KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 36.
Do wykonania wstawek wklejanych w naprawiane miejsca na powierzchni zabytkowego mebla należy dobrać drewno, które
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wstawka powinna być możliwie najbardziej zgodna z materiałem mebla, aby po naprawie nie odcinała się wyglądem i zachowywała się podobnie w czasie. Drewno o większej wilgotności może później wysychać, kurczyć się i powodować szczeliny lub odspojenia. Różny rysunek albo celowo ciemniejsza barwa zwykle uwidaczniają naprawę.

Pełne wyjaśnienie:

Przy wykonywaniu wstawek wklejanych w naprawiane miejsca dąży się do tego, aby naprawa była zgodna materiałowo i wizualnie z oryginalnym podłożem. Odpowiedź "jest zbliżone wiekiem do wieku drewna w naprawianym meblu" odnosi się do praktycznej zasady, że w naprawach mebli (zwłaszcza starszych) preferuje się drewno, które będzie jak najbardziej zbliżone do materiału istniejącego, tak aby nie tworzyć wyraźnego kontrastu i aby zachowanie materiału w czasie było możliwie podobne.

Dlaczego pozostałe propozycje są niekorzystne?

  • "ma barwę ciemniejszą od barwy naprawianego drewna" – celowe dobieranie ciemniejszej barwy nie jest regułą. W praktyce zależy nam na tym, by po obróbce i wykończeniu nie było widać łatki. Zbyt ciemna wstawka może odcinać się od tła i utrwalać wrażenie nieestetycznej naprawy.
  • "odróżnia się rysunkiem od drewna naprawianego" – inny rysunek słojów, inna struktura lub kierunek usłojenia zwykle powodują, że naprawa pozostaje widoczna nawet po starannym wykończeniu. Wstawki dobiera się tak, aby rysunek był możliwie podobny i "prowadził się" zgodnie z otoczeniem.
  • "ma wilgotność większą od wilgotności drewna w naprawianym meblu" – to szczególnie ryzykowne technologicznie. Drewno o wyższej wilgotności po wklejeniu może wysychać, a w konsekwencji kurczyć się, co sprzyja powstawaniu szczelin, nierówności lub osłabieniu spoiny klejowej. W naprawach dąży się do zgodności wilgotności elementów łączonych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się wariant z większą wilgotnością, zwykle jest to sygnał zagrożenia dla trwałości (skurcz/pęcznienie). Natomiast kryteria estetyczne (barwa i rysunek) powinny zmierzać do dopasowania, a nie do podkreślania różnic.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Drewno na wstawkę dobiera się tak, by było jak najbardziej podobne do podłoża: gatunek, układ słojów, gęstość i stan wysuszenia. Celem jest trwałość (brak późniejszych szczelin) oraz spójny wygląd po obróbce i wykończeniu.
Wilgotniejsza wstawka po wklejeniu będzie wysychała i kurczyła się, co może dać szczelinę na styku lub osłabić spoinę klejową. Różnice wilgotności zwiększają też ryzyko paczenia i nierówności powierzchni.
W praktyce oba czynniki są ważne, ale wilgotność wpływa na trwałość i stabilność naprawy. Kolor można częściowo korygować wykończeniem, natomiast błędna wilgotność może powodować pękanie, szczeliny i odspojenia, których nie da się "zamaskować" lakierem.
Inny rysunek lub kierunek usłojenia sprawia, że wstawka jest widoczna jako "łatka", nawet po starannym szlifowaniu i lakierowaniu. Różnice struktury mogą też inaczej przyjmować bejcę i lakier, co dodatkowo podkreśla miejsce naprawy.
Zwykle nie. Zbyt ciemna wstawka może odcinać się od otoczenia i wyglądać nienaturalnie. Dąży się do dopasowania, a ewentualne korekty barwy wykonuje się etapem wykończenia, tak aby całość była spójna wizualnie.
Można użyć wilgotnościomierza elektrycznego (szybko, orientacyjnie) lub metody suszarkowo-wagowej (dokładniej, ale dłużej). Ważne jest porównanie wyników dla wstawki i elementu mebla oraz unikanie dużych różnic.
W kontekście napraw mebli (zwłaszcza starszych) chodzi o możliwie dużą zgodność materiału z oryginałem, aby naprawa nie wyróżniała się i zachowywała podobnie w czasie. To skrót myślowy wskazujący na dobór drewna "jak najbardziej zbliżonego".
Najczęstsze błędy to: zbyt duża różnica wilgotności, niedopasowanie kierunku włókien, zbyt luźne dopasowanie kształtu (szczeliny), słabe przygotowanie powierzchni do klejenia oraz zbyt agresywne szlifowanie prowadzące do "zapadnięcia" wstawki.
Nawet przy poprawnej spoinie wstawka może być widoczna, jeśli ma inną strukturę, inny rysunek słojów lub inaczej przyjmuje bejcę i lakier. Różnice ujawniają się też przy zmianach oświetlenia lub kąta patrzenia na powierzchnię.
Warto opanować podstawy: wilgotność i praca drewna, dobór gatunku i usłojenia, zasady dopasowania wstawek, przygotowanie powierzchni do klejenia oraz typowe skutki błędów (szczeliny, paczenie, widoczna "łatka"). Pomaga też analizowanie krótkich scenariuszy z praktyki.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wstawka powinna być możliwie najbardziej zgodna z materiałem mebla, aby po naprawie nie odcinała się wyglądem i zachowywała się podobnie w czasie.

Źródła:

  • PN-EN 13183-1:2004, "Wilgotność tarcicy. Część 1: Oznaczanie wilgotności metodą suszarkowo-wagową"
  • PN-EN 13183-2:2004, "Wilgotność tarcicy. Część 2: Oznaczanie wilgotności metodą elektryczną (oporomierze)"

Materiały:

  • Materiały szkolne i instrukcje pracowni stolarskich dotyczące napraw i wklejania wstawek
  • Podstawy technologii drewna (wilgotność, skurcz, pęcznienie) – podręczniki do szkół branżowych
  • Karty techniczne klejów do drewna (zalecenia dot. wilgotności i przygotowania powierzchni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego