Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 5.
Do wytrawiania płytek PCB wykorzystuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadsiarczan sodowy (Na2S2O8) w roztworze wodnym jest środkiem trawiącym miedź na laminacie PCB, więc usuwa nieosłonięte pola i pozostawia ścieżki. Pasta lutownicza i topnik służą do lutowania, a alkohol izopropylowy służy głównie do czyszczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Wytrawianie płytek PCB to etap, w którym chemicznie usuwa się miedź z tych miejsc laminatu, które nie są chronione warstwą maskującą (np. tonerem lub fotorezystem). Celem jest uzyskanie układu pól i ścieżek przewodzących.

Nadsiarczan sodowy (Na2S2O8) jest jednym z typowych środków trawiących stosowanych w praktyce szkolnej i hobbystycznej. W postaci roztworu wodnego działa jako utleniacz, co umożliwia rozpuszczanie miedzi z powierzchni płytki w obszarach nieosłoniętych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Pasta lutownicza to materiał do procesu lutowania (zwykle mieszanina spoiwa i topnika). Nie służy do usuwania miedzi z laminatu i nie jest odczynnikiem trawiącym.
  • Topnik wspomaga lutowanie przez poprawę zwilżania i ograniczanie/usu­wanie tlenków na powierzchni metali w trakcie łączenia. To inna funkcja technologiczna niż trawienie ścieżek.
  • Alkohol izopropylowy (IPA) wykorzystuje się głównie do czyszczenia płytek (np. usuwania pozostałości topnika, odtłuszczania). Sam w sobie nie jest standardowym środkiem do trawienia miedzi w technologii PCB.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "trawienia PCB", szukaj nazw typowych odczynników trawiących (np. nadsiarczany, chlorek żelaza), a nie materiałów do lutowania ani rozpuszczalników czyszczących.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest trawienie płytek PCB i po co się je wykonuje?
Trawienie PCB to chemiczne usuwanie warstwy miedzi z laminatu w miejscach, które nie mają ochronnej maski. Dzięki temu zostają tylko zaprojektowane ścieżki i pola lutownicze, czyli przewodzące połączenia w układzie elektronicznym.
Jak działa nadsiarczan sodowy podczas trawienia miedzi?
Nadsiarczan sodowy w roztworze działa jako utleniacz, co umożliwia przejście miedzi z powierzchni laminatu do roztworu. W praktyce oznacza to, że nieosłonięte fragmenty miedzi znikają, a chronione (np. tonerem/fotorezystem) pozostają.
Dlaczego pasta lutownicza nie nadaje się do trawienia PCB?
Pasta lutownicza jest przeznaczona do lutowania: zawiera spoiwo i składniki ułatwiające zwilżanie oraz łączenie elementów z padami. Nie jest odczynnikiem trawiącym i nie służy do selektywnego usuwania miedzi z laminatu.
Co robi topnik i czemu nie jest środkiem do trawienia?
Topnik wspomaga lutowanie, bo ogranicza utlenianie i pomaga usuwać tlenki z powierzchni metali w miejscu lutowania. To działanie "lokalne" i związane z procesem łączenia. Trawienie to osobny etap, w którym usuwa się miedź z całych obszarów płytki.
Czy alkohol izopropylowy może wytrawić miedź na płytce?
Alkohol izopropylowy (IPA) jest typowym środkiem do czyszczenia i odtłuszczania płytek oraz usuwania pozostałości topnika. Nie jest standardowym odczynnikiem do trawienia miedzi w technologii PCB, więc nie zastąpi roztworu trawiącego.
Jakie inne środki poza nadsiarczanem sodowym stosuje się do trawienia PCB?
W praktyce spotyka się kilka środków trawiących. Popularny jest m.in. chlorek żelaza(III) oraz inne nadsiarczany. Na egzaminie warto kojarzyć, że są to odczynniki "trawiące", a nie materiały lutownicze czy rozpuszczalniki czyszczące.
Jak odróżnić pytanie o trawienie od pytania o lutowanie na egzaminie?
Trawienie dotyczy usuwania miedzi z laminatu i "robienia ścieżek". Lutowanie dotyczy łączenia elementów z płytką. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się topnik, cyna, pasta lutownicza lub kalafonia, to zwykle są to pojęcia z lutowania, nie z trawienia.
Jakie są typowe błędy uczniów przy rozpoznawaniu środków do trawienia PCB?
Częsty błąd to wrzucanie do jednej kategorii wszystkich chemikaliów używanych "przy płytce" i wybór IPA lub topnika, bo są znane z praktyki. Drugi błąd to kojarzenie, że topnik "czyści metal", więc rzekomo może też "trawić" miedź.
Kiedy w procesie wykonywania płytki drukowanej wykonuje się trawienie?
Trawienie wykonuje się po przygotowaniu wzoru ścieżek na miedzi (np. metodą termotransferu lub fotochemiczną). Dopiero po wytrawieniu, płukaniu i ewentualnym usunięciu warstwy ochronnej zwykle przechodzi się do wiercenia i montażu elementów.
Jak przygotować się do pytań o PCB na egzaminie technika elektronika?
Uporządkuj etapy: przygotowanie laminatu, naniesienie maski, trawienie, płukanie, wiercenie, montaż, lutowanie, czyszczenie. Zrób listę: co jest do trawienia (odczynniki), co do lutowania (topniki/pasty), a co do czyszczenia (IPA).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Nadsiarczan sodowy (Na2S2O8) w roztworze wodnym jest środkiem trawiącym miedź na laminacie PCB, więc usuwa nieosłonięte pola i pozostawia ścieżki."

Źródła:

  • Wikipedia: "Sodium persulfate" (opis związku Na2S2O8 i zastosowań), https://en.wikipedia.org/wiki/Sodium_persulfate - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: "Etching (printed circuit boards)" (proces trawienia PCB i przykładowe odczynniki), https://en.wikipedia.org/wiki/Etching_(printed_circuit_boards) - dostęp 2026-02-18
  • Sigma-Aldrich / Merck: strona produktu "Sodium persulfate" (informacje produktowe i powiązane dokumenty bezpieczeństwa), https://www.sigmaaldrich.com/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii płytek drukowanych (etapy: projekt–transfer–trawienie–wiercenie–montaż)
  • Karty charakterystyki (SDS) stosowanych odczynników: nadsiarczany, chlorek żelaza(III)
  • Instrukcje pracowniane (procedury trawienia, przygotowanie roztworu, utylizacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego