W zaprawie cementowo-wapiennej podstawowe składniki stałe to: cement (spoiwo hydrauliczne), wapno (spoiwo poprawiające urabialność i "plastyczność") oraz piasek (kruszywo). Jeżeli w zadaniu podano proporcję objętościową 1:2,5:10,5, to oznacza to, że na każdą jedną część objętości cementu należy przyjąć 2,5 części wapna oraz 10,5 części piasku.
Dlaczego nie uwzględnia się wody w tej proporcji? Woda zarobowa jest niezbędna do uzyskania odpowiedniej konsystencji i urabialności mieszanki, ale jej ilość zależy m.in. od wilgotności piasku, sposobu mieszania i wymaganej konsystencji roboczej. Z tego powodu w zadaniach o proporcjach 1:2,5:10,5 zazwyczaj bada się rozumienie relacji między składnikami stałymi, a nie stałe "części wody".
Ocena odpowiedzi:
- 1 część cementu, 2,5 części wapna i 10,5 części piasku – poprawnie odtwarza podaną proporcję dla trzech typowych składników zaprawy cementowo-wapiennej.
- 1 część cementu, 2,5 części wapna i 10,5 części wody – błędne podstawienie piasku wodą. Woda nie pełni roli kruszywa i nie jest elementem takiej proporcji objętościowej.
- 1 część wapna, 2,5 części cementu i 10,5 części piasku – błędna zamiana miejscami cementu i wapna. Zadanie wymaga zachowania kolejności składników wynikającej z zapisu proporcji.
- 1 część wapna, 2,5 części cementu i 10,5 części wody – jednocześnie zawiera dwa typowe błędy: zamianę kolejności spoiw oraz podmianę piasku na wodę.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o "proporcję objętościową składników" najpierw ustal, jakie trzy składniki są typowe dla danej zaprawy (tu: cement, wapno, piasek), a dopiero potem dopasuj liczby w tej samej kolejności. Wodę traktuj jako parametr dobierany do konsystencji, chyba że zadanie wyraźnie podaje jej udział.
