KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 18.
Do wykonywania której czynności przeznaczone jest narzędzie przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest przeznaczone do odizolowywania żył przewodów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie widoczne na rysunku to typowy przyrząd do zdejmowania izolacji z przewodów. Jego kształt i elementy robocze są dostosowane do nacinania i ściągania izolacji bez uszkadzania metalowej żyły. Dlatego poprawna jest odpowiedź: odizolowywania żył przewodów.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce monterskiej elektryk bardzo często musi przygotować przewód do wykonania połączenia (np. w puszce, rozdzielnicy, oprawie oświetleniowej). Jednym z kluczowych etapów jest odizolowanie żyły, czyli usunięcie fragmentu izolacji tak, aby odsłonić metalowy przewodnik na odpowiednią długość.

Odpowiedź "Odizolowywania żył przewodów." jest poprawna, ponieważ narzędzia tego typu mają elementy tnące/prowadzące zaprojektowane do pracy na izolacji: pozwalają wykonać nacięcie osłony i ściągnąć ją w sposób kontrolowany. Celem jest odsłonięcie żyły przy możliwie małym ryzyku jej nacięcia lub osłabienia, co bezpośrednio wpływa na trwałość i bezpieczeństwo połączeń.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych narzędzi i czynności:

  • "Przecinania karbowanych rur winidurowych." – do cięcia rur osłonowych (karbowanych) stosuje się zwykle noże, obcinaki lub narzędzia do tworzyw. Ściągacz izolacji nie jest optymalny do takiego materiału i kształtu, a użycie go w tym celu grozi uszkodzeniem narzędzia i nierównym cięciem.
  • "Zaciskania tulejek na końcówkach przewodów." – zaciskanie tulejek wymaga zaciskarki (praski) o odpowiednim profilu, aby uzyskać właściwy docisk i kształt zacisku. Narzędzie do odizolowywania nie zapewnia kontrolowanego zacisku i nie spełni wymagań jakościowych połączenia.
  • "Mocowania przewodów wtynkowych do ściany." – do mocowania przewodów używa się uchwytów, klipsów, kołków, opasek lub innych elementów montażowych. Ściągacz izolacji nie służy do wykonywania mocowań i nie zastępuje osprzętu instalacyjnego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie odwołuje się do rysunku narzędzia, zwracaj uwagę na część roboczą: gniazda o określonych średnicach, ogranicznik długości, szczęki chwytające izolację – to cechy typowe dla odizolowywania. Jeśli narzędzie ma matryce zaciskowe lub zapadkowy mechanizm docisku, wtedy częściej będzie to zaciskarka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odizolowywanie to usunięcie fragmentu izolacji z końca przewodu tak, aby odsłonić metalową żyłę na wymaganą długość. Wykonuje się je przed skręcaniem, zaciskaniem tulejek lub podłączaniem przewodu do zacisków. Kluczowe jest, by nie naciąć ani nie przerwać drutów żyły.
Najczęściej widać szczęki lub otwory dopasowane do średnic przewodów oraz elementy, które chwytają izolację i ją zsuwają. Często jest też ogranicznik długości zdejmowanej izolacji. W odróżnieniu od zaciskarki nie ma typowych matryc do tulejek.
Nacięta lub nadłamana żyła ma mniejszy przekrój czynny, może się grzać i łatwiej pęka pod wpływem drgań lub dokręcania zacisku. To zwiększa ryzyko awarii i przegrzewania połączenia. Dobre odizolowanie ma odsłonić metal, ale nie osłabić przewodnika.
Do zaciskania tulejek używa się zaciskarki (praski) do końcówek tulejkowych, dobranej do zakresu przekrojów przewodów. Narzędzie to formuje tulejkę odpowiednim profilem i zapewnia właściwy docisk. Ściągacz izolacji może przygotować przewód, ale nie zastępuje zaciskarki.
Można, ale jest to bardziej ryzykowne: łatwo przeciąć druty żyły albo zrobić zbyt głębokie nacięcie. Ściągacz izolacji jest bezpieczniejszy i powtarzalny, szczególnie przy cienkich przewodach oraz pracy seryjnej. Na egzaminie zwykle oczekuje się znajomości właściwych narzędzi.
Długość odizolowania dobiera się do zaleceń osprzętu: tak, by żyła wchodziła do końca toru prądowego, a izolacja dochodziła możliwie blisko zacisku. Zbyt krótko odsłonięta żyła może dać słaby styk, a zbyt długa może powodować odsłonięcie przewodnika i ryzyko zwarcia.
Tulejki stosuje się, gdy przewód jest linką (wielożyłowy, giętki) i ma być wprowadzony do zacisku śrubowego lub sprężynowego. Tulejka porządkuje druty i poprawia jakość połączenia. Najpierw przewód się odizolowuje, a dopiero potem zaciska tulejkę odpowiednią zaciskarką.
Oba narzędzia bywają szczypcowe i mają uchwyty podobne wizualnie, więc działa skojarzenie "szczypce = zaciskanie". Warto szukać cech funkcjonalnych: ściągacz ma element do zdejmowania izolacji, a zaciskarka ma matryce/profil zacisku oraz często mechanizm zapadkowy wymuszający pełne zaciśnięcie.
Najczęstsze skutki to słaby kontakt w zacisku, grzanie połączenia, iskrzenie, a nawet uszkodzenie aparatu lub przewodu. Zdarza się też zwarcie, gdy pozostanie zbyt długi odsłonięty odcinek żyły. Dlatego poprawne odizolowanie jest podstawą trwałej i bezpiecznej instalacji.
Najlepiej ćwiczyć na realnych narzędziach z pracowni: ściągacz izolacji, zaciskarka, obcinaki, wkrętaki, mierniki. Ucz się po cechach roboczych, nie po kolorze rękojeści. Pomaga też przegląd kart katalogowych i instrukcji użycia narzędzi stosowanych w szkole lub na praktykach.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Narzędzie widoczne na rysunku to typowy przyrząd do zdejmowania izolacji z przewodów."

Materiały:

  • Instrukcje BHP i stanowiskowe dotyczące prac instalacyjnych oraz używania narzędzi ręcznych
  • Karty katalogowe i instrukcje użytkowania narzędzi do odizolowywania (ściągacze izolacji) od producenta używanego w pracowni
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: rozdział o narzędziach monterskich i przygotowaniu przewodów do połączeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego