KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 11.
Do zakresu właściwości rzeczowej Naczelnego Sądu Administracyjnego należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Naczelny Sąd Administracyjny pełni rolę sądu wyższej instancji w sądownictwie administracyjnym, więc rozpoznaje środki zaskarżenia od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych organów i trybów: równe traktowanie to sfera ochrony praw, spory kompetencyjne i odpowiedzialność konstytucyjna nie należą do NSA.

Pełne wyjaśnienie:

Właściwość rzeczowa oznacza, jakiego rodzaju sprawy dany organ (tu: sąd) może rozpoznawać. W systemie sądownictwa administracyjnego funkcjonują wojewódzkie sądy administracyjne jako sądy pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd wyższej instancji. Z tego wynika, że do kompetencji NSA należy rozpoznawanie środków zaskarżenia kierowanych przeciwko orzeczeniom WSA.

Odpowiedź "rozpoznawanie środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych" jest zgodna z rolą NSA jako organu zapewniającego kontrolę instancyjną w sądownictwie administracyjnym. W praktyce urzędowej ma to znaczenie np. przy informowaniu strony, gdzie kierować dalsze zaskarżenie po rozstrzygnięciu WSA.

Pozostałe propozycje nie pasują do właściwości NSA:

  • "stanie na straży realizacji zasady równego traktowania obywateli" opisuje zadania z obszaru ochrony praw i przeciwdziałania dyskryminacji, które nie są typową funkcją sądu administracyjnego jako organu rozpoznającego środki zaskarżenia w konkretnych postępowaniach.
  • "rozstrzyganie sporów kompetencyjnych między naczelnymi organami państwa" dotyczy sporów ustrojowych między centralnymi organami państwa. To inny typ zagadnień niż kontrola legalności działania administracji publicznej przez sądy administracyjne.
  • "orzekanie o odpowiedzialności konstytucyjnej" odnosi się do szczególnego reżimu odpowiedzialności najwyższych funkcjonariuszy państwowych, co nie jest zadaniem NSA.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się sformułowania o odpowiedzialności konstytucyjnej albo sporach między naczelnymi organami, warto sprawdzić, czy pytanie na pewno dotyczy sądów administracyjnych. NSA zasadniczo kojarzymy z kontrolą instancyjną orzeczeń WSA i jednolitością orzecznictwa w sprawach administracyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Właściwość rzeczowa określa, jakie rodzaje spraw może rozpoznawać dany sąd. W sądownictwie administracyjnym chodzi m.in. o to, czy sprawę rozpoznaje WSA (pierwsza instancja), czy NSA (kontrola instancyjna oraz inne zadania wynikające z ustroju i procedury).
NSA jest sądem wyższej instancji w sądownictwie administracyjnym. W praktyce oznacza to, że bada zasadność zaskarżenia orzeczeń WSA w przewidzianych prawem trybach i zapewnia spójność orzecznictwa w sprawach dotyczących kontroli legalności działania administracji publicznej.
Wynika to z dwuinstancyjnej organizacji sądownictwa administracyjnego: WSA orzeka w pierwszej instancji, a NSA pełni funkcję instancyjnej kontroli tych rozstrzygnięć. Dzięki temu strona ma możliwość weryfikacji orzeczenia WSA w odpowiednim, ustawowo określonym trybie.
Nie w tym sensie, że NSA "stoi na straży" równego traktowania jako zadania ustrojowego. NSA jest przede wszystkim sądem rozpoznającym środki zaskarżenia i sprawy z zakresu kontroli legalności administracji. Ochrona przed dyskryminacją to zwykle domena innych instytucji i procedur.
To pytanie o kompetencje merytoryczne organu: co może rozpoznawać i w jakich typach spraw może orzekać. Na egzaminie często wymaga to odróżnienia kompetencji sądów (WSA/NSA) od kompetencji trybunałów i innych organów państwa.
NSA działa w obszarze sądownictwa administracyjnego (kontrola orzeczeń WSA i sprawy związane z legalnością działania administracji). Trybunał Konstytucyjny zajmuje się kontrolą zgodności aktów normatywnych z Konstytucją i rozstrzyganiem typowo konstytucyjnych problemów, a nie instancyjną kontrolą WSA.
Najczęściej wtedy, gdy interesant pyta o dalszą drogę po wyroku WSA, o możliwość zaskarżenia orzeczenia albo o to, gdzie kieruje się środek zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Urzędnik powinien umieć wskazać właściwy organ i podstawowe zasady procedury.
Nie jest to typowa kompetencja NSA w rozumieniu postępowania sądowoadministracyjnego. Spory kompetencyjne między centralnymi organami mają charakter ustrojowy i są rozstrzygane w odrębnych trybach. Na egzaminie to częsty "wabik", bo brzmi podobnie do pojęcia "kompetencja".
Odpowiedzialność konstytucyjna dotyczy szczególnej odpowiedzialności najwyższych funkcjonariuszy państwa za naruszenie Konstytucji lub ustaw w związku z pełnioną funkcją. To zagadnienie nie dotyczy kontroli orzeczeń WSA ani typowych spraw administracyjnych, więc nie należy do NSA.
Najczęściej myli się NSA z organami "konstytucyjnymi" (np. przypisuje mu odpowiedzialność konstytucyjną), albo wybiera odpowiedzi brzmiące ogólnie "proobywatelsko" (np. równe traktowanie), mimo że pytanie dotyczy konkretnej kompetencji procesowej: rozpoznania zaskarżeń od orzeczeń WSA.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Naczelny Sąd Administracyjny – informacje o NSA i jego zadaniach (serwis informacyjny): https://www.nsa.gov.pl/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Tekst ustawy: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (działy o środkach zaskarżenia)
  • Materiały edukacyjne NSA/WSA o strukturze sądownictwa administracyjnego
  • Podręcznik/kompendium z postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego (rozdziały o WSA i NSA)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego