KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 6.
Do wyznaczania wytrzymałości i wydłużenia przędzy służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zrywarka (maszyna wytrzymałościowa) służy do rozciągania próbki przędzy aż do zerwania, dzięki czemu wyznacza się jej wytrzymałość (siłę zrywającą) oraz wydłużenie przy zerwaniu. Skrętomierz bada skręt, motowidło przygotowuje odcinki/nawoje, a sprawdzian pasmowy nie służy do próby zrywania.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć wytrzymałość i wydłużenie przędzy, wykonuje się badanie mechaniczne polegające na kontrolowanym rozciąganiu próbki. Urządzeniem przeznaczonym do takiej próby jest zrywarka (maszyna wytrzymałościowa): chwyta przędzę w szczękach, zwiększa obciążenie lub przemieszczenie, rejestruje siłę oraz odkształcenie, a następnie doprowadza do zerwania. Wynikiem jest m.in. wartość siły/naprężenia zrywającego oraz procentowe (lub w jednostkach długości) wydłużenie w chwili zerwania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Skrętomierz służy do pomiaru skrętu przędzy (ile skrętów przypada na określoną długość). To inna cecha niż wytrzymałość i wydłużenie, więc nie zastąpi próby rozciągania do zerwania.
  • Sprawdzian pasmowy kojarzy się z kontrolą surowca/pasma, ale nie jest urządzeniem do pomiaru parametrów zrywania przędzy. Nie realizuje kontrolowanego obciążania próbki ani rejestracji siły zrywającej.
  • Motowidło automatyczne wykorzystuje się do nawijania przędzy na motki (przygotowanie próbki o określonej długości/odcinkach), co ułatwia dalsze badania lub ważenie. Samo w sobie nie mierzy wytrzymałości na rozciąganie ani wydłużenia.

W praktyce krawiectwa i przygotowania produkcji odzieży świadomość, że parametry mechaniczne przędzy bada się na zrywarce, pomaga właściwie interpretować wymagania jakościowe nici: zbyt niska wytrzymałość może skutkować pękaniem podczas szycia, a nieodpowiednie wydłużenie może pogarszać trwałość i wygląd szwu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zrywarka mierzy parametry z próby rozciągania przędzy, przede wszystkim siłę (wytrzymałość) zrywającą oraz wydłużenie próbki w trakcie obciążania, w tym wydłużenie w momencie zerwania. To podstawowe dane do oceny jakości przędzy i nici.
Wydłużenie przy zerwaniu to odkształcenie (zwykle w %) osiągnięte tuż przed zerwaniem. Pomaga ocenić, czy przędza/nić będzie pracować w szwie bez pękania i bez nadmiernego rozciągania, które mogłoby zniekształcać szew lub materiał.
Skrętomierz służy do pomiaru skrętu (liczby skrętów na długości), a nie do kontrolowanego rozciągania próbki. Nie mierzy siły zrywającej ani wydłużenia przy obciążeniu, więc nie zastępuje zrywarki w ocenie wytrzymałościowej.
Skręt to skręcenie włókien w przędzy. Zmienia spójność i zachowanie mechaniczne: zwykle zbyt mały skręt osłabia przędzę, a zbyt duży może ją usztywniać i pogarszać podatność na rozciąganie. Skręt mierzy się skrętomierzem, a nie zrywarką.
Motowidło automatyczne służy do nawijania przędzy na motki i przygotowania odcinków o określonej długości. Ułatwia to dalsze czynności kontrolne (np. przygotowanie próbek), ale samo urządzenie nie wykonuje próby rozciągania ani nie wyznacza wytrzymałości.
Przyrządy do skrętu (np. skrętomierz) odnoszą się do liczby skrętów i mają mechanizm odkręcania/skręcania na odcinku. Zrywarka ma szczęki mocujące próbkę i układ obciążania/rejestracji siły oraz wydłużenia podczas rozciągania aż do zerwania.
Najczęstsze są pomyłki wynikające ze skojarzeń: wybór motowidła, bo "pracuje z przędzą", albo skrętomierza, bo "coś mierzy". Warto zapamiętać: siła i wydłużenie pochodzą z próby rozciągania, więc dotyczą zrywarki.
Tak. Jeśli nić ma zbyt małą wytrzymałość, może pękać podczas szycia lub użytkowania, szczególnie w miejscach obciążonych (np. szwy boczne, krok). Odpowiednia wytrzymałość i wydłużenie pomagają uzyskać trwały szew bez rozchodzenia.
Badanie jest zasadne przy weryfikacji partii przędzy/nici (np. nowy dostawca, zmiana surowca), przy reklamacjach związanych z pękaniem nici oraz przy doborze nici do szczególnie obciążonych wyrobów. Wyniki pomagają ocenić ryzyko problemów w produkcji.
Najlepiej uczyć się "parametr → przyrząd": skręt → skrętomierz, długość/nawijanie → motowidło, wytrzymałość i wydłużenie → zrywarka. Pomaga też oglądanie zdjęć urządzeń i ćwiczenia w przypisywaniu im funkcji, zamiast uczenia się samych nazw.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zrywarka (maszyna wytrzymałościowa) służy do rozciągania próbki przędzy aż do zerwania, dzięki czemu wyznacza się jej wytrzymałość (siłę zrywającą) oraz wydłużenie przy zerwaniu.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa włókienniczego (przędze i nici)
  • Instrukcje stanowiskowe do badań laboratoryjnych przędzy (próba rozciągania, skręt)
  • Karty technologiczne i wymagania jakościowe dla nici szwalniczych stosowanych w odzieży

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego