. Każdy z nich obniża trwałość naprawy.
Zaprawianie sęków bywa lepsze, gdy wada jest duża, sęk jest luźny lub miejsce musi być wytrzymałe mechanicznie. Wstawka z drewna może pracować podobnie jak materiał bazowy, podczas gdy masa szpachlowa jest zwykle rozwiązaniem bardziej kosmetycznym i mniej odpornym na obciążenia.
Nazwy handlowe i warsztatowe mogą się różnić, a podobne narzędzia bywają określane innymi terminami. W testach najlepiej kierować się funkcją: czy narzędzie służy do wykonania elementu o określonym kształcie, czy do wykonania gniazda/otworu w materiale. To ogranicza ryzyko pomyłki terminologicznej.
Wskazówką są słowa opisujące operację technologiczną (np. "zaprawianie", "wstawki", "sęki") oraz wymienienie konkretnego narzędzia (np. "wiertło"). Wtedy odpowiedzi zwykle odnoszą się do typu osprzętu i jego przeznaczenia, a nie do czynności ogólnych.
Najlepiej tworzyć własne skojarzenia "operacja → narzędzie → efekt". Dla każdej czynności (wiercenie, frezowanie, wykonywanie wstawek, fazowanie) zapisz, jaki ma być wynik w materiale. Następnie dopasuj do tego typ narzędzia. Taka metoda działa lepiej niż wkuwanie samych nazw.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Instrukcje BHP i stanowiskowe do prac wiertarskich w stolarstwie
  • Podręczniki/poradniki technologii drewna omawiające wady drewna i metody napraw
  • Katalogi producentów osprzętu do drewna (część opisowa typów wierteł i ich zastosowań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego