KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 30.
Do wyznaczenia wysokości skarpy należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokość skarpy wyznacza się przez pomiar różnicy wysokości między punktami w terenie. Do tego służy zestaw do niwelacji: niwelator (ustalenie linii celowej/poziomu) oraz łata miernicza (odczyt wysokości). Poziomica, taśma czy sznur z palikami nie zapewniają takiego pomiaru wysokości.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o wyznaczenie wysokości skarpy, czyli w praktyce o ustalenie różnicy wysokości (deniwelacji) pomiędzy dwoma punktami terenu: np. u podnóża skarpy i na jej koronie. Taki pomiar wykonuje się metodą niwelacji.

Odpowiedź "niwelatora i łaty mierniczej." jest właściwa, ponieważ:

  • niwelator umożliwia wyznaczenie poziomej (lub o znanym nachyleniu) linii celowej w terenie,
  • łata miernicza daje możliwość wykonania odczytów na reperze/punkcie i obliczenia różnicy wysokości na podstawie odczytów (np. w przód i w tył).

Pozostałe propozycje są typowymi narzędziami pomocniczymi, ale nie są standardowym zestawem do wiarygodnego wyznaczania wysokości skarpy:

  • "poziomicy i taśmy mierniczej." – poziomica pomaga sprawdzić poziom elementu o niewielkiej długości (np. łaty, deski, obrzeża), a taśma mierzy odległości. Taki zestaw może pomóc w prostych pracach, ale nie zastępuje niwelacji przy wyznaczaniu rzędnych w terenie.
  • "węgielnicy i tyczek mierniczych." – węgielnica służy do wyznaczania kątów prostych, a tyczki do oznaczania punktów. To przydatne przy tyczeniu w planie, lecz nie rozwiązuje pomiaru różnicy wysokości.
  • "tyczek mierniczych i sznura z palikami." – sznur z palikami pomaga wyznaczać linie i kształt w terenie (krawędzie, przebiegi), ale sam w sobie nie daje informacji o wysokości w układzie odniesienia ani o deniwelacji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa "wysokość", "rzędna", "różnica wysokości", "spadek" – myśl o metodach niwelacji i przyrządach do pomiarów wysokościowych. Narzędzia typu sznur, paliki czy taśma częściej dotyczą tyczenia przebiegu/odległości, a nie wysokości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja to metoda pomiaru różnic wysokości między punktami. W praktyce pozwala ustalić, o ile jeden punkt terenu (np. korona skarpy) jest wyżej lub niżej od drugiego (np. podnóże). Wykorzystuje się ją przy robotach ziemnych, profilowaniu i kontroli rzędnych.
Najczęściej używa się zestawu do niwelacji: niwelatora oraz łaty mierniczej. Niwelator wyznacza poziomą linię celowania, a łata umożliwia odczyty na punktach. Z odczytów oblicza się różnicę wysokości, czyli "wysokość" skarpy w sensie deniwelacji.
Poziomica jest narzędziem do sprawdzania poziomu krótkich elementów (np. obrzeży, desek). Nie daje wygodnej i dokładnej metody porównania wysokości dwóch odległych punktów terenu. Do tego potrzebny jest przyrząd niwelacyjny i odczyty na łacie.
Częsty błąd to utożsamianie "wysokości" z pomiarem taśmą lub wyznaczaniem linii sznurem. Taśma mierzy odległość, a sznur wyznacza przebieg. W pytaniach o różnicę wysokości należy szukać narzędzi do niwelacji (niwelator + łata) lub innych rozwiązań stricte wysokościowych.
Pomiar wysokości dotyczy rzędnych i deniwelacji (co jest wyżej/niżej), a tyczenie w planie dotyczy położenia punktów na powierzchni (gdzie coś ma być). Narzędzia typu paliki, tyczki, sznur i taśma częściej służą do planu, a niwelator z łatą do wysokości.
Pomiary niwelacyjne wykonuje się m.in. przy kształtowaniu skarp i nasypów, wyznaczaniu spadków dla odwodnienia, ustalaniu poziomów pod nawierzchnie, tarasy i elementy małej architektury. Pomagają też kontrolować, czy roboty ziemne wykonano zgodnie z projektem.
Łata to pionowa podziałka, na której wykonuje się odczyt przez niwelator. Ustawia się ją na punktach terenowych, a operator odczytuje wartości. Porównując odczyty z różnych punktów, wyznacza się różnicę wysokości. Kluczowe jest stabilne, pionowe ustawienie łaty.
Sznur z palikami może pomóc wyznaczyć linię lub krawędź w terenie, ale sam nie daje informacji o rzędnych i różnicy wysokości w sposób pomiarowy. Może wspierać prace pomocnicze (np. wyznaczenie przebiegu), jednak do wysokości skarpy potrzebujesz metody niwelacyjnej.
Warto przećwiczyć: rozpoznawanie przyrządów (niwelator, łata, tyczki), dobór narzędzi do zadania (wysokość vs odległość), podstawowe pojęcia (rzędna, spadek, deniwelacja) oraz typowe zastosowania w robotach ziemnych. Pomaga też praktyka terenowa i analiza przykładów zadań.
Do tyczenia przebiegu linii i punktów w planie typowe są: paliki, sznurek, tyczki miernicze oraz taśma miernicza. Ułatwiają one wyznaczanie krawędzi, osi i odległości. Do pomiaru wysokości (różnic wysokości) właściwe są narzędzia niwelacyjne, np. niwelator z łatą.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wysokość skarpy wyznacza się przez pomiar różnicy wysokości między punktami w terenie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu pomiarów terenowych i niwelacji w budownictwie/ogrodnictwie
  • Instrukcje obsługi i ćwiczenia praktyczne z niwelatorem oraz łatą
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących robót ziemnych i wyznaczania spadków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego