KWALIFIKACJA AUD2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 20.
Do wykonania zdjęć plenerowych w promieniowaniu podczerwonym należy zaopatrzyć się w aparat fotograficzny małoobrazkowy z kompletem obiektywów i statywem oraz w odpowiedni filtr
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Fotografia w podczerwieni wymaga zarówno filtra odcinającego światło widzialne i przepuszczającego IR, jak i materiału światłoczułego reagującego na promieniowanie długofalowe.
Film ortochromatyczny ma ograniczoną czułość w czerwieni, więc nie jest właściwy. Filtr UV dotyczy innego zakresu widma.

Pełne wyjaśnienie:

Zdjęcia w promieniowaniu podczerwonym (IR) powstają wtedy, gdy układ rejestrujący rzeczywiście rejestruje promieniowanie podczerwone, a nie tylko światło widzialne. W praktyce wymaga to dwóch zgodnych elementów: (1) filtra IR, który ogranicza dopływ światła widzialnego i przepuszcza wybrany zakres podczerwieni, oraz (2) materiału światłoczułego (tu: filmu) o czułości przesuniętej w stronę dłuższych fal, czyli "czułego na promieniowanie długofalowe".

Odpowiedź "IR i film czuły na promieniowanie długofalowe" jest spójna: filtr selekcjonuje pasmo, a film potrafi na nie zareagować. W plenerze często dochodzą dłuższe czasy ekspozycji, dlatego w treści pojawia się również statyw jako element praktycznie uzasadniony.

Pozostałe propozycje są błędne, bo łączą niewłaściwe pasmo lub niewłaściwą czułość:

  • "jasnoczerwony i film ortochromatyczny" – filtr czerwony działa w zakresie widzialnym (tłumi krótsze fale), natomiast film ortochromatyczny ma ograniczoną czułość na czerwień, więc zestaw nie służy do rejestracji IR.
  • "IR i film ortochromatyczny" – sam filtr IR nie wystarczy, jeśli materiał nie jest czuły na odpowiednio długie fale; ortochromatyczność wskazuje na ograniczenia w czerwieni, co czyni parę niespójną.
  • "UV i film czuły na promieniowanie długofalowe" – filtr UV dotyczy nadfioletu, czyli przeciwnego krańca widma niż IR; nawet czuły film nie rozwiązuje problemu, bo filtr selekcjonuje niewłaściwy zakres.

Na egzaminie zwracaj uwagę na zgodność pasma: filtr ma przepuszczać to, co chcesz rejestrować, a nośnik (film/sensor) musi mieć na to realną czułość. Jeśli jedno z nich nie pasuje, zestaw jest nieprawidłowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fotografia w podczerwieni to rejestracja promieniowania IR zamiast (lub obok) światła widzialnego. Daje charakterystyczne efekty, np. jasną roślinność i inne odwzorowanie kontrastu nieba. Kluczowe jest, by filtr i materiał rejestrujący były "zestrojone" na ten sam zakres fal.
Filtr IR działa jak selektor pasma: ogranicza dopływ światła widzialnego i przepuszcza podczerwień. Dzięki temu aparat rejestruje głównie IR, a nie standardowy obraz widzialny. W plenerze często skutkuje to dłuższą ekspozycją, dlatego stabilizacja (np. statyw) jest praktyczna.
Nawet najlepszy filtr IR nie pomoże, jeśli materiał światłoczuły nie reaguje na dłuższe fale. Film musi mieć odpowiednią czułość spektralną, aby promieniowanie długofalowe mogło wytworzyć obraz. W przeciwnym razie otrzymasz kadr niedoświetlony lub bez oczekiwanego efektu IR.
Nie jest to właściwy wybór, bo ortochromatyczność oznacza ograniczoną czułość w czerwieni, a tym bardziej brak przygotowania do rejestracji dalekiej podczerwieni. W zadaniach egzaminacyjnych "ortochromatyczny" zwykle pełni rolę pułapki: brzmi fachowo, ale nie pasuje do rejestracji IR.
UV i IR to dwa różne, przeciwne krańce widma poza światłem widzialnym. Filtr UV służy do ograniczania nadfioletu, a nie do przepuszczania podczerwieni. Jeżeli celem jest rejestracja IR, filtr UV wybiera niewłaściwy zakres i nie pozwala uzyskać efektu podczerwieni.
Najczęstszy błąd to wybór filtra "czerwonego" lub "UV" zamiast IR, bo uczący się kojarzą "nietypowe promieniowanie" z dowolnym filtrem. Drugi błąd to nieuwzględnienie czułości materiału: filtr i film muszą pasować do tego samego zakresu fal, inaczej para jest niespójna.
Szukaj wskazówek językowych: "promieniowanie podczerwone", "IR" oraz "promieniowanie długofalowe". Taki zestaw sugeruje, że chodzi nie o zwykły efekt czerwonego filtra w świetle widzialnym, lecz o rejestrację fal dłuższych niż widzialne. Odpowiedzi o UV dotyczą innego zakresu.
Często tak, bo filtry IR ograniczają ilość światła widzialnego docierającego do materiału, co może wydłużać czas naświetlania. Statyw zmniejsza ryzyko poruszenia i poprawia ostrość. W zadaniach teoretycznych statyw bywa sygnałem, że ekspozycje mogą być dłuższe niż standardowo.
Najbardziej "wdzięczne" są rośliny (liście, trawa) oraz sceny z niebem i chmurami, bo odbicie i pochłanianie IR różni się od widzialnego. Dzięki temu kontrast i tonalność mogą się wyraźnie zmieniać. Na egzaminie nie trzeba znać przykładów miejsc, ale warto rozumieć zasadę różnego odbicia IR.
Ucz się parami: filtr = przepuszczane pasmo, materiał = czułość na pasmo. Powtórz różnice między typami filmów (np. ortochromatyczny vs. o poszerzonej czułości) oraz przeznaczenie filtrów UV i IR. Pomaga rozwiązywanie zadań, gdzie trzeba wykryć niespójność zestawu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że filtr UV dotyczy innego zakresu widma.

Źródła:

  • ILFORD Photo / Harman Technology: "ILFORD SFX 200 – Technical Information / Data Sheet" (czułość spektralna, zastosowania filtrów), https://www.ilfordphoto.com/ilford-sfx-200/ - accessed 2026-03-02
  • Hoya Filters: informacje produktowe o filtrach IR (np. IR72) i ich przeznaczeniu, https://hoyafilterusa.com/pages/infrared - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik fotografii omawiający filtry i czułość spektralną materiałów
  • Karty katalogowe/datasheet filmów o poszerzonej czułości w czerwieni/IR
  • Instrukcje producentów filtrów IR (charakterystyki transmisji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego